SA/Rz 1451/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa /del./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ AWS Magdalena Józefczyk Protokolant ref.staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich skargę oddala SA/Rz 1451/01 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] maja 2001r., Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2000r., Nr [...] o pozbawieniu B. K. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji pozbawiającej uprawnień kombatanckich i decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji organ wskazał, że B. K. nabył uprawnienia w b.ZBoWiD z tytułu utrwalania władzy ludowej w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. nr 142, z 1997r., poz. 950 ze zm.). Na tej podstawie organ stwierdził, że skarżący uzyskał uprawnienia, kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie władzy ludowej. Od decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2001r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Rzeszowie złożył B. K. W uzasadnieniu skargi przyznał, ze służył w 10 pułku KBW w Poznaniu, gdzie został wcielony do służby z poboru. Wskazał, że wraz z 10 pułkiem KBW brał udział w likwidacji niedobitków niemieckiego Wehrwolfu na ziemiach Zachodnich. Podniósł także, ze w czasie okupacji związany był z podziemiem AK i B.CH. Zdaniem skarżącego współuczestniczył w ruchu oporu, gdyż dostarczał broń oddziałom partyzanckim zachowaną z kompanii wrześniowej. Z tych powodów wniósł o uchylenie decyzji przez Sąd jako krzywdzącej. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi argumentując jak w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na zasadzie art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpatrzenia skargi, bowiem skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została rozpatrzona do dnia 1 stycznia 2004r. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) dalej p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak wyznaczony sądowy zakres kontroli sprawy pozwala stwierdzić, że zaskarżona decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie narusza prawa w taki sposób, aby mogła zostać uchylona. Dla Sądu faktem oczywistym jest, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego. Podstawą pozbawienia skarżącego B. K. przyznanych decyzją z dnia [...].12.1998r. uprawnień kombatanckich jest stwierdzenie faktu, że skarżący uzyskał te uprawnienia jako "utrwalacz władzy ludowej". Wprost taką podstawę formułuje Komisja Weryfikacyjna ZBoWiD i skarżący potwierdza to w swoim życiorysie (s.2 akt sprawy). Podniesiony przez Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej podczas rozprawy zarzut automatycznego, wręcz sloganowego posługiwania się formułą "utrwalacz władzy ludowej" dla różnych sytuacji faktycznych, jest dla Sądu nieprzekonywująca, z tego względu, że skarżący ubiegał się o uprawnienia kombatanckie w 1988r. a więc w okresie, gdy dla uzyskania ich mógł podnieść 8 innych podstaw do przyznania takich uprawnień jednak wówczas, takich dowodów nie przywoływał. Dowodów na inną działalność niż utrwalanie władzy ludowej nie wskazał także w ramach prowadzonego przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych postępowania weryfikacyjnego. Wskazane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a później powtórzenie w skardze do Sądu stwierdzenia wskazujące na działanie na rzecz ruchu oporu nie zostały potwierdzone żadnymi dowodami, wręcz przeciwnie, twierdzenia na temat walk prowadzonych przez 10 Pułk KBW z Poznania z Wehrwolfem nie zostały potwierdzone przez obiektywne źródła. Zalegająca w aktach sprawy s.14-15 informacja przesłana przez Centralne Archiwum Wojskowe nr [...] wskazuje, że 10 Pułk KBW nie walczył z Wehrwolfem, ale z AK. Z tego powodu Sąd dokonując oceny twierdzeń podnoszonych przez skarżącego nie dał wiary tym oświadczeniom, które pozostają w sprzeczności z dokumentami. Zdaniem Sądu przywołane przez skarżącego fakty udziału w działaniach na rzecz ruchu oporu (we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) nie wnoszą do sprawy nowych okoliczności, gdyż z treści oświadczeń skarżącego nie wynika aby działał w warunkach określonych przez ustawę o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Art. 1 tej ustawy w związku z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy wymagają działań w formach zorganizowanych polegających na przynależności do określonych formacji i organizacji. To zdaniem Sądu przesądza o zakresie postępowania dowodowego, jakie musi przeprowadzić Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Zatem, organ ten musi bezwzględnie wyjaśnić wszelkie okoliczności, gdy strona prowadzonego przez ten Urząd postępowania wskazuje na przynależność i działalność organizacyjną. Organ nie ma natomiast obowiązku badania wskazanych przez stronę okoliczności, jeżeli po wezwaniu strony ta stwierdza tylko, że działała (uczestniczyła) na rzecz działań innych. Sąd wyraźnie wskazuje, że obowiązująca w chwili orzekania ustawa nie daje możliwości ubiegania się o uprawnienia kombatanckie osobom, które wspierały walkę z hitlerowskim najeźdźcą, a nie działały w warunkach opisanych przez art. 1 ustawy. Obecne prawo nie daje podstaw do przyznania uprawnień z tytułu udziału w ruchu oporu. Takie rozwiązanie wydaje się słuszne, gdyż pogląd odmienny musiałby prowadzić do wniosku, ze wszyscy, którzy przeżyli II wojnę światową są kombatantami, a to byłby pogląd nietrafny. Stanowisko Sądu ma na uwadze poglądy orzecznictwa, które nie dopuszcza do zbyt szerokim definicji osoby uprawnionej do dodatku kombatanckiego (wyrok: SN z 22.02.2001r. III RN 77/00, OSNP 2001/15/475). W tym względzie Sąd nie podzielił także stanowiska Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Rzeszowie dotyczącego naruszeń przepisów postępowania. Zdaniem Sądu organ wydający decyzję prawa nie naruszył w taki sposób, aby miało to wpływ na rozstrzygniecie. Dla Sądu jest faktem oczywistym, że skarżący podnosząc okoliczności mające wpływ na jego uprawnienia ma te okoliczności przed organem i Sądem dowieść. W tym sensie inicjatywa organu w zbieraniu dowodów nie może być rozumiana szeroko. Takie stanowisko przyjęto również w orzecznictwie (wyrok SN z 22.02.2001 III RN 77/00 wcześniej przywołany). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd oddalił skargę B. K., mając na uwadze fakt, że skarżący nie udowodnił okoliczności, które miałyby skutkować zachowaniem przyznanych uprawnień kombatanckich. Równocześnie Sąd stwierdza, że stan taki nie wyłącza ubiegania się o uprawnienia, o ile istnieją dowody potwierdzające okoliczności warunkujące ich przyznanie. Z tych powodów Sąd orzekł jak w sentencji.