SA/Rz 1511/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del) Anna Lechowska Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: ref. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. D., E. M. i K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2001 Nr [...] w przedmiocie opinii sanitarnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżących: Z. D. i K. J. kwotę po 10,00zł (dziesięć) dla każdej z nich oraz kwotę 250,00 (dwieście pięćdziesiąt) na rzecz E. M. – tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego SA/Rz 1511/01 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [...] marca 2001r Nr [...] Miejski Inspektor Sanitarny po przeprowadzeniu wznowionego postępowania w sprawie uzgadniania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pod nazwą "Centrum handlowo usługowe [...]" odmówił uchylenia ostatecznego postanowienia z dnia [...] września 2000r. Jako podstawę prawną powołano przepis art. 11 §1 pkt 1 w związku z art. 146 §2 oraz art. 124 i 126 K.p.a. Z akt administracyjnych wynika iż postanowieniem z dnia [...] września 2000r. Miejski Inspektor Sanitarny uzgodnił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla opisanej na wstępie inwestycji. Postanowienie to stało się ostateczne. Na skutek podań skarżących działających przez pełnomocnika Wojewódzki Inspektor Sanitarny wznowił postępowanie przyjmując za podstawę wznowienia przepis art. 145 §1 pkt 4 K.p.a. Reprezentowane przez pełnomocnika osoby były niegdyś właścicielami niektórych działek na których ma naleźć się planowana inwestycja, a obecnie toczy się postępowanie o ich zwrot. Chcąc wykazać iż byli właściciele mają status strony odwołał się do wyroku z dnia 6 maja 1994r. Sygn. akt SA/Kr 1740/93 z którego wynika, że poprzedni właściciel po złożeniu wniosku o wzrost wywłaszczonej nieruchomości jest stroną we wszystkich dotyczących tej nieruchomości postępowaniach. W myśl art. 146 §2 K.p.a. nie uchyla się decyzji jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Fakt iż w postępowaniu winno brać udział więcej osób nie zmienia zasadności rozstrzygnięcia w postępowaniu ostatecznym z dnia 15 września 2000r. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik wniósł o jego uchylenie albowiem organ nie ustosunkował się do jego zarzutów w sposób przekonywujący. Po rozpoznaniu zażalenia Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] maja 2001r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W jego podstawie powołał przepis art. 138 §1 pkt 1 i art. 106 oraz art. 144 K.p.a. W jego motywach omówił przebieg całego postępowania nie wskazując okoliczności które uzasadniają wydanie takiej treści postanowienia w postępowaniu wznowieniowym. Postanowienie to do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżyli Z. D., J. K. i M. E. wnosząc o jego uchylenie. Zarzucono mu naruszenie przepisów art. 136 i 138 §2 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z mocy przepisów art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U Nr 153 poz. 1271) Wojewódzki Sąd Administracyjny podobnie jak poprzednio Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność z prawem zaskarżonych decyzji. Oznacza to, że bada on czy decyzje te odpowiadają prawu materialnemu i przepisom procedury i uwzględnia skargę wówczas gdy decyzja narusza przepisy a naruszenia te posiadają wagę określoną przepisami ustawy. Poddawszy zaskarżone postanowienie takiej kontroli, Sąd doszedł do wniosku iż wydano je z naruszeniem przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na jego wynik. Nie budzi wątpliwości, iż postanowienie Miejskiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2001r. pełnomocnik skarżących odebrał w dniu 19 marca 2001r. (zwrotne poświadczenie odbioru). Postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie, iż zażalenie do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego należy złożyć w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. Z akt administracyjnych wynika, że zażalenie na postanowienie złożył pełnomocnik skarżących w dniu 27 marca 2001r. co oznaczałoby że odwołanie jest spóźnione. Pismo pełnomocnika noszące tytuł "Zażalenie" jest opieczętowane pieczątką organu, który je przyjął, a obok pieczątki z datą 27 marca 2001r. znajduje się adnotacja "złożono osobiście" brak jednak podpisu osoby dokonującej adnotacji. Czynności organu administracyjnego, z których nie sporządza się protokołu, a które mają znaczenie dla sprawy utrwala się w aktach w formie adnotacji podpisanej przez pracownika, który dokonał tych czynności – art. 72 K.p.a. Odręcznych notatek nie zawierających elementów o których mowa wyżej nie można uznać za dowody w sprawie. Zatem w pierwszej kolejności rozważyć należy czy zażalenie złożone zostało w terminie o którym mowa w art. 129 K.p.a. Warunkiem skuteczności czynności procesowej wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu z art. 129 K.p.a. powoduje bezskuteczność odwołania czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy zatem obowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami prawa terminie. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony stanowi rażące naruszenie prawa – art. 156 § 1 pkt 2. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 K.p.a.) (patrz: wyrok NSA z dnia 4 czerwca 1982r. ONSA z 1982r. Nr 1 poz. 52). Przyjmując zatem, że termin do złożenia zażalenia nie został zachowany rozpoznanie zażalenia przez organ odwoławczy jest rażącym naruszeniem prawa i skutkuje stwierdzeniem nieważności zaskarżonego postanowienia. Jeżeli natomiast przyjmiemy, że termin do złożenia zażalenia na postanowienie Miejskiego Inspektora Sanitarnego został zachowany badaniu należy poddać prawidłowość postępowania wznowieniowego. Podstawą wydania postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania był przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. a mianowicie "że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu". Zaś zgodnie z art. 149 § 2 K.p.a. "postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia". Organ prowadząc postępowanie ponownie winien uwzględnić treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995r. sygn. VI SA 13/95 (ONSA 1995/4/154) oraz z 4 grudnia 1995r. sygn. VI SA 20/95 (ONSA 1996/2/54) a mianowicie, że: "stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele i użytkownicy wieczyści". Nawet jeżeli przyjmiemy, że osoby co do których toczy się postępowanie o zwrot wywłaszczonych nieruchomości są stronami postępowania to po wydaniu postanowienia o wznowieniu całe postępowanie należy powtórzyć prowadząc je ponownie z ich udziałem. Poza tym powołanie się w uzasadnieniu orzeczenia na przepis art. 146 § 2 K.p.a. jako przyczynę odmowy uchylenia decyzji organu pierwszej instancji obliguje organ do uwzględnienia treści przepisu art. 151 § 2 K.p.a. Z tych względów zaskarżone postanowienie nie mogło ostać się w obrocie prawnym i na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270). Sąd uwzględnił skargę. O kosztach orzeczono na zasadzie przepisów art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270).