SA/Rz 1502/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert /del./ Asesor WSA Jolanta Ewa Wojtyna Sędzia WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant: ref. stażysta Anna Mazurek Ferenc po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewody z dnia [...].05.2001 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. 2. uchyla postanowienie Starosty z dn. [...].03.2001 r. w przedmiocie wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji. 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. SA/Rz 1502/01 Uzasadnienie Decyzją z dn. [...].02.2001r. sygn. [...] Kierownik Referatu w Powiatowym Urzędzie Pracy, działający z upoważnienia Starosty orzekł o przyznaniu K. B., działając na jego wniosek, statusu bezrobotnego oraz zasiłku dla bezrobotnych od dnia 3.02.2001r. w kwocie 446,70 zł brutto miesięcznie na okres 6 miesięcy. W lakonicznym uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że wnioskodawca spełnia warunki z art.2 ust.1 pkt 2 (zapewne ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu) do uzyskania statusu bezrobotnego, a w okresie 18 miesięcy poprzedzających zarejestrowanie, łączne okresy zaliczane do przyznania zasiłku wymienione w art.23 ust.1, 2 i 4 (zapewne także tej samej ustawy, powołanej w podstawie prawnej decyzji) wynoszą łącznie powyżej 365 dni i brak jest propozycji odpowiedniego zatrudnienia dla wnioskodawcy. Decyzję doręczono w dn.1.03.2001r., co potwierdza podpis strony na kopii decyzji zalegającej w aktach I instancji. W dn.7.03.2001r. K. B. złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. wniosek o uzupełnienie decyzji, w oparciu o art.111 § 1 k.p.a., domagając się podania szczegółowego uzasadnienie prawnego oraz faktycznego w kwestii wysokości przyznanego zasiłku. Organ I instancji postanowieniem z dn. [...].03.2001r. wydanym na podstawie art.113 § 2 k.p.a. uznając, iż działa na wniosek K. B. dokonał wyjaśnienia treści decyzji, wskazując okresy zatrudnienia, które zostały uwzględnione przy przyznawaniu zasiłku dla bezrobotnych, a także to, że wnioskodawca zamieszkuje na terenie powiatu, gdzie stopa bezrobocia nie przekracza przeciętnej stopy bezrobocia w kraju. Postanowienie to doręczono ze skutkiem prawnym w dn.4.04.2001r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy), pouczając że na to postanowienie stronie służy zażalenie. Od decyzji organu I instancji odwołał się K. B., wnosząc odwołanie do Powiatowego Urzędu Pracy w dn.18.04.2001r., zarzucając jej niezgodność z prawem materialnym, wnosząc o jej uchylenie i przywrócenie zasiłku w kwocie 120% kwoty zasiłku dla bezrobotnych oraz wyrównania tego świadczenia wraz z odsetkami od dnia 3.02.2001r.. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że odwołujący legitymować się ma okresem zatrudnienia ponad 20-letnim, uprawniającym do uzyskania zasiłku w wyższej kwocie, niż to wynika z decyzji I instancji. K. B. wskazał, że wniosek swój wywodzi stąd, że Rejonowy Urząd Pracy w K. decyzją z dn. [...].02.1997r. [...] przyznał już mu zasiłek w kwocie 120% kwoty zasiłku dla bezrobotnych, a obecnie wyklucza okres pobierania renty rehabilitacyjnej oraz dwóch okresów pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący wywodzi, że nowelizacja ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z 1998r. nie ma mocy wstecznej i nie może pobawić go nabytych praw. Decyzją z dn. [...].05.2001r. sygn. [...] działający z upoważnienia Wojewody Dyrektor Wydziału Spraw Społecznych utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy uznał, że w świetle akt sprawy uznać należy, że K. B. legitymuje się okresem uprawniającym do zasiłku w wymiarze 19 lat, 10 miesięcy i 28 dni (różnica co do wyliczeń z I instancji wynosi 1 dzień z uwagi na podwójne policzenie dnia 10.04.1979r.). Wojewoda wskazuje, że ustalenie ponad 20-letniego okresu uprawniającego do zasiłku w wyższej kwocie w decyzji z dn. [...].04.2001r. wynikała z błędnie ustalonego okresu prowadzenia działalności gospodarczej, albowiem z obecnie przedstawionego zaświadczenia ZUS-u wynika, że prawidłowo okres ten wynosił od 1.10.1992r. do 31.07.1993r., a nie do 31.12.1997r.. Co do zarzutu K. B. niewliczania okresu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego i zasiłku dla bezrobotnych organ II instancji wyjaśnił, że w świetle art.24 ust.2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu zarzut ten jest nietrafny. Skargę na tę decyzję i decyzję I instancji wniósł K. B., domagając się ich uchylenia i uwzględnienia jego roszczeń poprzez przyznanie zasiłku w kwocie 120% kwoty zasiłku dla bezrobotnych. Skarga formułuje zarzut naruszenia art.10 k.p.a., poprzez uniemożliwienie zapewnienia stronie zasady czynnego udziału w postępowaniu. Skarżący wywodzi dalej, że naruszono przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a to dlatego, że podawany przez organ odwoławczy art.24 ust.2 tej ustawy obowiązuje od 1.01.1997r., a fakt pobierania świadczenia rehabilitacyjnego miał miejsce w okresie wcześniejszym. K. B. wskazuje ponadto, że świadczenia rehabilitacyjne były uwzględniane jako okresy uprawniające do zasiłku na podstawie art.23 ust.2 pkt 3 ustawy o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ale przepis ten utracił moc na podstawie obwieszczenia Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z dn.12.06.1997r.. Skarżący wywodzi, że okres pobierania przez niego świadczenia rehabilitacyjnego winien być wliczany do okresu od którego uzależnione jest prawo do zasiłku, a to powoduje z kolei, że pominięcie okresu od 1.08.do 31.12.1993r. nie ma większego znaczenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w zaskarżonej decyzji. Uzupełniająco wskazano, że za miarodajną dla ustalenia podstawy prawnej rozstrzygnięć przyjąć należy datę wydania decyzji i przepisy w tej dacie obowiązujące. Za chybiony uznano także zarzut naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, albowiem skarżący był powiadamiany o wszelkich czynnościach postępowania i w każdej chwili mógł składać stosowne wnioski czy wyjaśnienia. K. B. w piśmie procesowym z dn.22.04.2004r. podtrzymał skargę i jej dotychczasowe zarzuty, eksponując iż nabył pewne prawa, a zasadą demokratycznego państwa prawnego jest szanowanie praw nabytych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., dlatego też z mocy art.97 § 1 ustawy z dn.30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art.135 p.p.s.a). Zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej wskazane, a które Sąd uwzględnił z urzędu. Nie jest spornym, że decyzję organu I instancji doręczono K. B. w dn.1.03.2001r.. Z tym dniem rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania, który wnosi 14 dni, licząc od dnia doręczenia decyzji przez organ I instancji (art.129 § 2 k.p.a.). Wyjątek od tego terminu stanowi kodeks w art.111, przewidując, że "strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach". Skutkiem złożenia takiego żądania, będzie niejako "przesunięcie" terminu do wniesienia odwołania, skoro w myśl art.111 § 2 k.p.a. "w przypadkach określonych w § 1 termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia doręczenia jej odpowiedzi". Przez "odpowiedź" w rozumieniu cyt. przepisu należy rozumieć decyzję o uzupełnieniu decyzji, decyzję o odmowie uzupełnienia dotychczasowej decyzji, postanowienie o uzupełnieniu lub o sprostowaniu decyzji co do pouczenia o środkach prawnych albo postanowienie o odmowie uzupełnienia lub sprostowania decyzji co do pouczenia o środkach prawnych (tak. A.Wróbel, w : M.Jaśkowska, A.Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2000, s.646). Wydając decyzję uzupełniającą lub odmawiając uzupełnienia decyzji dotychczasowej organ powinien pouczyć o niejako nowym terminie do wniesienia odwołania. Uzupełnienie decyzji to jeden ze sposobów tzw. rektyfikacji decyzji, polegającej na usuwaniu jej wad nieistotnych, przez organ, który wydał decyzję. Innym sposobem rektyfikacji decyzji jest sprostowanie decyzji lub wyjaśnienie wątpliwości co do jej treści, przy czym poszczególne tryby rektyfikacji decyzji nie mogą być stosowane zamiennie. W sprawie jest niewątpliwym, że K. B. w terminie otwartym do wniesienia odwołania, złożył żądanie uzupełnienia decyzji, powołując się na art.111 § 1 k.p.a., przy czym żądanie to obejmowało uzupełnienie co do uzasadnienia decyzji. Organ I instancji nie wyjaśniając woli strony, uznał, że żądanie to, wbrew jego wyraźnemu brzmieniu jest domaganiem się wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji i wydał postanowienie, które stanowić miało wyjaśnienie treści decyzji. Wbrew jego podstawie prawnej, postanowienie Starosty z dn. [...].03.2001r. nie stanowi wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji (podanie K. B. nie wskazuje na niejasności wydanej decyzji, a domaga się jego uzupełnienia w warstwie uzasadnienia), a stanowi znaczne uzupełnienie jej uzasadnienia prawnego i faktycznego. Postanowienie to doręczono ze skutkiem prawnym w dn.4.04.2001r., pouczając że służy na nie zażalenie, zaś odwołanie od decyzji K. B. złożył w dn.18.04.2001r.. W tej sytuacji zdaniem Sądu, nie zachodzi sytuacja określona w art.111 § 2 k.p.a., albowiem wydane postanowienie przez organ I instancji nie jest "odpowiedzią" o jakiej mowa w cyt. przepisie. Z tych przyczyn termin do wniesienia odwołania upłynął już w dacie jego złożenia. Organ odwoławczy wydał decyzję merytoryczną w sytuacji, gdy decyzja I instancji była już decyzją ostateczną, a odwołujący nie wniósł prośby o przywrócenie terminu, czym rażąco naruszył art.16 § 1 k.p.a.. Te kwestie umknęły uwadze II instancji, niemniej stanowią podstawę do uwzględnienia skargi. Względy te skutkują tym, że zarzuty in merito wymykają się spod uwagi Sądu. Z tych przyczyn Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Ponieważ Sąd doszedł do przekonania, że postanowienie Starosty z dn. [...].03.2001r. w przedmiocie wyjaśnienia treści decyzji zapadło z naruszeniem prawa, albowiem zostało wydane wbrew wyraźnemu żądaniu strony, działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art.135 p.p.s.a. postanowił je uchylić. Rozpoznając ponownie żądanie K.B. organ I instancji oceni jego zasadność w świetle art.111 § 1 k.p.a. i wyda stosowne rozstrzygnięcie, zaopatrzone w prawidłowe pouczenie o terminie do wniesienia odwołania, uwzględniając ocenę wyrażoną w niniejszym wyroku. Sąd uwzględniając skargę uznał na zasadzie art.152 p.p.s.a., że zasadnym jest określenie iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.