SA/Rz 1448/02
WyrokWSA w Rzeszowie2004-09-14
Skład orzekający: Ryszard Bryk, Zbigniew Czarnik, Jolanta Ewa Wojtyna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały się do wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy administracji nie wykonały wytycznych zawartych w poprzednim wyroku NSA. Organy nie dokonały należytej oceny materiału dowodowego, w szczególności zeznań świadków, oraz nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący pojęcia "kierowca obsługujący samochód + mieszalnik betonu", co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania H. B. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty odmawiającą przyznania zasiłku, uznając, że praca skarżącego na stanowisku "kierowca obsługujący samochód + mieszalnik betonu" nie była wykonywana w szczególnych warunkach. Skarżący zarzucił organom istotne naruszenia przepisów postępowania, w szczególności w zakresie oceny materiału dowodowego i nieodniesienia się do wytycznych poprzedniego wyroku NSA. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lutego 2002 r.Pełny tekst orzeczenia
W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 września 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Bryk Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 14 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lutego 2002 r. Nr [...]
SA/Rz 1448/02
U z a s a d n i e n i e
Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lutego 2002 r. [...] odmawiającą H. B. przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego. Decyzja ta zapadła po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Rzeszowie z dnia 28 listopada 2001 r., sygn. akt SA/Rz 622/00, w którym Sąd uchylił decyzje obu instancji i wskazał, że podstawą uchylenia jest naruszenie przepisów dotyczących postępowania wyjaśniającego i brak należytej oceny zebranych w sprawie dowodów. Szczególnie organy nie dokonały oceny zeznań świadków, tylko przyjęły, że ustalone w ten sposób fakty nie mają znaczenia prawnego. Sąd nakazał również wyjaśnienia jaki rodzaj pracy wykonywał skarżący w sytuacji, gdy dokumentacja dotycząca jego zatrudnienia posługiwała się pojęciem "kierowca obsługujący samochód + mieszalnik betonu.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wyjaśnił, że praca na stanowisku "kierowca obsługujący samochód + mieszalnik betonu" w przypadku H. B. nie może zostać zakwalifikowana jako prowadzona w szczególnych warunkach, gdyż nie była wykonywana w sposób stały i ciągły w okresie od czerwca 1979 r. do lipca 1983 r., dlatego że dokumentacja z tego okresu posługuje się określeniami wielu stanowisk przypisując je do tego samego okresu. Zatem stan taki wyklucza pracę na stanowisku kierowcy w pełnym wymiarze czasu pracy. Z tego powodu jako bezzasadny należy uznać wniosek odwołującego się o ponowne przesłuchanie świadków na okoliczność wykonywania przez H. B. prac w warunkach szczególnych. Wreszcie takiego charakteru pracy nie potwierdzają dokumenty, zwłaszcza pismo z 28 lipca 1982 r. ustalające zmianę stanowiska pracy z "kierowcy obsługującego samochód + mieszalnik betonu" na stanowisko "kierowcy mechanika obsługującego mieszalnik betonu". Zdaniem organu szczególnego charakteru zatrudnienia nie potwierdzają również świadkowie. Z tego względu odmowa przyznania H. B. prawa do zasiłku przedemerytalnego zdaniem Wojewody była uzasadniona, a to skutkowało koniecznością utrzymania w mocy decyzji Starosty Powiatu [...].
Z decyzję Wojewody nie zgodził się H. B., który w skardze do NSA OZ w Rzeszowie zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji w całości zarzucając jej istotne naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zasad prowadzenia postępowania dowodowego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że po raz kolejny organy nie dokonały wnikliwej oceny materiału dowodowego, ograniczając się do uznania dowodów, które potwierdzają przyjętą przez organy tezę. Skarżący wskazał, że ponownie nie odniesiono się w sposób wyczerpujący do zeznań świadków, przyjmując tylko te, które były wygodne dla przyjętych przez organ założeń. Skarżący wskazał również, że niedopuszczalne jest formułowanie wniosków dowodowych w oparciu stanowisko pracodawcy, który nie może poprzeć go stosownymi aktami personalnymi, a dokonuje daleko idącej nadinterpretacji faktów. Wreszcie skarżący wskazał, że organ odwoławczy nie uwzględnił sugestii płynących z wyroku NSA OZ w Rzeszowie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi przywołując argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi H. B., bowiem skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do dnia 1 stycznia 2004 r. sądy administracyjne rozpoznając skargę na decyzje organów władzy publicznej stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/ dalej prawo o p.s.a., nie są związane zarzutami skargi, wskazaną w niej podstawą prawną i sformułowanymi przez stronę wnioskami. Sądy rozpoznają sprawę w jej granicach dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia.
Tak określone granice działania Sądu i ocena zaskarżonej decyzji prowadzą do stwierdzenia, że skarga H. B. zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania do rozważenia Sądu pozostawał problem zawierający się w pytaniu, czy organy orzekające w sprawie wykonały wytyczne płynące z wyroku NSA OZ w Rzeszowie z dnia 28 listopada 2001 r., sygn. SA/Rz 622/00. Przypomnieć należy, że Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał, że uchylenie wcześniejszych decyzji wydanych w sprawie było konsekwencją uchybienia przepisom postępowania, bowiem organy obu instancji nie rozpatrzyły całokształtu materiału dowodowego. Zwłaszcza nie wyjaśniły pojęcia "kierowca obsługujący samochód + mieszalnik betonu" oraz nie dokonały oceny zeznań świadków.
Zatem rozpatrując sprawę ponownie organy miały obowiązek zastosować się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku, w ten sposób, że powtórzą część postępowania dowodowego w sposób zgodny z prawem, zwłaszcza dokonają prawidłowej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.
Sąd podziela zarzuty skargi, że z tego obowiązku organy nie wywiązały się. Wprawdzie podjęły próbę wyjaśnienia pojęć "kierowca obsługujący samochód + mieszalnik betonu" jednak w istocie nie rozstrzygnięto w jakim charakterze zatrudniony był skarżący, natomiast skupiły się na rozważaniach językowych, których efekt może budzić poważne wątpliwości, gdyż prowadzi do stwierdzenia, że skarżący zajmował się obsługą, naprawami, konserwacją samochodu oraz części tego samochodu określonej jako "mieszalnik betonu". Taki zakres zadań, zdaniem organu odwoławczego uniemożliwia przyjęcie, że skarżący wykonywał pracę kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym przekraczającym 3,5 tony, gdyż tylko taka kwalifikacja zajęć uprawniałaby skarżącego do zasiłku przedemerytalnego. Równocześnie w tym wywodzie organ nie bierze pod uwagę, że wszystkie te czynności /obsługa, naprawa, konserwacja/ dokonywane są przez "maszynistę betonowozu" więc osobę, która posiada określoną cechę związaną z "betonowozem". Wskazanie tylko tego momentu w procesie argumentacji organu wskazuje, że brak temu wywodowi jasności i podstaw logicznych, a te elementy są niezbędnymi dla przyjęcia poprawności wnioskowań dowodowych.
Sąd zauważa, że organy błędnie przeprowadziły ocenę dowodu ze świadków. W istocie zalecenie wyroku NSA OZ w Rzeszowie odnoszące się do oceny zeznań ze świadków nie zostało wykonane. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że "wszyscy świadkowie zgodnie stwierdzili, że skarżący był zatrudniony jako "kierowca i operator betonowozu". Stwierdzenie to nie przekłada się na orzeczenie, a w aktach sprawy brak dowodów, które wykazałyby nieprawdziwość takich ustaleń. Sąd zwraca uwagę, że stwierdzenie świadków to prawem dopuszczony dowód, zatem ustalenia z niego płynące mogą być obalone innym dowodem, a nie dość swobodnym wnioskowaniem organu, jak ma to miejsce w przypadku oceny treści pism pracodawcy /z 7 lutego 2000 r. oraz z 1 sierpnia 1982 r. czy z 1 sierpnia 1984 r./.
Nadto Sąd wskazuje, że przedmiotem uchylenia w wyroku NSA OZ w Rzeszowie były decyzje obu instancji, co skutkowało dla nowo prowadzonego postępowania koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego poprawnie w obu instancjach. Jednak organy postępowania takiego nie poprowadziły, gdyż Starosta Powiatu [...] w uzasadnieniu decyzji tylko stwierdził, że fakty wynikające z dokumentacji zebranej w sprawie skarżącego potwierdzają zeznania świadka Z. P., który potwierdził, że skarżący był zatrudniony na stanowisku kierowcy "mechanika betonowozu". Takie odniesienie się do zeznań świadków nie jest oceną ich zeznań, którą zlecił Sąd.
Dodatkowo Sąd stwierdza, że dokumenty przedstawione przez skarżącego w trakcie rozprawy sądowej /wpisy do legitymacji ubezpieczeniowej i zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu/ wskazują, że skarżący zatrudniony był jako kierowca, co również podważa argumentację uzasadnienia zaskarżonej decyzji i wskazuje, że organy nie zebrały i nie rozpatrzyły całości materiału dowodowego dokonując jego oceny zgodnie z regułami określonymi w prawie.
Biorąc pod uwagę powyższe powody i mając na uwadze treść obowiązującego prawa, Sąd stwierdza, że skarga H. B. musiała zostać uwzględniona, a podstawą takiego rozstrzygnięcia jest naruszenie przepisów postępowania które mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Niezależnie od tego naruszenia wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy prawo o p.s.a. organy dopuściły się również naruszenia art. 153 tej ustawy nie stosując się do zaleceń Sądu wyrażonych we wcześniejszym wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło