SA/Rz 1532/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA M. Ekiert Sędziowie WSA Z. Czarnik (spr.) AWSA M. Józefczyk Protokolant: ref.staż A. Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody z dnia [...].05.2001r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości 1.) uchyla decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2001, [...] 2.) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do momentu uprawomocnienia się wyroku 3.) zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 30 złotych (trzydzieści złotych). SA/Rz 1532/01 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...] stycznia 2001r., [...] odmówił M. B. zwrotu nieruchomości położonej w R., oznaczonej jako działka nr 1552, o pow. 7a63m2 w obr. [...], objętej Kw nr [...] stanowiącej własność Gminy [...] oddanej w użytkowanie wieczyste [...]. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że odmowa zwrotu nieruchomości podyktowana jest tym, że ni ruchomość została wykorzystana na cel określony w umowie sprzedaży zawartej w dniu 28 lipca 1980r. Od decyzji Prezydenta Miasta odwołanie złożył w imieniu M. B. pełnomocnik. W odwołaniu zarzucił decyzji organu I instancji rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 216 w związku z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda rozpatrując odwołanie, decyzją z dnia [...] maja 2001r. [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Wojewoda wskazał, że zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest możliwy, jeżeli nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu lub umowie jeżeli do takiej czynności prawnej stosuje się przepisy o wywłaszczeniu. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie cel wywłaszczenia został zrealizowany, m. in. na działce (dawny nr 4278/1) nr 1552 urządzono ogródki działkowe, to żądanie zwrotu nieruchomości nie może zostać pozytywnie załatwione. Na decyzję Wojewody skargę złożyła M. B. W skardze strona zarzuciła decyzji Wojewody naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 137, art. 138, art. 139 i art. 216 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. nr 46, poz. 54 z późn. zm.) oraz przepisów postępowania, w tym art. 77 i 78 K.p.a Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Wojewody i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o orzeczenie o kosztach postępowania. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podnosząc niezasadność sformułowanych w niej zarzutów. Równocześnie Wojewoda wskazał, że decyzja odmawiająca zwrotu jest zgodna z prawem, gdyż nie możliwe jest orzekanie o zwrocie nieruchomości w sytuacji, gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany. W sprawie będącej przedmiotem skargi cel wywłaszczenia został zrealizowany, gdyż na działce nr 1552 wchodzącej w skład kompleksu gruntów urządzone zostały ogródki działkowe, a przejęcie nieruchomości nastąpiło celem urządzenia ogródków działkowych dla Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Na zasadzie art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju Sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpatrzenia skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego jeżeli do dnia 1 stycznia 2004r. skarga ta nie została rozpatrzona. Rozpatrując skargę stosownie do treści art. 134 §1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Realizując ten nakaz Sąd skargę uwzględnił aczkolwiek z innych powodów niż w niej podniesione. Warunkiem poprawności prowadzonego postępowania administracyjnego jest zachowanie zasady obiektywizmu działania. Obiektywizmowi temu służyć mają w K.p.a różne instytucje. Podstawową jest jednak wyłączenie pracownika organu administracji, po to aby udział pracownika pozostającego w sytuacji opisanej dyspozycją art. 24 §1 K.p.a nie wpływał na przebieg postępowania i ewentualnie nie wypaczał istoty zapadłego w postępowaniu rozstrzygnięcia. W tym znaczeniu decyzja Prezydenta Miasta standardu tego nie spełnia, gdyż wydana jest przez osobę (pracownika), który powinien podlegać wyłączeniu, bo pozostaje ze stroną (Gminą jako właściciel nieruchomości objętej postępowaniem zwrotowym) w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na prawa lub obowiązki skarżącego. Prezydent Miasta działając jako Starosta Grodzki orzeka w postępowaniu zwrotowym o własności nieruchomości Gminy, więc jednostki, dla której jest organem działającym w jej imieniu. Taki układ kompetencji do orzekania o zwrocie i reprezentowanie interesu gminy musi być oceniony negatywnie i wskazuje, że zaskarżona decyzja Wojewody i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta działającego jako Starosta Grodzki, dotknięte są wadą skutkującą koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Decyzja Prezydenta Miasta działającego w imieniu Skarbu Państwa wydana została przez pracownika podlegającego wyłączeniu, zatem utrzymująca taką decyzję w mocy, decyzja organu II instancji jest również decyzją wadliwą. Stanowisko Sądu znajduje oparcie nie tylko w przepisach prawa. Podobny pogląd wyrażony został w orzecznictwie, które stoi na stanowisku, że w postępowaniu o zwrot nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 §1 i 4 K.p.a, co w konsekwencji wyłącza upoważnienie przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępcę i pozostałych urzędników, pracowników urzędu miasta (tak: uchwała NSA z dnia 19 maja 2003r., sygn. OPK 1/03, pub. ONSA 4/03, poz. 75). Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uchylił decyzję I i II instancji mając na uwadze treść art. 145 §1 lit. b) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten nakazuje uchylić decyzję jeżeli stwierdzone zostanie, że organy dopuściły się naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Wydanie decyzji przez pracownika podlegającego wyłączeni na podstawie art. 24 K.p.a stanowi podstawę wznowienia postępowania określoną w art. 145 §1 pkt 3 K.p.a. Z tych powodów Sąd orzekł jak w sentencji.