SA/Rz 1433/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia s. NSA Stanisław Śliwa (deleg) Sędziowie s. WSA Robert Sawuła a. WSA Jolanta Wojtyna Protokolant referent-stażysta Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi A. S. i E. S. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...].08.2003r. Nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów do projektu planu zagospodarowania przestrzennego 1. Stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały 2. Określa, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. SA/Rz 1433/03 Uzasadnienie Uchwałą Nr [...] z dn. [...].09.2002r. Zarząd Gminy [...] wystąpił do Rady Gminy [...] z wnioskiem o przystąpienie do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego m.in. w części dot. wyznaczenia trasy przełożenia gazociągu Ø 400. Rada Gminy podjęła uchwałę o przystąpienie do sporządzenia zmiany planu zagospodarowania przestrzennego w dn. [...].09.2002r. (uchwała Nr [...]). Fakt przystąpienia do sporządzenia zmiany planu został podany do publicznej wiadomości poprzez obwieszczenie oraz zawiadomienie w prasie lokalnej. Projekt zmiany planu został uzgodniony przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej, Zarząd Województwa [...], Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział [...], Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Wojewodę [...]. Projekt planu oraz prognoza oddziaływania na środowisko zostały wyłożone do publicznego wglądu w dniach od 9 do 30 kwietnia 2003r, o fakcie tym poinformowano na piśmie właścicieli lub władających nieruchomościami, na których zaplanowano przebieg gazociągu, a ponadto w drodze ogłoszenia prasowego oraz obwieszczeń, skierowanych do sołtysów wsi G. oraz S. W następstwie wyłożenia projektu wpłynęło szereg protestów i zarzutów. Część z tych zarzutów i protestów została wycofana. Pismem z dn.11.06.2003r. Wójt Gminy postanowił przedstawić radzie gminy zarzuty, które w jego przekonaniu nie zasługiwały na uwzględnienie. Sesja Rady Gminy, na której miano rozpatrywać zarzuty do projektu planu została zwołana na [...].06.2003r., o czym strony zostały powiadomione na piśmie, a także zadośćuczyniono publicznemu ogłoszeniu o terminie i przedmiocie sesji. W trakcie posiedzenia Rada Gminy postanowiła wycofać z porządku obrad sprawę rozpatrywania zarzutów do projektu planu zagospodarowania przestrzennego "w związku z zakończeniem dwa dni wcześniej negocjacji". W protokole znajduje się także ocena, że "temat powyższy musi zostać rozpatrzony w terminie późniejszym". Projekt planu został ponownie wyłożony do publicznego wglądu w dniach od 11 lipca do 1 sierpnia 2003r.. Pismem z dn.23.07.2003r. A. S. i E. S. wystąpiły do Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych o wyjaśnienie motywu podejmowania prac planistycznych związanych z przeniesieniem przebiegu gazociągu DN Ø 400, a w szczególności czy jest to podyktowane koniecznością modernizacji drogi E-4. W piśmie tym wyraźnie wskazano, że w związku z ponownym wyłożeniem projektu planu zagospodarowania przestrzennego brak jest zgody wnioskodawczyń na wykorzystanie ich działek o nr 23/6 i 23/10 pod budowę gazociągu, udzielając zaś wójtowi odpowiedzi, co do charakteru pisma wskazano, że jest to kolejny protest dot. budowy gazociągu na wskazanych w piśmie działkach, a także pismo zawierające brak zgody na budowę gazociągu. Wnoszące zarzuty zostały poinformowane, że zostaną one rozpatrzone na sesji rady gminy wyznaczonej na [...] sierpnia 2003r.. O terminie sesji ogłoszono w prasie, a także w postaci obwieszczeń w sołectwach S. i G. Zarządzeniem nr [...] z dn. [...]08.2003r. Wójt Gminy postanowił nie uwzględnić zarzutów A. S. i E. S. uznając że zawarte są one w piśmie z dn. [...].08.2003r.. Uchwałą [...] z dn. [...].08.2003r. Rada Gminy postanowiła odrzucić zarzuty wniesione przez A. S. i E. S. dotyczące projektowanego w planie zagospodarowania przestrzennego przebiegu gazociągu DN Ø 400 na działkach o nr ewid. 23/6 i 23/10 położonych w S. a stanowiących własność wnoszących zarzuty. W uzasadnieniu do uchwały (motywy odrzucenia obu zarzutów są identyczne) podano, że przebieg gazociągu wraz z tzw. jego strefą kontrolowaną (po 4 m od osi gazociągu) zlokalizowano w całości w strefie uciążliwości już istniejącego gazociągu wysokoprężnego Ø 700, w której to strefie obowiązuje całkowity zakaz jakiejkolwiek zabudowy i zakaz sadzenia drzew. Ustalenia projektu planu zagospodarowania przestrzennego nie wnoszą, zdaniem Rady Gminy, nowych ograniczeń w zagospodarowaniu, nie wpływają na obniżenie wartości działki ani nie pogarszają dotychczasowych uprawnień obywateli. Przyjęty przebieg trasy gazociągu jest optymalny, uwzględnia uwarunkowania terenowe oraz warunki techniczne wynikające z rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001r. oraz rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe. Uzasadnienie prawne zawiera także powołanie się na te przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, które upoważniają radę gminy do ustalania przeznaczania i zasad zagospodarowania gruntów w granicach gminy, odmiennie od woli ich właścicieli. Uchwałę doręczono dn.6.09.2003r. na piśmie, w którym pouczono, że przysługuje na nią skarga do NSA OZ w Rzeszowie. Skargę na powyższą uchwałę wniosły A. S. i E. S. zarzucając bezzasadne naruszenie ich działek budowlanych, skarżące podały iż oczekują, że za kilkanaście lat moc przesyłowa gazu w istniejącym gazociągu Ǿ 700 skończy się i ich działki zostaną uwolnione od strefy kontrolowanej gazociągu. Wskazują, że projektowany gazociąg mógłby zostać zaplanowany na łąkach, stanowiących nieużytki, nie przekazano im dokumentów mających świadczyć o konieczności budowy nowej infrastruktury, a złożone sprzeciwy nie trafiły do kompetentnej Komisji Rady celem zbadania możliwości przesunięcia trasy gazociągu, co uzasadniać ma, iż wójt nie wykorzystał wszystkich możliwości zmierzających do zbadania oprotestowanego projektu planu. Uchwałą Nr [...] z dn. [...].11.2003r. Rada Gminy postanowiła wystąpić o oddalenie skargi, a wykonanie uchwały powierzono wójtowi. W odpowiedzi na skargę wójt gminy uznał jej zarzuty za bezzasadne, wskazując iż sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie przełożenia gazociągu Ø 400 wiąże się z planowanym poszerzeniem drogi krajowej E 4. Ustalenie przebiegu trasy gazociągu poprzedzone było analizą uwarunkowań terenu, zaplanowano go w całości w strefie uciążliwości już istniejącego gazociągu, co powoduje, że nie wniesie to dodatkowych, oprócz już istniejących, ograniczeń w zagospodarowaniu działek. Zarzuty zgłaszane na etapie wyłożenia projektu planu były analizowane, części z nich uwzględniono, jednakże ominięcie działek skarżących było niemożliwe. W trakcie rozprawy pełnomocniczka A. S. wskazała na naruszenie jej zdaniem art.2 Konstytucji RP przez inkryminowaną uchwałę rady gminy, domagając się jej uchylenia oraz ustalenia nowego przebiegu trasy gazociągu uwzględniając postulaty skarżących. Pełnomocniczki Rady Gminy wniosły o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uchwale i stanowisku wójta gminy. Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., dlatego też z mocy art.97 § 1 ustawy z dn.30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawą materialnoprawną podjętej i zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy ustawy z dn.7.07.1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednol. Dz.U. Nr 15 z 1999r., poz.139 ze zm., zwana dalej "uzp"). W myśl art.12 uzp o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z zastrzeżeniem art.13, rozstrzyga rada gminy, w drodze uchwały, określając granic obszaru objętego planem, na mapie stanowiącej załącznik graficzny do tej uchwały i przedmiot jego ustaleń... Organem właściwym w sprawie sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w chwili przystąpienia do jego opracowania był zarząd gminy, później w związku z art.99 ust.1 ustawy z dn.20.06.2002r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz.U. Nr 113, poz.984 ze zm.), jego kompetencje wynikające z uzp, przejął Wójt Gminy. Art.18 ust.2 uzp określa wyczerpująco obowiązki organu sporządzającego projekt planu, jednym z tych obowiązków jest rozpatrywanie, w terminie nie dłuższym niż miesiąc, protestów i zarzutów wniesionych do projektu planu i przedstawienie radzie gminy protestów i zarzutów nie uwzględnionych w projekcie planu. Stosownie do art.24 ust.1 i 2 uzp zarzut może wnieść każdy, którego interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonym do publicznego wglądu, zarzut wnosi się na piśmie, w terminie nie dłuższym niż 14 dni, po upływie okresu wyłożenia projektu. O uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy, w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne (art.24 ust.3 uzp). W przypadku, gdy rada gminy stwierdzi konieczność dokonania zmian w przedstawionym do uchwalenia projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym także w wyniku uwzględnienia wniosków, protestów i zarzutów, czynności, o których mowa w art.18 ust.2, ponawia się w zakresie niezbędnym do dokonania tych zmian. Konieczność przestrzegania trybu postępowania oraz właściwości organów określonych w art.18 ustawodawca powiązał z sankcją nieważności uchwały w całości lub w części (art.27 ust.1 uzp). W myśl art.134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn.30.08.2002r., Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawie nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem Sądu uchwała zapadła z naruszeniem trybu postępowania, o jakim mowa w art.25 uzp. Jest bezspornym, że projekt planu podlegał publicznemu wyłożeniu w dniach od 3.04.2003r. do 30.04.2003r. i że wniesiono do planu kilkanaście zarzutów. Część z nich została wycofana, przy czym w niektórych przypadkach brak jest w aktach sprawy pełnomocnictwa do reprezentowania osób, które wniosły zarzuty (np. zarzut cofnęła M. C. działająca bez pełnomocnictwa za męża – W. C.). Zarzuty podtrzymały następujące osoby: B. Z. C. K., M. E., S. A., S. K. i Ż. M. Wójt Gminy w pisemnym stanowisku z dn.11.06.2003r. nie uwzględnił zarzutów tych osób w projekcie planu (k.70 akt sprawy). Następnie zarzuty te miały być przedmiotem obrad Rady Gminy w dn. [...].06.2003r., ale radni wykreślili ten punkt z porządku obrad na wniosek przewodniczącego "w związku z trwającymi jeszcze w zakresie przebiegu gazociągu uzgodnieniami". Projekt planu został ponownie wyłożony do wglądu, a w trakcie tego okresu czasu (od 11.07.2003r. do 1.08.2003r.) pismo skierowane w dn.23.07.2003r. przez A. S. i E. S. do Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych, zostało potraktowane jako zarzut do planu, przy czym za zarzuty uznano pismo z dn.12.08.2003r., mające charakter wyjaśnienia znaczenie wcześniejszego pisma stron kierowanego do Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych. Wójt Gminy w drodze zarządzenia nie uwzględnił tego zarzutu, a następnie był on przedmiotem zaskarżonej do Sądu uchwały. Taki sposób postępowania organów Gminy naruszył tryb postępowania przyjęty w ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym. Art.24 ust.3 uzp do wyłącznej właściwości rady pozostawia kwestię uwzględniania bądź odrzucenia zarzutu. Ponowienie czynności polegających na powtórnym wyłożeniu projektu planu, a to miało miejsce w przedmiotowej sprawie, nie nastąpiło na skutek uwzględnienia zarzutów przez radę gminy, albowiem kwestia ta nie była przedmiotem dyskusji na sesji w dn. [...].06.2003r.. W świetle art.25 uzp do ponowienia czynności, polegającej także na wyłożeniu powtórnym projektu planu dojść musi jedynie w wyniku woli rady gminy, podjętej m.in. uwzględnienia zarzutów. Nie można także podzielić stanowiska organów Gminy że pismo skarżących z dn.12.08.2003r. stanowi zarzuty do projektu planu, podlegającemu powtórnemu wyłożeniu. Art.24 ust.2 uzp wyraźnie określa, że termin do wnoszenia zarzutów, rozpoczyna się po upływie okresu wyłożenia planu. Skoro plan wyłożono do dnia 1 sierpnia 2003r., to zarzuty mogły być składane dopiero po tym dniu. W praktyce więc rada rozpoznała pierwotne zarzuty A. S i E. S., nie rozpoznając zarzutów Z. B., K. C., K. S. i M. Ż. Postępowanie organów Gminy uznać należy więc za naruszenie trybu postępowania, o jakim mowa w art.27 ust.1 uzp, co uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały przez Sąd. Domaganie się uchylenia uchwały przez pełnomocniczkę skarżącej A. S. uchylenia uchwały nie uwzględnia przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oczekiwanie na merytoryczne rozstrzygnięcie kwestii przebiegu gazociągu w projekcie planu nie jest możliwe przed sądem administracyjnym, jako że Sąd ten posiada co do zasady kompetencje kasacyjne. Zarzut naruszenia art.2 Konstytucji RP, z racji uchybień trybu postępowania, o jakim mowa w art.27 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, wymyka się spod uwagi Sądu. Rzeczą Rady Gminy będzie rozpoznanie skutecznie wniesionych zarzutów po wyłożeniu projektu planu w dniach od 9.04.2003r. do 30.04.2003r. i podjęcie w tej sprawie stosownych rozstrzygnięć. Uznając, że uchwała zapadła z naruszeniem przepisów prawa materialnego, działając na podstawie art.147 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak na wstępie.