SA/Rz 1504/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA M. Ekiert /del/ Sędziowie WSA Z. Czarnik AWSA M. Józefczyk /spr/ Protokolant referent staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Ł. S. zam. [...] na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2001 Nr [...] w przedmiocie uznania poborowego za zdolnego do służby wojskowej 1) uchyla zaskarżone orzeczenie 2) stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu do momentu prawomocności wyroku SA/Rz 1504/01 UZASADNIENIE Orzeczeniem Nr [...] z [...] marca 2001 r. wydanym na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 26 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16 ze zm.) oraz § 3 pkt 1 i § 74 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57, poz. 278 ze zm.) uznała poborowego Ł. S. za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju, zaliczając go do kat. "D". Od powyższego orzeczenia wniósł odwołanie Wojskowy Komendant Uzupełnień twierdząc, że orzeczenie zostało oparte na mało wnikliwej analizie, a poborowy jest uczniem liceum ogólnokształcącego o profilu matematyczno-fizycznym. Wojewódzka Komisja Lekarska w R. orzeczeniem z Nr [...] z [...] czerwca 2001r. uchyliła orzeczenie organu pierwszej instancji i uznała poborowego za zdolnego do służby wojskowej wg kat. "A" zgodnie z § 3 pkt 1 i § 74 pkt 1 wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej zawartych w załączniku Nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57, poz. 278 ze zm.). W uzasadnieniu Wojewódzka Komisja Lekarska w R. stwierdziła, że na podstawie przeprowadzonych specjalistycznych badań psychiatrycznych i psychologicznych w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w R. i rozpoznania u poborowego blizny w okolicy lędźwiowej i zaburzeń psychicznych pochodzenia organicznego, nieupośledzających zdolności adaptacyjnych było podstawą do oceny aktualnego zdrowia, która kwalifikuje do uznania za zdolnego do służby wojskowej wg. kat. "A". Ł. S. wniósł skargę na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w R., zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, polegające na tym, że orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w żaden sposób nie ustosunkowuje się do orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej Nr [...] w P., a nadto orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w R. jest także wadliwe i z tej przyczyny, że zostało wydane bez przeprowadzenia badań lekarskich przez lekarza ortopedę i neurologa. Z tych też względów skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi dodatkowo wyjaśnia, że z zaskarżonej decyzji nie wynika, dlaczego stanowisko lekarzy orzeczników z P. jest orzeczeniem błędnym, gdyż przy tym samym zakresie badań i ustaleniu stanu zdrowia mamy do czynienia z dwoma skrajnymi opiniami. W dalszej części uzasadnienia wyjaśnia, że wszystkie dolegliwości, które wynikają ze stanu zdrowia i mogą mieć wpływ na ocenę jego zdolności do odbycia służby wojskowej mogą mieć źródło w wypadku komunikacyjnym, któremu uległ 30 marca 1998 r. W wyniku tego wypadku doznał wstrząsu mózgu, złamania kości czaszki i urazu kręgosłupa. Urazy te, zdaniem skarżącego nakazywały wykonanie badań przez lekarza neurologa i lekarza ortopedę. Brak tych badań powoduje, że orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w R. jest przedwczesne. Okręgowa Komisja Lekarska w R. wniosła o oddalenie skargi i wyjaśnia, że mając na uwadze właściwą ocenę stanu zdrowia poborowego, ze względu na zgłaszane dolegliwości, skierowała go do na specjalistyczne badania psychologiczne i psychiatryczne do Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w R.. Wojewódzka Komisja Lekarska na podstawie tych badań nie stwierdziła istotnych odchyleń od stanu zdrowia prawidłowego i dlatego uznała poborowego za zdolnego do służby wojskowej wg kat – "A". Natomiast zarzut skarżącego, dotyczący nieprzeprowadzenia badań neurologicznych i ortopedycznych jest niesłuszny i niezgodny z prawdą, gdyż o konieczności skierowania na badania specjalistyczne decyduje Komisja. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wykluczał skierowanie na badania, których domaga się skarżący. Przedmiotem oceny Komisji był bowiem aktualny stan zdrowia poborowego i taka ocena została przeprowadzona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona. Stosownie do art. 97 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 271, nr 201, poz. 2052) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawach tych stosuje się przepisy dotychczasowe o wpisie i innych kosztach sądowych. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powiatowe i wojewódzkie komisje lekarskie powołane na podstawie art. 26 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 listopada 1992 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 57, poz. 278 z późn.zm.) są w rozumieniu tych przepisów oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego organami administracji państwowej, a orzeczenia tych komisji o uznaniu poborowego za zdolnego do służby wojskowej i ustaleniu kategorii tej zdolności – są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art. 1 § 1 pkt 1 k.p.a. Nie może więc budzić wątpliwości, że w zakresie nieunormowanym przepisami szczególnymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w k.p.a. ogólne zasady postępowania administracyjnego. Szczegółowe zasady określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwość i tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach unormowane zostały w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57, poz. 278 z późn. zm.), wydanym na podstawie art. 26 cyt. ustawy o powszechnym obowiązku obrony. Zgodnie z § 21 ust 1 powyższego rozporządzenia wojskowa komisja lekarska orzeka w składzie trzech oficerów – lekarzy; orzeczenie podpisują wszyscy członkowie komisji. Znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie Nr [...] z [...]czerwca 2001 r. znak: [...] zostało wprawdzie formalnie wydane w składzie trzyosobowym, ale analiza składu personalnego tej komisji pozwala powziąć uzasadnione wątpliwości w tym zakresie. Członkiem tej komisji w pkt 1 jest dr n. med. A. M. – specjalista chirurgii ogólnej, natomiast w pkt 2 jako członek, wymieniony jest również dr n. med. A.M. – specjalista chorób wewnętrznych. Akta sprawy nie dostarczają wyraźnego dowodu, że są to dwie różne osoby, chociażby poprzez wskazanie drugiego imienia, bądź innych cech, które pozwoliłyby na stwierdzenie, że w skład komisji wchodzą osoby o tym samym imieniu i nazwisku, ale nie jest to jedna osoba. Różnice jedynie, co do zakresu specjalizacji, w ocenie Sądu nie są wystarczające dla ustalenia, że komisja działała w składzie trzyosobowym. Odwołanie złożone przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień było bardzo ogólne, gdyż polegało jedynie na stwierdzeniu, że orzeczenie organu pierwszej instancji oparto na mało wnikliwej analizie, to nie zwalniało jednak organu drugiej instancji od obowiązku dokładnego zbadania sprawy. Jest to tym bardziej konieczne, że dotyczy stanu psychicznego, którego ocena ma duże znaczenie zarówno dla żołnierza jak i przyszłych kolegów w jednostce wojskowej. Wojewódzka Komisja Lekarska w R. wydając swoje orzeczenie działała na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w wyniku czego uchyliła decyzję organu pierwszej instancji, która uznała skarżącego za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju przyznając kat. "D" i orzekła, że poborowy jest zdolny do służby wojskowej wg kat "A". Stosownie do § 3 pkt 1 , § 74 pkt 1 wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej, stanowiące załącznik nr 1 do cyt. rozporządzenia w sprawie zasad określania zdolności do służby wojskowej. Zgodnie z § 19 ust. 1 powyższego rozporządzenia, orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać rozpoznanie lekarskie, ustalenie kategorii zdolności do służby wojskowej, a w razie stwierdzenia chorób i ułomności - określenie ich związku ze zdolnością do służby wojskowej oraz szczegółowe uzasadnienie orzeczenia i pouczenie o prawie wniesienia odwołania. Z uwagi na zasadę wyrażoną w art. 140 k.p.a. powyższe wymogi formalne, w tym obowiązek szczegółowego uzasadnienia orzeczenia mają również zastosowanie do orzeczeń wydanych przez wojskowe komisje lekarskie rozpatrujące odwołania trybie § 32 cyt. rozporządzenia. Ponieważ omawiana ustawa o powszechnym obowiązku obrony jak i wydane na jej podstawie rozporządzenie wykonawcze nie precyzują, jakie elementy winno zawierać uzasadnienie orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej należy w tym zakresie stosować przepis art. 107 § 3 k.p.a. zgodnie, z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa . Z analizy akt sprawy wynika, że zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w R. nie zawiera uzasadnienia, które można byłoby uznać za spełniające wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy wydając decyzję reformatoryjną nie uzasadnił swojego rozstrzygnięcia oraz nie podał przyczyn, które przesądziły o tak istotnej zmianie stanowiska organu drugiej instancji w ocenie zdolności poborowego do odbywania służby wojskowej dokonanej przez organ pierwszej instancji. Wojewódzka Komisja Lekarska w R. na podstawie wyników badań lekarskich i specjalistycznych badań psychiatrycznych i psychologicznych ustaliła bliznę w okolicy lędźwiowej i zaburzenia psychiczne pochodzenia organicznego nieupośledzające zdolności adaptacyjnych. Organ nie wyjaśnił w żaden sposób, jaki wpływ te ustalenia miały na ocenę zdolności do służby wojskowej poborowego. Wobec stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 6, art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z § 19 ust. 1 pkt 3 i § 21 ust. 1 wymienionego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. , które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w wyroku.