SA/Rz 1442/02
WyrokWSA w Rzeszowie2004-09-14
Skład orzekający: Ryszard Bryk, Zbigniew Czarnik, Jolanta Ewa Wojtyna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do świadczenia przedemerytalnego powinno być ustalane na podstawie przepisów obowiązujących w dacie pierwszej rejestracji w urzędzie pracy, czy w dacie ponownej rejestracji, po okresie zawieszenia świadczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że datą decydującą o zastosowaniu przepisów dotyczących świadczenia przedemerytalnego jest data ponownej rejestracji w urzędzie pracy, która miała miejsce po wejściu w życie nowelizacji ustawy. W związku z tym, prawo do świadczenia zostało ustalone na podstawie przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2002 roku, a jego wysokość obliczona zgodnie z tymi przepisami.Stan faktyczny
Skarżący S. B. domagał się przyznania świadczenia przedemerytalnego w wyższej wysokości, twierdząc, że spełnił warunki do jego nabycia w 2001 roku, przed wejściem w życie nowelizacji ustawy. Organy administracji przyznały świadczenie w niższej wysokości, opierając się na przepisach obowiązujących od 1 stycznia 2002 roku, wskazując, że skarżący ponownie zarejestrował się w urzędzie pracy po tej dacie. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, kwestionując zastosowane przepisy i wysokość świadczenia.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Bryk Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 14 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego skargę oddala
SA/Rz 1442/02
U Z A S A D N I E N I E
Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody [...] utrzymująca decyzję Starosty [...] w przedmiocie przyznania świadczenia przedemerytalnego, który decyzją [...] z dnia [...] marca 2002 roku orzekł o przyznaniu S. B. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 2 lutego 2002 roku w wysokości 953,40 zł.
Podstawę prawną decyzji Starosty stanowi: art. 37k oraz art. 6 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 104 K.p.a.
W uzasadnieniu decyzji organ ten stwierdził, że z przedstawionych przez stronę dokumentów wynika spełnienie warunków do pobierania świadczenia przedemerytalnego w wysokości określonej decyzją.
W odwołaniu od tej decyzji S. B. zarzucił, że w listopadzie 2001 roku spełnił warunki do uzyskania w/w świadczeń w wysokości 90 %, lecz nie przepracował jednego roku w związku z wcześniejszym pobieraniem zasiłku przedemerytalnego, który zawiesił 31 stycznia 2001 roku, podejmując pracę w Spółdzielni A. w K. Ukończył kurs, który pozwolił mu na przekwalifikowanie się i podjęcie pracy na stanowisku do badań opryskiwaczy. Stanowisko zostało zlikwidowane z przyczyn ekonomicznych. W Urzędzie Pracy w L. uzyskał informację, że w wypadku zwolnienia przed upływem 1 roku od chwili zatrudnienia po zasiłku, nie otrzyma świadczenia. W związku z tym zawarł ugodę z zakładem pracy, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpi po upływie roku.
Biorąc pod uwagę fakt, że wcześniej spełnił warunki do uzyskania świadczenia w wyższej wysokości, czuje się pokrzywdzony obniżeniem go do 80 %. Wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy i uznanie, że warunki do uzyskania świadczenia w wyższej wysokości spełnił w 2001 roku.
Wojewoda, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty. Podstawę prawną decyzji stanowi art. 6c ust. 2 pkt 2, art. 37k ust. 2 ustawy z 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz. U. z 2001 roku Nr 6, poz. 56 ze zm./.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że odwołujący się zarejestrował się po raz pierwszy w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 11 grudnia 2000 roku, składając wniosek o przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2000 roku przyznano mu prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 12 grudnia 2000 roku w wysokości 536,10 zł miesięcznie. Złożenie przez odwołującego się oświadczenia o podjęciu od dnia 1 lutego 2001 roku zatrudnienia, Starosta, decyzją z dnia [...] lutego 2001 roku orzekł o zawieszeniu prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego.
Ponownej rejestracji S. B. dokonał w dniu [...] lutego 2002 roku składając wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Decyzją z tego dnia organ przyznał mu prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 2 lutego 2002 roku w kwocie zaliczkowej 120 % kwoty zasiłku podstawowego.
Po otrzymaniu decyzji organu rentowego z dnia [...] marca 2002 roku ustalającej wysokość emerytury na dzień 2 lutego 2002 roku, zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2002 roku orzeczono o przyznaniu prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 2 lutego 2002 roku.
W myśl art. 37 l ustawy, prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji. W wypadku odwołującego się, wszczęcie postępowania w przedmiocie ustalenia jego prawa do świadczenia nastąpiło w dniu 1 lutego 2002 roku, pod rządami znowelizowanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 2002 roku. Odnośnie zarzutu podniesionego przez odwołującego się, że już w listopadzie 2001 roku spełnił warunki do nabycia świadczenia przedemerytalnego, organ przytoczył przepis art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej z dnia 17 grudnia 2001 roku /Dz. U. Nr 154, poz. 1793/ stosownie do którego osoby, które przed wejściem w życie ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniły warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach. Według tych zasad, wysokość świadczenia przedemerytalnego wynosiła 90 % kwoty emerytury, które to prawo ustalane było na wniosek zainteresowanej osoby. Organ stwierdził, że przepis art. 37 k ust. 2 obowiązujący do dnia 31 grudnia 2001 roku nie ma zastosowania w sprawie, bowiem odwołujący się dokonał rejestracji po dniu 1 stycznia 2001 roku.
Nadto, okoliczność posiadania okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego co najmniej 40 lat, jest tylko jedną z przesłanek niezbędnych do ustalenia świadczenia przedemerytalnego.
Kolejne bowiem warunki związane są ze spełnieniem przesłanek wynikających z przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu niezbędnych do uzyskania statusu osoby bezrobotnej oraz art. 23 określającego podstawy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, jak też warunków związanych z trybem rozwiązania stosunku pracy.
Odwołujący się pozostając w listopadzie 2001 roku w stosunku pracy nie spełniał warunków do uzyskania statusu osoby bezrobotnej, a zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu, osobą bezrobotną jest osoba nie pozostająca w stosunku pracy. Z kolei rozwiązanie stosunku pracy w listopadzie 2001 roku i dokonanie rejestracji przed dniem 1 stycznia 2002 roku, mimo osiągnięcia 40-letniego okresu uprawniającego do emerytury – skutkowałoby brakiem podstaw do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, bowiem okres uprawniający, od którego zależy nabycie zasiłku nie wynosiłby co najmniej 365 dni.
Ostatecznie organ odwoławczy stwierdził, że zarzut dotyczący spełnienia warunków do pobierania świadczenia przedemerytalnego w wyższej, niż przyznana, wysokości – nie znajduje uzasadnienia w świetle obowiązujących przepisów.
Istotne naruszenie postępowania stanowi natomiast brak wydania przez organ I instancji decyzji o ustaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego. Decyzją z dnia [...] lutego 2001 roku prawo to zostało zawieszone, co oznacza, że z dniem ponownej rejestracji w dniu 1 lutego 2002 roku prawo to zostało przywrócone. W wyniku ponownej rejestracji organ I orzekł o przyznaniu prawa do świadczenia przedemerytalnego. Stosownie do art. 11 ust. 2 ustawy o zmianie... prawo do zasiłku przedemerytalnego ustaje z dniem niespełnienia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Takiego rozstrzygnięcia brak jest w decyzji Starosty. Mimo to, organ odwoławczy utrzymał w mocy jego decyzję, bowiem stwierdził brak podstaw do uwzględnienia odwołania i przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego w wysokości 90 %.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty jako niezgodnych z prawem, oraz o zasądzenie kosztów.
Zdaniem skarżącego, spełnił on wszystkie przesłanki wynikające z ustawy, by nabyć prawo do świadczenia przedemerytalnego w wysokości 90 % emerytury wg przepisów obowiązujących do 31 grudnia 2001 roku.
Skarżący miał status bezrobotnego i miał prawo do zasiłku dla bezrobotnych, dokonał też rejestracji, w wyniku czego przyznano mu prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia 12 grudnia 2000 roku.
Z kolei przed 31 grudnia 2001 roku skarżący uzyskał ponad 40-letni okres pracy, a pracodawca rozwiązał z nim stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Spełnienie tych przesłanek skutkowało nabyciem przez skarżącego prawa do świadczenia przedemerytalnego w wysokości obowiązującej do 31 grudnia 2001 roku.
Skarżący z upływem terminu 31 grudnia 2001 roku miał przyznane prawo do zasiłku przedemerytalnego, zawieszone decyzją z [...] lutego 2001 roku, pozostawał więc cały czas w gestii organu zatrudnienia i miał status bezrobotnego z przyznanymi uprawnieniami.
Nowela ustawy z dnia 17 grudnia 2001 roku stwierdza, że osoby, które spełniły przesłanki do nabycia świadczenia przedemerytalnego przed dniem 1 stycznia 2002 roku, nabywają to prawo na dotychczasowych zasadach.
W odpowiedzi na skargę organ, ustosunkowując się do zarzutów skargi stwierdził, że prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się w dniu rejestracji w urzędzie pracy, stosownie do przepisu art. 37 l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Skoro w dacie rejestracji, tj. w dniu 1 lutego 2002 roku obowiązywał przepis 37 k ust. 2 w wersji znowelizowanej, brak jest podstaw do zastosowania przepisu w brzmieniu obowiązującym w 2001 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone /a do takich należy niniejsza sprawa/ podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dokonując w ramach postępowania sądowo-administracyjnego kontroli zaskarżonego aktu, Sąd bada jego zgodność z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.
W związku z powyższym usunięcie zaskarżonego aktu administracyjnego z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydaniu organy naruszyły prawo.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w szczególności art. 6 c ust. 2 pkt 2 i art. 37 k ust. 2 /Dz. U. Nr 6, poz. 56 ze zm./ w brzmieniu obowiązujący od dnia 1 stycznia 2002 roku.
Przepis art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 roku o zmianie m. in. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowi, że osoby, które przed wejściem w życie ustawy /1 stycznia 2002 roku/ zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach.
Z przepisu tego wynika, że zachowanie prawa do nabycia świadczeń na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 1 stycznia 2002 roku uzależnione jest od daty zarejestrowania się osoby, której te świadczenia dotyczą, w powiatowym urzędzie pracy. Sprawą zasadniczą w rozstrzygnięciu badanej sprawy stało się więc ustalenie daty rejestracji S. B., bo od niej zależy zastosowanie przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w wersji sprzed, lub po nowelizacji wprowadzonej ustawa z 17 grudnia 2001 roku. Z akt sprawy wynika, że skarżący rejestrował się dwukrotnie – w dniu 11 grudnia 2000 roku i w dniu 1 lutego 2002 roku. Ta ostatnia, przyjęta przez organy orzekające w sprawie za datę rejestracji została dokonana przez skarżącego przez złożenie odpowiednich oświadczeń przed urzędnikiem powiatowego urzędu pracy i podpisanie karty rejestracyjnej. W dniu 8 lutego 2002 roku organ ten przesłał do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L. ten kwestionariusz i wniosek o ustalenie emerytury wraz z pozostałą dokumentacją, w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego. Należy w tej sytuacji przyjąć, że dzień 1 lutego 2002 roku jest datą rejestracji. Z tego faktu wynikają kolejne wnioski, że prawo do świadczenia przedemerytalnego należy przyznać od dnia następnego po rejestracji, tj. od dnia 2 lutego 2002 roku. Przepis bowiem art. 37 k pkt 2 ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2002 roku stanowi, że wysokość świadczenia przedemerytalnego wynosi 80 % kwoty emerytury określonej w decyzji organu rentowego ustalającej wysokość emerytury w celu ustalenia świadczenia przedemerytalnego, nie mniej jednak niż 120 % i nie więcej niż 200 % zasiłku o którym mowa w art. 24 ust. 1.
ZUS decyzją z dnia [...] marca 2002 roku, znak [...] ustalił na podstawie przesłanej przez urząd pracy dokumentacji, wysokość emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego w kwocie 1.699,77 zł, z której to kwoty 80 % emerytury jest wyższa, niż 200 % zasiłku dla bezrobotnych, który w dacie rejestracji wynosił 476,70 zł. Stosownie więc do przepisu art. 37 k ust. 2 w/w ustawy przyznano skarżącemu prawo do świadczenia emerytalnego w wysokości 200 % zasiłku dla bezrobotnych.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego nie uwzględnił zarzutów skargi i ją oddalił, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło