SA/Rz 152/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła WSA Zbigniew Czarnik Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. i A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego skargę oddala SA/Rz 152/03 U Z A S A D N I E N I E Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. /[...]/, wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania B. i A. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. /[...]/ nakazującej im rozbiórkę budynku murowanego dwukondygnacyjnego przyległego do budynku drewnianego zlokalizowanego na działce nr 512 w miejscowości T., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z uzasadnienia decyzji ostatecznej wynika, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, iż na działce nr 512 w T. od maja 2002 r. realizowana jest budowa budynku mieszkalnego dwukondygnacyjnego o wymiarach 6,60 m x 8,20 m. Przedmiotowy budynek jest murowany, częściowo podpiwniczony, przylega do użytkowanego budynku mieszkalnego drewnianego, jest w stanie surowym otwartym. Inwestorzy-właściciele nieruchomości nie posiadają pozwolenia na budowę. Powyższe ustalenia skutkowały nakazaniem rozbiórki przedmiotowego budynku. Zebrawszy w sprawie materiał dowodowy, w ocenie organu odwoławczego, jest wystarczający do zastosowania art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Przepis ten obliguje organ nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki w przypadku stwierdzenia realizacji obiektu budowlanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Inwestor świadomie naruszający prawo nie może korzystać z ochrony prawnej powołując się na trudną sytuację rodzinną i finansową, natomiast powinien liczyć się z konsekwencjami z tego wynikającymi. "Nowe" Prawo budowlane nie przewiduje procedur legalizujących samowolę budowlaną, jedynym odstępstwem przewidzianym w ustawie jest umożliwienie legalizacji samowoli budowlanej ze względu na upływ czasu; w rozpatrywanej sprawie nie może mieć zastosowania /budynek w stanie surowym otwartym/. Odnosząc się do zarzutów odwołania, wyjaśniono, że uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zebranie części dokumentów niezbędnych do uzyskania pozwolenia na budowę nie stanowi okoliczności, która mogłaby mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Opisaną decyzję zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. i A. K., wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie tych decyzji. Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 48 w związku z art. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./ przez nieuzasadnione przyjęcie, że wznoszony przez nich obiekt jest obiektem budowlanym-budynkiem, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że do stwierdzonego stanu faktycznego mają zastosowanie przepisy art. 50 w związku z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Według twierdzeń skarżących realizowana przez nich rozbudowa budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr 512 polega na poszerzeniu jego powierzchni mieszkalnej i w zaistniałej sytuacji można mówić ewentualnie o budowie w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Wprawdzie budowa prowadzona była bez pozwolenia na budowę, jednak zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w przepisach, a ponadto lokalizacja tej rozbudowy nie narusza ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego. Rozbudowa dotyczy innego przypadku niż określone w art. 48 Prawa budowlanego, stąd też organ I instancji powinien wstrzymać prowadzenie robót budowlanych stosownie do art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Art. 48 Prawa budowlanego w niniejszej sprawie nie może mieć zastosowania, miałby zastosowanie, gdyby stan faktyczny sprawy dotyczył obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 2. Nadto skarżący wskazali, że wskutek wykonanych robót budowlanych doszło do połączenia dotychczasowego budynku drewnianego z rozbudowaną częścią, połączenie to nie da się wydzielić "bez uszczerbku dla reszty całości". W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał ponadto, że kwalifikacje rozpatrywanego przypadku jako rozbudowa istniejącego drewnianego budynku mieszkalnego lub jako dobudowa do istniejącego budynku zagrożona jest taką samą sankcją – obligatoryjnym nakazem rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak więc niniejsza sprawa, mimo wniesienia skargi przez B. i A. K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podlega rozpoznaniu w trybie wskazanej wyżej ustawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się do badania jej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269/, przy czym Sąd ten nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną /art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/. Oceniając zaskarżoną decyzję w omówionym zakresie Sąd nie stwierdził aby przy jej wydaniu doszło do naruszenia prawa. Prawnomaterialną podstawę adresowanego do skarżących nakazu rozbiórki stanowi przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm./. Zgodnie z jego brzmieniem właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Dokonana przez organy administracji obu instancji wykładnia tego przepisu i jego zastosowanie w warunkach rozpoznawanej sprawy, wbrew zarzutom skargi, nie naruszają prawa. Materiał aktowy niniejszej sprawy wykazuje jednoznacznie, że skarżący w maju 2002 r. rozpoczęli budowę budynku mieszkalnego na działce nr 512 w T. Przedmiotowy budynek jest murowany, dwukondygnacyjny /o wymiarach 6,60 m x 8,20 m/, częściowo podpiwniczony, dobudowany został /przylega/ do istniejącego budynku mieszkalnego. W dniu oględzin, tj. 12 sierpnia 2002 r. znajdował się w stanie surowym otwartym. Niekwestionowaną okolicznością również jest, że skarżący nie legitymowali się wymaganym pozwoleniem na budowę opisanego budynku. Wybudowanie takiego budynku, jakim jest przedmiotowy obiektu budowlany /art. 3 pkt 1 lit. a i pkt 2, art. 28 Prawa budowlanego/ bez pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną i w takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego, stosownie do cytowanego wyżej art. 48 Prawa budowlanego, obowiązany jest wydać decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżący popełnili taką samowolę, zatem skierowany do nich nakaz rozbiórki odpowiada prawu. Chybione jest stanowisko skarżących, że rozbudowa dotyczy innego przypadku niż określone w art. 48 Prawo budowlane i w związku z tym organ I instancji powinien wstrzymać prowadzone przez nich roboty budowlane, a to w myśl art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Art. 50 ust. 1 pkt 1 odnosi się do samowolnie realizowanych robót budowlanych nie będących budową, natomiast rozbudowa obiektu budowlanego mieści się w pojęciu budowy, zdefiniowanym w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Stąd też samowolna rozbudowa jak błędnie zauważono w odpowiedzi na skargę, również zagrożona jest sankcją w postaci nakazu rozbiórki. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ orzeczono jak w sentencji wyroku.