SA/Rz 1444/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski (del.) Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik (spr.) AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi W. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...].05.2001 Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich 1. Uchyla decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lutego 2001r. [...] 2. Zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 złotych (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania. SA/Rz 1444/01 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...] lutego 2001r., nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego Dz. U. nr 142 z 1997r., poz. 950 ze zm, stwierdził, że W. P. zam. [...] nie spełnia warunków do przyznania uprawnień kombatanckich. W decyzji zawarł pouczenie o możliwości zwrócenia się do Kierownika o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wnioskiem z dnia 27 lutego 2001r. W. P. zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. W treści swojego pisma wskazał, że decyzja z [...] lutego 2001r. jest dla niego niezrozumiała skoro organowi zostały przesłane dokumenty weryfikacyjne obejmujące działalność wnioskodawcy w Batalionach Chłopskich w okresie listopad 1942 - lipiec 1944. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów rozpatrując sprawę ponownie na skutek wniosku W. P., w dniu [...] maja 2001r. decyzją nr [...] utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazał, że podstawą odmowy przyznania uprawnień kombatanckich jest to, że w okresie od 14.08.1945r. do 1.10.1946 wnioskodawca był zatrudniony w strukturach aparatu bezpieczeństwa, a to na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a) ustawy jest przesłanką do odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Nadto organ wskazał, że w toku postępowania weryfikacyjnego odwołujący się nie wykazał, że praca w organach bezpieczeństwa publicznego była następstwem skierowania przez organizacje niepodległościowe. Na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Rzeszowie złożył W. P. W skardze, w obszernym uzasadnieniu skarżący wskazał, że decyzja Kierownika jest dla niego krzywdząca. Jeszcze raz przywołał stwierdzenie z odwołania, że pracę w organach bezpieczeństwa podjął po skierowaniu przez Powiatowy Zarząd Polskiego Stronnictwa Ludowego. Z tych powodów wniósł o pozytywne załatwienie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozważeniu sprawy stwierdza co następuje: Na podstawie art. 97 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U nr 153, poz. 1271 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpatrzenia skargi, bowiem skarga złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie została do dnia 1 stycznia 2004r. przez ten Sąd rozpatrzona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie działając na podstawie art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U nr 153, poz. 1270) Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zakres orzekania Sądu wyznaczony przepisami prawa pozwala stwierdzić, że skarga złożona na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych powodów niż podniesione przez skarżącego. Decyzja będąca przedmiotem skargi wydana została z naruszeniem prawa procesowego, przy czym naruszenie to ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Decyzją z [...] maja 2001r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lutego 2001r. Decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 107 §3 K.p.a. Uzasadnienie decyzji administracyjnej jest obowiązkowym składnikiem decyzji. Prawo zna dwa wyjątki od obowiązku uzasadnienia decyzji. Pierwszy z nich wskazany został w art. 107 §4 K.p.a i ma miejsce wtedy, gdy decyzja w całości uwzględnia żądanie strony, przy czym nie dotyczy to sytuacji, gdy organ rozstrzyga sporne interesy stron. Drugi wyjątek ma miejsce wówczas, gdy organ może odstąpić od uzasadnienia decyzji ze względu na bezpieczeństwo Państwa lub porządek publiczny (art. 107 §5 K.p.a). W rozstrzyganej przez Sąd sprawie żadna z powyższych okoliczności nie wystąpiła, zatem organ I instancji miał obowiązek uzasadnić swoją decyzję. Obowiązek ten tym bardziej ciążył na organie, że organ I instancji wydał decyzję odmowną. W takich sytuacjach organy administracji publicznej są obowiązane wyczerpująco i wszechstronnie wyjaśnić stronie ustalenia faktyczne będące podstawą rozstrzygania oraz wskazać w sposób logiczny sposób wnioskowania, który na podstawie istniejących przepisów prowadzi do określonego skutku jakim jest odmowa przyznania uprawnienia. Dla Sądu poza wszelkim sporem pozostaje stwierdzenie, że obowiązek zamieszczenia uzasadnienia jest gwarancją ochrony praw strony w postępowaniu administracyjnym. Stanowisko takie znajduje pełne odzwierciedlenie w orzecznictwie i nauce prawa, które zgodnie twierdzą, że tylko uzasadnienie pozwala stronie poznać rzeczywiste racje decyzji. Z tego też powodu orzecznictwo NSA dopuściło zaskarżenie uzasadnienia zarówno w trybie administracyjnym, jak i sądowym (tak: NSA wyrok z 28.06.1982r., I SA 47/82, PiP 1985, nr 1s. 147). Brak uzasadnienia decyzji I instancji jest niewątpliwie jej wadą i to na tyle istotną, że decyzja taka powinna podlegać uchyleniu w trybie odwoławczym. Kierownik rozpatrując decyzję na skutek złożenia wniosku (podania) o ponowne jej rozpatrzenie był zobowiązany taka decyzje uchylić. Ponieważ uchylenie nie nastąpiło, a organ II instancji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwotne, to należy stwierdzić, że decyzja II instancyjna dotknięta jest również wadą i z tego względu musi być usunięta z obrotu prawnego. Uchylenie obu decyzji z powodów wcześniej podniesionych ma charakter pierwotny, jednak Sąd wskazuje, że wydanie jakiejkolwiek decyzji wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego z wszelkimi rygorami wynikającymi z art. 7 i art. 77 K.p.a. W sprawie rozpatrywanej przez Sąd oceny takiej nie dokonano. Faktem niewątpliwym jest to, że Kierownik nie ma obowiązku poszukiwania dowodów, które dawałyby podstawę do uzyskania uprawnień kombatanckich. Jednak ma obowiązek poprawnej oceny i weryfikacji dowodów przez stronę wskazanych. W sprawie będącej przedmiotem skargi oceny takiej nie dokonano czym organ naruszył art. 7 i art. 77 K.p.a. Z powyższych powodów Sąd orzekł jak w sentencji.