SA/Rz 1522/01
WyrokWSA w Rzeszowie2004-01-21
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Zbigniew Czarnik, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany wybudowany bez pozwolenia na budowę, który może być zakwalifikowany jako budynek gospodarczy związany z produkcją rolną (wymagający zgłoszenia, a nie pozwolenia), podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego w przypadku braku takiego zgłoszenia?Ratio decidendi
Obiekt budowlany wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, nawet jeśli może być zakwalifikowany jako budynek gospodarczy związany z produkcją rolną, stanowi samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Brak pozwolenia lub zgłoszenia jest kluczowy dla zastosowania tego przepisu, a nie sama kwalifikacja obiektu.Stan faktyczny
J. P. wybudował garaż o wymiarach 6,05 x 3,10m bez wymaganego pozwolenia na budowę. Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę garażu. J. P. odwołał się, twierdząc, że garaż jest budynkiem związanym z gospodarstwem rolnym i nie wymagał pozwolenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że nawet budynek gospodarczy wymaga zgłoszenia, a jego brak skutkuje samowolą budowlaną. J. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując swoje argumenty.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa (del.) Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik (spr) AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant ref. stażysta Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2000 Nr [...] w przedmiocie rozbiórki budynku – garażu skargę oddala
Decyzją z [...] sierpnia 2000r, [...] Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. P. zam. [...] rozbiórkę garażu o wym. 6,05 x 3,10m wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr 350 poł. w J.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w sutek postępowania wszczętego z doniesienia W. T. ustalono, że na działce nr 350 poł. w J., stanowiącej własności J. P. (s. 3 akt I instancji) wzniesiony został garaż o wymiarach 6,05 x 3,10 z blachy falistej posadowiony na płycie betonowej. Wykonanie tego obiektu budowlanego nastąpiło bez pozwolenia na budowę i z tego powodu nakaz jego usunięcia w oparciu o art. 48 ustawy z 7 lipca 1994r Prawo budowlane (Dz.U Nr 106, z 2000r, poz. 1126 ze zm.) jest prawnie zasadny.
Od decyzji PINB odwołanie złożył J. P. W odwołaniu domagał się uchylenia decyzji organu I instancji. Jako podstawę takiego żądania wskazał na naruszenie przez decyzję art. 29 i art. 48 Prawa budowlanego. Podniósł również niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, zwłaszcza tego, że garaż jest budynkiem związanym z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2000r, [...] utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia [...].08.2000r, [...]. W uzasadnieniu decyzji podzielił argumentację przywołaną w decyzji I-wszo instancyjnej oraz uzupełnił, że podniesiony przez odwołującego się zarzutu błędnego zakwalifikowania przedmiotu postępowania jako budynku gospodarczego nie ma znaczenia w sprawie, gdyż nawet przy przyjęciu, że garaż jest budynkiem pomocniczym dla prowadzonej działalności rolnej, decyzja PINB prawa nie narusza, bo budowa wymienionych w art. 29 ust 1 pkt a Prawa budowlanego obiektów gospodarczych wymaga zgłaszania właściwemu organowi. Brak zgłoszenia skutkuje samowolą budowlaną, a ta ma być likwidowana przez orzeczenie nakazu rozbiórki takich obiektów.
Na decyzję WINB skargę do NSA OZ w Rzeszowie złożył J. P. W skardze zarzucił decyzji WINB naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 29 i art. 48 ustawy Prawo budowlane. Z tego względu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu raz jeszcze wskazał, że organy prowadzące postępowanie nie zgromadziły w sprawie w sposób pełny i wyczerpujący materiału dowodowego, przez co błędnie przyjęły, że postępowanie dotyczy garażu – obiektu tymczasowego, a nie obiektu gospodarczego związanego z produkcją rolną.
Odpowiadając na skargę WINB wniósł o jej oddalenie z argumentacją przywołaną w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 97 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002r przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1271 ze zm). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi, bowiem do dnia 1 stycznia 2004 nie została ona rozpoznana przez NSA OZ w Rzeszowie. Sąd rozpoznając skargę stosownie do treści art. 134 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1270) dalej (p.s.a) nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a rozstrzyga w granicach danej sprawy.
Przystępując do merytorycznej oceny zarzutów skargi i zakwestionowanej skargą decyzji, Sąd stwierdza, że uwzględnienie skargi stosownie do art. 145 §1 pkt a p.s.a jest możliwe, o ile decyzja narusza prawo materialne w taki sposób, że naruszenie to ma wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tym zakresie Sąd nie stwierdził naruszeń które dawałyby podstawę do uchylenia decyzji, a więc uwzględnienia decyzji.
Poza sporem pomiędzy organem, a skarżącym pozostaje fakt wybudowania obiektu budowlanego o wym. 6,05 x 3,10m na płycie betonowej. Kontrowersyjną kwestią pozostaje sposób kwalifikacji tego obiektu tzn. przyjęcia, że jet to garaż wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, czy też jest to budynek związany z prowadzonym gospodarstwem jak wskazuje to skarżący i z tego wywodzi twierdzenie, że taki budynek nie może podlegać rozbiórce.
W ocenie sądu pojawiająca się kontrowersja, choć istotna dla ogólnego definiowania rodzajów obiektów budowlanych, a potem do rozróżnienia tych, które wymagają pozwolenia na budowę i tych które mogą być wykonane bez pozwolenia, w sprawie będącej przedmiotem rozważań Sądu ma znaczenie drugorzędne i dla bytu oraz poprawności ocenianych postępowań administracyjnych jest nieistotna.
Istotą postępowań prowadzonych w trybie art. 48 Prawa budowlanego jest usunięcie samowoli budowlanej. Wprost przepis ten stwierdza, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, jeżeli obiekt ten wybudowany został bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.
Sąd podziela argument skarżącego, że budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną wskazanych w art. 29 ust 1 Prawa budowlanego nie wymaga pozwolenia na budowę, jednak zauważa, że stosownie do treści art. 30 ust 1 pkt 1 tej ustawy wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Brak zgłoszenia jest samowolnym wykonaniem obiektu budowlanego, który podlega działaniu art. 48 ustawy.
Z tego powodu Sąd nie może podzielić zarzutów skargi, że decyzja WINB i poprzedzająca ją decyzja PINB naruszają prawo poprzez to, że organy wydały je bez wcześniejszego wszechstronnego wyjaśnienia stanu sprawy. Sąd takiego argumentu nie przyjmuje, gdyż wyjaśnienie sprawy musi być ujmowane w sensie konkretnym i prowadzone na użytek określonego postępowania. Wszak nie idzie w postępowaniu administracyjnym o to aby wyjaśniać sprawę w sensie abstrakcyjnym i usuwać wszelkie wątpliwości, które teoretycznie mogą pojawiać się.
Mając to na uwadze Sąd zauważa, że organy nie przesądziły, czy wybudowanym obiekt jest "garażem – obiektem tymczasowym", czy też, obiektem gospodarczym jednak brak takiego przesądzenia Sąd uznał za okoliczność nie mająca wpływu na istotę sprawy, skoro treść art. 48 Prawa budowlanego obejmuje zarówno obiekty objęte pozwoleniem na budowę oraz podlegające zgłoszeniu. W sprawie objętej skargą skarżący nie miał ani pozwolenia na budowę ani budowy nie zgłosił właściwemu organowi i ten fakt ma znaczenie dla rozstrzygnięcia, a nie to czy obiekt jest garażem, czy budynkiem związanym z prowadzaniem gospodarstwa rolnego.
Biorąc pod rozwagę powyższe argumenty Sąd skargę oddalił stwierdzając, że brak jest podstaw do jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji. Wobec nieuwzględnienia skargi Sąd mając na uwadze tresć art. 199 i 200 ps.a nie orzekł o kosztach postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło