SA/Rz 1480/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lechowska del. do WSA Sędzia WSA Krystyna Józefczyk asesor WSA Joanna Zdrzałka (spr.) Protokolant ref. stażysta Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J. Ł. i E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2001r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o podział nieruchomości oddala skargę SA/Rz 1480/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] maja 2001 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze w sprawie podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr ewid. 1073, położonej w Z. Jako jej podstawę prawną wskazało art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz,543). Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że po rozpatrzeniu wniosku Zarządu Gminy Z., decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. Nr [...], Wójt Gminy zatwierdził projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr ewid. 1073, o pow. 0,25 ha, położonej w Z., stanowiącej mienie komunalne Gminy, na działki nr: 1073/1 o pow. 0,24 ha i 1073/2 o pow. 0,01 ha. Podział miał na celu wydzielenie dojazdu do działek przyległych. Za podstawę prawną swojej decyzji organ I instancji przyjął art. 96 ust. 1 i 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce gruntami, rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz. U. Nr 25, poz. 130) oraz art. 104 k.p.a. Od decyzji tej odwołali się W. Ł., E. W. i J. Ł., właściciele sąsiedniej nieruchomości, wnosząc o jej uchylenie i zawieszenie postępowania dotyczącego działek 1075,1074,1073 do czasu uregulowania stanu prawnego tych działek przez Starostwo Powiatowe. Zakwestionowali potrzebę ustanawiania drogi dojazdowej dla działki nr 1076, ponieważ działka ta ma dojazd od strony drogi gminnej, czego wcześniej nie negowała zarówno Gmina, jak i poprzedni właściciele tej nieruchomości. Podnieśli także, że scalenie działek zostało dokonane w sposób niezgodny z prawem; przesunęło ono granice działek 1073 i 1074 w taki sposób, że granica przebiega przez środek domu posadowionego na działce nr 1074. Jednocześnie odwołujący się podkreślili, że nieruchomość należy do ich rodziny i jest użytkowana od ponad 100 lat, a samoistne posiadanie części działki 1073 spowodowało z mocy prawa zasiedzenie tej części działki, czego nigdy nie kwestionował Urząd Gminy, pobierając opłaty nie za dzierżawę, lecz z tytułu własności. W dniu [...] maja 2001 r. opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze w tej sprawie, kwestionując interes prawny W. Ł., E. W. J. Ł. W tym zakresie powołało się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 1997 r. SA/Gd 3467/95 oraz z dnia 11 stycznia 2001 r. SA/Rz 594/99, konkludując, że brak interesu prawnego po stronie właścicieli działek sąsiadujących z działką będącą przedmiotem postępowania podziałowego stanowi, iż nie są oni stronami takiego postępowania. Skargę na tę decyzję złożyli W. Ł. E. W. J. Ł. domagając się uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zawieszenia postępowania do czasu rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania scaleniowego. Skarżący ponowili argumentację odwołania i podnieśli, że organ II instancji nie rozpoznał merytorycznie sprawy skarżących, nie zapoznał się z całością dokumentów i umorzył postępowanie, bezzasadnie przyjmując brak po ich stronie legitymacji czynnej. Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Przedmiotem rozstrzygnięcia organu II instancji w niniejszej sprawie było zagadnienie procesowe dotyczące umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie podziału nieruchomości z tej przyczyny, że odwołanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną. Kwestią zasadniczą było ustalenie, czy właściciele nieruchomości przylegającej bezpośrednio do nieruchomości będącej przedmiotem decyzji podziałowej są stronami postępowania w sprawie podziału. Należy wskazać, że pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) utrwalony został w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, że prawo do wystąpienia z wnioskiem o podział nieruchomości w trybie art. 10 ust. 1 i 5 tej ustawy przysługuje wyłącznie podmiotom dysponującym tytułem prawnym własności lub użytkowania wieczystego tej nieruchomości. Wynikało to z oceny interesu prawnego stron postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., jako że przepisy ustawy nie określały podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o podział nieruchomości. W orzecznictwie przyjmowano również, że właściciele nieruchomości przylegającej bezpośrednio do innej nieruchomości, w odniesieniu do której na wniosek jej właściciela wszczęto postępowanie administracyjne o podział, nie są stronami tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. (tak m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Gd 3467/95 ONSA 1997/4/180). W stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, po myśli ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543, ze zm.) podziału nieruchomości można dokonać na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny (art. 97 ust. 1). Według art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Posiadanie “interesu prawnego", o którym stanowi art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i do którego odwołuje się art. 28 k.p.a. warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony, a zatem dla ustalenia, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, niezbędna jest, tak jak po rządami ustawy dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ocena, dokonywana według przepisów prawa materialnego. To zaś pozwala na uznanie że przedstawione wyżej orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego zachowało aktualność. Interes prawny powinien się wyrażać w możliwości zastosowania określonej normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji w odniesieniu do ściśle określonego podmiotu. Nie może więc to być zdarzenie hipotetyczne, jakim jest ewentualna zmiana stanu prawnego w zakresie własności działki nr 1073, sygnalizowana przez skarżących. Dopóki bowiem decyzja dotycząca scalenia gruntów nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym, w postępowaniu o wznowienie, ma ona walor decyzji ostatecznej i prawomocnej. W sprawie niniejszej jest bezsporne, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji skarżący nie mieli żadnego tytułu prawnego do działki nr 1073, a zatem nie przysługuje im przymiot strony w postępowaniu o jej podział. Z tego względu słuszne jest stanowisko organu II instancji dotyczące braku legitymacji czynnej do wniesienia odwołania po stronie skarżących, którzy w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie byli właścicielami działki nr 1073. Jako nie będący stroną postępowania nie mogli również wnosić o jego zawieszenie. W tej sytuacji, skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić, zgodnie z art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)