SA/Rz 1429/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del) Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk (spr) AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant ref. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003r Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego skargę oddala SA/Rz 1429/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzja z dnia [...] sierpnia 2003r Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania M. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003r. nakazującej mu rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jako podstawę prawna powołano przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlanego (Dz.U. Nr 106 z 2000r poz., 1126 z późn. zm.), art. 138 §1 pkt 1 K.p.a. Z akt administracyjnych wynika, że M. B. na działce nr 1054 będącej jego własnością wykonał w 1997r. obiekt z luźno złożonych pustaków i dachówki bez połączenia zaprawą, przykryty konstrukcją dachową. Pierwszą decyzją z dnia [...] września 1997r. Kierownik Urzędu Rejonowego umorzył postępowanie prowadzone z wniosku S. K., stwierdzając że nie jest to obiekt budowlany. Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997r utrzymującą orzeczenie organu pierwszej instancji zaskarżono do Naczelnego Sądu Administracyjnego który wyrokiem z dnia 13 maja 1999r Sygn. akt SA/Rz 1870/97 uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd zawarł ocenę, iż przedmiotowy obiekt jest tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane. Ponadto Sąd wskazał, że przepis art. 29 cyt. ustawy enumeratywnie wymienia rodzaje obiektów na budowę których nie jest wymagane pozwolenie na budowę, i wśród nich nie znajdujemy tymczasowego obiektu budowlanego określonego w art. 3 pkt 5 cyt. ustawy. Obiekty określone w art. 29 ust. 1 pkt 3 tej ustawy nie mogą być identyfikowane z tymczasowymi obiektami budowlanymi w ścisłym tego słowa znaczeniu bowiem są to obiekty, które mogą być stawiane dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę zamierzonej inwestycji (tzw. zaplecze budowy). Kolejną decyzją organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, a po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał ją w mocy. Z uzasadnienia organów wynika, że M. B. przedstawił w dniu 6 kwietnia 2000r. zgłoszenie do Urzędu Gminy w B. Nr [...] z dnia 21 stycznia 1997r. o zamiarze wykonania robót budowlanych polegających na remoncie i adaptacji strychu na cele mieszkaniowe w budynku mieszkalnym wolnostojącym usytuowanym na tej samej działce. Obiekt budowlany powstał w 1997r i użytkowany jest jako magazyn-zaplecze robót budowlanych związanych z remontem prowadzonym w budynku mieszkalnym. Ponieważ przedmiotowy obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania stanowi zgodnie z art. 41 ustawy prawo budowlane zaplecze prowadzonych robót budowlanych, zasadnym jest umorzenie postępowania. Decyzję tą ponownie zaskarżyła S. K. wnosząc o jej uchylenie a w motywach skargi podniosła iż organ nadal nie uwzględnił wytycznych Sądu. Poza tym nie interesują ją prowadzone przez inwestora prace remontowe lecz jedynie odległość od granicy spornego obiektu. Poddane kontroli sądowej decyzje Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 grudnia 2002r Sygn. akt SA/Rz 1938/00 ponownie uchylił decyzje organów obydwu instancji. W kolejnym uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł okoliczność, że ocena prawna wyrażona w wyroku z dnia 13 maja 1999r wiąże sąd przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, a przepisy art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym mają charakter bezwzględnie obowiązujący wobec czego organ nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż ocena ta wiąże organ w sprawie. Ponadto sąd wskazał, iż do przedmiotowego obiektu budowlanego maja zastosowanie odpowiednio przepisy art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 prawa budowlanego. Zbadać należało również czy obiekt wykorzystywany jest w trakcie prowadzenia robót budowlanych, czy jako skład rzeczy zbędnych w gospodarstwie domowym inwestora, skład materiałów opałowych czy rolniczych. Rozpatrując ponownie sprawę organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] maja 2003r nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego albowiem jego budowa wymagała zgłoszenia właściwemu organowi czego inwestor nie dopełnił. To winno skutkować nakazem rozbiórki zgodnie z art. 48 prawa budowlanego. W wyniku odwołania inwestora organ w dniu 22 sierpnia 2003r przeprowadził rozprawę administracyjną. Ustalono, że obiekt zrealizowany został w odległości 1 m od ogrodzenia pomiędzy działką inwestora i niezabudowaną działką nr ew. 1060. Wykonany jest z luźno poukładanych pustaków i cegły nie połączonych zaprawą bez fundamentu, jego wysokość od 1,15m do 1,75m zaś wysokość otworów przez które można wejść do obiekty wynosi od 1,35m do 1,55m. Obiekt jest przykryty dachem konstrukcji drewnianej i pokryciem z eternitu falistego. Dach jednospadowy o kierunku spadku na działkę inwestora utrzymuje się pod własnym ciężarem. W obiekcie składowany jest cement, łaty, deski, dachówka, taczki, palety, drobny sprzęt gospodarczy. Obiekt budowlany nie spełnia wymogów określonych w art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy prawo budowlane w zakresie bezpieczeństwa konstrukcji i użytkowania. Wykonanie ścian i słupów z pustaków bez połączenia zaprawą i bez fundamentu oraz położenie na takiej konstrukcji dachu bez umocowania jest niezgodne ze sztuką budowlaną, stwarza zagrożenie samoistnego zawalenia się takiej konstrukcji. Ponadto w okresie gdy wznoszony był obiekt przepisy § 12 ust. 6 rozporządzenia z 14 grudnia 1994r Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 10, poz. 46) dopuszczał możliwość lokalizacji budynku w odległości mniejszej niż 3m od granicy działki tylko za zgodą właściciela działki sąsiedniej. Takiej zgody inwestor nie uzyskał. Zarzut skarżącego, iż obiekt ten stanowi zaplecze budowy w myśl art. 41 prawa budowlanego jest bezpodstawny. Kwestia ta została rozstrzygnięta w wyroku NSA z dnia 13 maja 1999r. Sygn. akt SA/Rz 1870/97 w którym sąd zakwalifikował obiekt jako obiekt tymczasowy w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy prawo budowlane i stwierdził, że nie może być identyfikowany z obiektami wymienionymi w art. 29 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego stanowiącymi zaplecze budowy. W wyliczeniu zawartym w art. 29 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym, gdy obiekt był wznoszony nie jest wymieniony tymczasowy obiekt budowlany określony w art. 3 pkt 5 ustawy. Zatem jego budowa wymagała zgodnie z art. 28 uzyskania pozwolenia na budowę. Wobec jego braku nakaz rozbiórki z art. 48 prawa budowlanego nie budzi wątpliwości. Przepis art. 48 w znowelizowanym brzmieniu (po 11 lipca 2003r) pozwala na legalizację samowolnie wzniesionego obiektu ale z zastrzeżeniami określonymi w art. 48 ust. 2 tej ustawy. Legalizacja obiektu jest możliwa jeżeli budowa nie narusza przepisów w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, gdyż wiązałoby się to ze zmianą lokalizacji obiektu. Przepisy warunków technicznych dopuszczają możliwość legalizacji obiektu usytuowanego 3m od granicy działki, oraz całkowitą jego przebudowę, co w istocie stanowiłoby budowę nowego obiektu. Decyzję tą zaskarżył M. B. wnosząc o jej uchylenie. W motywach skargi podkreślił, iż obiekt budowlany należy traktować jako zaplecze budowy, a poza tym przed jego wzniesieniem inwestor dokonał zgłoszenia więc nie ma mowy o samowoli budowlanej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnionej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji należy wskazać na to, że została ona wydana po uprzednim dwukrotnym uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny ostatecznych decyzji organów obu instancji, a to: wyrok z dnia 13 maja 1999r. Sygn. akt SA/Rz 1870/97 i wyrok z dnia 20 grudnia 2002r. Sygn. akt SA/Rz 1938/00. Z uwagi na treść przepisu art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym uprzednio, a obecnie art. 153 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) niezbędne jest zatem dokonanie analizy treści uzasadnień obydwu wyroków cytowanych wyżej. Otóż rozważając o zgodności z prawem decyzji z dnia [...] sierpnia 2003r Nr [...] będącej przedmiotem skargi Sąd stwierdził, że nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią przepisu art. 153 cytowanej ustawy (poprzednio art. 30 ustawy o NSA) ocena prawna i wskazanie co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu administracyjnego wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną o której stanowi przepis art. 153 cyt. ustawy należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie administracji publicznej i na sądzie może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego. W drodze rewizji nadzwyczajnej (w tym czasie, obecnie uwzględnienia skargi kasacyjnej) – patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2000r. SA/Ka 2408/98. "Nawet w wypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym rozpatrywania prawne wynikające z oceny Sądu mają moc wiążącą do czasu aż wyrok zostanie wzruszony" – wyrok NSA z dnia 18 stycznia 1996r. SA/Ł 2457/94 niepublikowany, Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z orzecznictwem NSA i SN –Warszawa 1998 s. 494. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnymi wyrokami Sądu. Sformułowania w tym przepisie zasada w myśl której "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ" oznacza, że także w przyszłości ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten Sąd i organ będą związani oceną prawna wyrażoną w tym orzeczeniu jeżeli nie zostanie uchylona w prawem określonym trybie (patrz: wyrok NSA z dnia 6 września 2001r. SA 3377/00). Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż w istocie w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 maja 1999r Sygn. akt SA/Rz 1870/97 Sąd przesądził, że obiekt wykonany z luźno poukładanych pustaków, cegły i dachówki bez połączenia zaprawą i przykryty konstrukcją dachową jest tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane. Równocześnie powołał wiele orzeczeń NSA np. wyrok z dnia 13 listopada 1992r. SA/Lu 659/02 wskazując na jednolitość orzecznictwa. Zaś przepis art. 29 cyt. ustawy enumeratywnie wymienia rodzaje obiektów nie wymagających pozwolenia na budowę, a w wyliczeniu tym nie jest wymieniony tymczasowy obiekt budowlany. W uzasadnieniu kolejnego wyroku z dnia 20 grudnia 2002r. Sygn. akt SA/Rz 1938/00 podzielając stanowisko wyrażone w wyroku poprzedzającym go dodatkowo wskazał na konieczność oceny spornego obiektu w świetle przepisów art. 5 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy oraz fakt zachowania przepisów rozporządzenia o warunkach technicznych. Zarzut odwołującego się, iż przedmiotowy obiekt stanowi zaplecze budowy w myśl art. 41 prawa budowlanego jest bezpodstawny albowiem kwestia ta została już jednoznacznie rozstrzygnięta w wyroku Sądu z dnia 13 maja 1999r. Zatem organy nie mogły bez naruszenia przepisu art. 153 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) przy ponownym rozpoznawaniu sprawy uwzględnić argumentacji skarżącego M. B. Nie zmienił się bowiem ani stan faktyczny, ani stan prawny, nie doszło też do wzruszenia tych wyroków w trybie środków nadzwyczajnych. Wprawdzie prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym po dniu 11 lipca 2003 roku pozwala na legalizację samodzielnie wzniesionego obiektu ale z zastrzeżeniami określonymi w art. 48 ust. 2 cyt. ustawy. Legalizacja obiektu jest możliwa jeżeli budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. W przedmiotowej sprawie nie ma możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, gdyż wiązałoby się to ze zmianą lokalizacji obiektu albowiem przepisy rozporządzenia dopuszczają możliwość lokalizacji obiektu 3m od granicy działki oraz całkowitą jego przebudową co w swej istocie stanowiłoby budowę nowego obiektu. Z tych względów na zasadzie przepisów art. 151 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skargę należało oddalić.