SA/Rz 1489/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Bryk Sędziowie NSA Małgorzata Wolska AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącego K. G. koszty postępowania sądowego w kwocie 10 zł (dziesięć złotych). SA/Rz 1489/03 U z a s a d n i e n i e Decyzją [...] z dnia [...] kwietnia 2003 roku Wójt Gminy [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy ustalił karę pieniężną za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 2 sztuk. sosen rosnących na terenie prywatnej działki nr 83 w T., obciążając karą K. G., jako sprawcę wycięcia drzew. Ustaloną kwotę w wysokości 2 593,00 zł wpłacona ma być na Gminny Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, na rachunek Banku Spółdzielczego [...], podany w decyzji, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Podstawę prawną decyzji stanowią: - art. 104 k.p.a. /t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./, - art. 81 ust. 4 pkt 1, art. 127 ust. 2 pkt 6 oraz art. 402 ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska /Dz. U. nr 62, poz. 627 ze zm./, - art. 4 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz. U. nr 100, poz. 1085/, - art. 47 c ust. 1 i 2, art. 47 k oraz 47 l ust. 8 ustawy z 16 października 1991 r. o ochronie przyrody /t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079/, - Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar /Dz. U. Nr 162, poz. 1138 /. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że wyrąb drzew zgłosiła G. G. Oględziny miejsca wykazały, że drzewa zostały wycięte u samej podstawy, na podstawie pozostałych gałęzi, igliwia i pni ustalono wiek drzew na 20 – 30 lat. Obwód jednej sztuki liczy 85 cm, a drugiej 110 cm. K. G. przyznał się do ich wycięcia, oświadczając, że nie był świadom obowiązku uzyskania zezwolenia wójta. Karę wyliczono w następujący sposób : 1 szt. sosny – obwód 85 cm x 133,00 zł/ cm obwodu pnia = 11 305,00 zł 1 szt. sosny – obwód 110 cm x 133,00 zł/ cm obwodu pnia = 14630,00 zł. razem = 25,935 zł x 0,1 (§ 11 w/w Rozporządzenia), co daje kwotę 2593,00 zł. Decyzja wysłana została do K. G. w dniu 8 kwietnia 2003 r. listem poleconym nr [...].Awizowana była dniu 9 kwietnia 2003r, a następnie w dniu 17.kwietnia .2003 wróciła do Urzędu Gminy [...] z adnotacją "nie podjęto w terminie". Następnie Wójt Gminy, w dniu 24.04.2003 r. zwrócił się do Kierownika Posterunku Policji [...] o ponowne doręczenie decyzji, z uzasadnieniem, że przesyłka nadana drogą pocztową nie została odebrana w terminie. K. G. potwierdził odbiór decyzji w dniu 24.04.2005 r. Odwołanie od decyzji Wójta, K. G. złożył w Urzędzie Gminy w dniu 8 maja 2003 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] postanowieniem [...] z dnia [...].09.2003 r. stwierdziło uchybienie do wniesienia odwołania. Podstawę prawną orzeczenia stanowi art. 134 k.p.a . W uzasadnieniu organ wskazał, że pierwszą fazą postępowania odwoławczego jest badanie odwołania pod względem formalnym, w toku którego organ ma obowiązek stwierdzić, czy odwołanie wpłynęło w terminie. Rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu zawitego określonego w art. 129 § 2 k.p.a. stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dalej organ wywiódł, że decyzja Wójta Gminy została przesłana na adres K. G. w dniu 8.04.2003 r. Została zwrócona do urzędu z adnotacją – "awiz. 9.04.2003 – zwrot – nie podjęty w terminie", adnotacja opatrzona jest pieczęcią – T. 17.04.2003. Następnie w dniu 24.04.2003 Wójt ponownie doręczył decyzję za pośrednictwem Policji. Organ uznał, że odwołanie z dnia 08.05.2003 wniesione zostało z uchybieniem terminu, bowiem zgodnie z przepisem art. 39 k.p.a. organ administracji doręcza pisma za pokwitowaniem, przez pocztę, przez swoich pracowników, lub inne upoważnione osoby lub organy. Sposoby te nie mogą jednak powodować dwukrotnego doręczania przesyłki. W tym przypadku okres, na który złożono pismo w urzędzie pocztowym upłynął w dniu 16 kwietnia 2003 roku, a ponowne doręczenie przez Policję nie spowodowało otwarcia terminu na nowo. Pismem z dnia 11 lipca 2003 roku SKO zwróciło się do Wójta o wyjaśnienie okoliczności towarzyszących doręczeniu przesyłki poleconej wysłanej w dniu 8 kwietnia. W odpowiedzi Urząd Pocztowy [...] nadesłał oświadczenie listonoszki.. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. G. zarzucił naruszenie treści art. 134 k.p.a. i 44 k.p.a. przez przyjęcie, że skarżącemu doręczono decyzję Wójta Gminy poprzez złożenie pisma w dniu 9.04.2003 r. w Urzędzie Pocztowym i pozostawienie zawiadomienia w drzwiach mieszkania, podczas, gdy zawiadomienie nie dotarło do skarżącego. Dodał, że w dniu 9 kwietnia 2003 roku przebywał poza miejscem zamieszkania, a również, że w tym czasie nastąpiło załamanie pogody połączone z obfitymi opadami śniegu i nie wyklucza sytuacji, że awizo zostało wywiane przez wiatr. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W rozpatrywanej sprawie skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku , dlatego na mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 zwana dalej P.p.s.a.). Podstawowym kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub części ,jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, lub inne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] września 2003 roku [...] w powyższym zakresie Sąd doszedł do przekonania, że narusza ono przepisy postępowania administracyjnego. Kwestię doręczeń pism przez organy administracji publicznej reguluje rozdział 8 k.p.a. w przepisach art. 39-49. Zgodnie z przepisem art. 42 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu /§ 1/, w lokalu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej /§ 2/, a w razie niemożności doręczenia w wymieniony sposób, w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie /§ 3/. Natomiast stosownie do przepisu art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata, pismo doręcza się za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu w taki sposób, zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej, lub, gdy nie jest to możliwe – w drzwiach mieszkania. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w wymienionych przepisach, przepis art. 44 k.p.a. ustanawia tzw. doręczenie zastępcze, polegające na tym, że poczta przechowuje pismo przez okres 7 dni w swojej placówce /§ 1 ust. 1/. Zawiadomienie o złożeniu pisma w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata (...), w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 7-dniowego terminu . W rozpatrywanej sprawie pismo Naczelnika Urzędu Pocztowego [...] i oświadczenie doręczyciela potwierdzają wprawdzie fakt pozostawienia na drzwiach domu skarżącego zawiadomienia o nadejściu przesyłki, niemniej nie potwierdza tego dokument dołączony do akt sprawy. Zawiera on jedynie adnotację "awiz. 9.04.03, nie podjęto w terminie". Pozostawienie przesyłki (...) bez adnotacji na druku dowodu doręczenia o przyczynie nieoddania przesyłki adresatowi, nie może być uznane za skuteczne doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. /vide – wyrok NSA z 20.03.2002 r. II SA/Gd 2552/99/. Druk potwierdzenia odbioru prawidłowo wypełniony i podpisany przez doręczyciela /funkcjonariusza/ Poczty Polskiej ma przymiot dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Korzysta on z domniemania prawdziwości, a jego obalenie wymaga przeciwdowodu. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 maja 1997 r. I.SA/Gd 4780/96 dodając, że urzędowego stwierdzenia sposobu doręczenia nie mogą zastąpić wzmianki o awizowaniu przesyłki. Co prawda słowo "awizo" oznacza w języku polskim zawiadomienie odbiorcy, lecz ze słowa tego nie można wywieść sposobu zawiadomienia takiego, aby mieścił się w wymogach art. 44 k.p.a. W świetle powyższego – doręczenie dokonane w dniu 9 kwietnia 2003 roku należy uznać za nieprawidłowe. Niejako potwierdzeniem tego jest okoliczność, że Wójt Gminy [...] ponownie doręczył swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r. za pośrednictwem Kierownika Posterunku Policji [...], który doręczył ją skarżącemu w dniu 24 kwietnia 2003 roku, co ten potwierdził własnoręcznym podpisem. Licząc od tej daty, 14 dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 8 maja 2003. Akta sprawy wskazują, że K. G. w dniu 8 maja 2003 wniósł odwołanie od decyzji Wójta. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu będzie dokonanie merytorycznej oceny odwołania od decyzji Wójta Gminy [...], przy uprzednim dokonaniu kontroli pod względem formalnym, przy uwzględnieniu stanowiska Sądu. W tym stanie rzeczy, sąd uznał skargę za uzasadnioną i na mocy przepisu art. 145 § 1 ust. 1 lit. c P.p.s.a uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2003 roku [...], bowiem narusza ono przepisy postępowania, wpływając w sposób istotny na wynik sprawy. O kosztach orzeczono na postawie przepisu art. 200 w/w ustawy.