SA/Rz 1547/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa del. do WSA Sędzia WSA Krystyna Józefczyk Asesor WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2001 r., Nr [...] 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Z. W. kwotę 30 zł /trzydzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. SA/Rz 1547/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] maja 2001 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Z. W. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2001 r. Nr [...], wydaną po wznowieniu postępowania, o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji Wójta Gminy z dnia [...] marca 2000 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości w części działek nr 1276 i 1278 z działkami 293, 299, 289, 300, położonymi w R. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ II instancji powołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Z jego uzasadnienia i akt sprawy wynika, że w dniu [...] marca 2000 r. Wójt Gminy wydał decyzję Nr [...] w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonych w R. gm. [...] oznaczonych jako działki nr 1276 i 1278 z jednej strony oraz działki nr 293, 299, 291, 289, 300, 284, 283, 301/1 z drugiej strony. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że upoważniony geodeta po przeprowadzeniu czynności rozgraniczeniowych ustalił przebieg granicy na podstawie zebranych dokumentów. Sporządzony na tę okoliczność protokół graniczny nie został podpisany przez zainteresowane strony. Operat rozgraniczeniowy został włączony do zasobu ewidencji gruntów. W związku z tym, że ustalenie granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów, a strony nie zawarły ugody, w świetle przepisu art. 33 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086) zasadne jest wydanie decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości. Wnioskiem z dnia 12 marca 2001 r. Z. W. zwróciła się o wznowienie postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości w związku z wyjściem na jaw nowych okoliczności i dowodów nieznanych organowi wydającemu decyzję. Powołała się na plan sytuacyjny w skali 1:2880, na którym widnieje zupełnie inny przebieg granic działek 1002 i 1054, odpowiadającym działkom 1276 i 1278, niż ustalony w toku postępowania rozgraniczeniowego. Ponadto zwróciła uwagę na błędne ustalenie, iż jest ona osobą władającą działkami 293 i 300, podczas gdy jest jedynie współwłaścicielką tychże nieruchomości wraz z pozostałymi osobami wskazanymi w postanowieniu Sądu z dnia 25 marca 1970 r., sygn. akt [...]. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r., wydaną po wznowieniu postępowania, w oparciu o art. 151 § 1 ust. 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wójt Gminy, odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji z dnia [...] marca 2000 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości w części działek nr 1276 i 1278 z działkami 293, 299, 289, 300, położonymi w R. W motywach swojej decyzji powołał się na to, iż przedstawiony przez stronę plan sytuacyjny, pochodzący z 1922 r. zawiera miary dotyczące parcel 817/2, 817/3, 817/4, 817/5, które zmieniły oznaczenie na działki 290, 291, 292, 289, nie zawiera natomiast miar dotyczących drogi będącej przedmiotem rozgraniczenia. Geodeta wykonawca rozgraniczenia korzysta z dokumentów znajdujących się w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, przewidzianych stosownym rozporządzeniem. W odniesieniu do drugiego z zarzutów organ stwierdził, że uczestników postępowania ustalono w oparciu o dane z ewidencji gruntów, w postępowaniu brały więc udział wszystkie strony. Z przedstawionego przez stronę postanowienia Sądu sygn. akt [...] wynika jedynie, że Z. W. odziedziczyła w całości spadek po A. Ł., zmarłej 24.11.1969 r. Organ naprowadził ponadto, że pomimo wezwania w celu okazania granicy nie stawili się B. W., R. W., S. W. i Z. W., a jedynie ich matka Z. W., która oświadczyła, że będzie ich reprezentować, co zostało odnotowane w protokole rozgraniczeniowym. Odwołanie od tej decyzji złożyła Z. W., podnosząc, iż mapka z 1922 r., miałaby jej zdaniem decydujący wpływ na inny przebieg granicy na interesującym ją odcinku. Granice zostały wyznaczone w oparciu o miary graficzne pochodzące z mapy ewidencji gruntów założonej w latach 60 –tych w oparciu o mapę byłego katastru austriackiego, uwzględniającej stan użytkowania, podczas gdy stan własności przedstawia mapa z 1922 r. Ponadto wskazała, że w postępowaniu rozgraniczeniowym nie byli wezwani: przedstawiciel Dobra publicznego jako właściciel byłych parcel gruntowych nr 1053 i bez numeru, wchodzących w skład działki nr 300 oraz spadkobiercy po W., J. i M. Ł. – współwłaścicielach m.in. działki 300. Odwołująca się nabyła w 1970 r. spadek jedynie po A. Ł., a więc jedynie część działek nr 293 i 300. Wydaną w dniu [...] maja 2001 r. decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, iż organ ten prawidłowo ustalił brak podstaw do uchylenia dotychczasowej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zarzut braku udziału w postępowaniu może podnieść tylko ta strona, która udziału nie brała, natomiast Z. W. była stroną postępowania i uczestniczyła w nim. Ponadto Wójt nie ma kompetencji do kwestionowania danych zawartych w ewidencji gruntów. Ze stosownym wnioskiem o sprostowanie lub ujawnienie innych danych może się zwrócić do właściwego organu podmiot, mający w tym interes prawny. Za trafne uznał też organ odwoławczy argumenty organu I instancji dotyczące planu sytuacyjnego z 1922 r., który nie zawiera miar drogi gminnej powstałej później. Dokumentami i dowodami, na podstawie których dokonano rozgraniczenia były dokumenty i mapy z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Skargę na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Z. W., wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca powołała się na niezgodność danych w ewidencji gruntów ze stanem faktycznym, podając, tak jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że jest ona jedynie współwłaścicielką działek nr 289 i 300. Pozostali współwłaściciele nie brali udziału w postępowaniu. Ponowiła także argumenty odwołania dotyczące nowego dowodu – mapki z 1922 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są zasadne. Zaskarżona decyzja została wydana na skutek wznowienia postępowania administracyjnego, jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania, którego przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości decyzji ostatecznej zapadłej w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie było dotknięte określonymi wadami, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz - w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a.). W przypadku braku podstaw do uchylenia decyzji wynikających z art. 145 § 1 k.p.a. odmawia się uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.). Przy rozstrzyganiu kwestii, czy w danej sprawie, zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, zachodzą przesłanki wznowienia postępowania, skoncentrować się więc się trzeba na zbadaniu, czy w sprawie tej występują wyjątkowe okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a. Skarżąca podniosła dwie takie okoliczności – brak udziału wszystkich właścicieli działek nr 289 i 300 w toczącym się postępowaniu o rozgraniczenie oraz ujawnienie się nowego dowodu – planu sytuacyjnego z 1922 r., istniejącego w dniu wydania decyzji i nieznanego organowi, który wydał decyzję. W ocenie organu odwoławczego pierwsza z tych okoliczności, stanowiąca przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie zaistniała. Zarzut nie brania udziału w postępowaniu bez własnej winy może bowiem podnieść tylko strona pozbawiona takiego udziału. Tymczasem zarzut ten podniosła skarżąca, która brała czynny udział w postępowaniu i została jej doręczona decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości. Ponadto nie wskazała ona konkretnie osób pominiętych w prowadzonym postępowaniu rozgraniczeniowym, kwalifikując je generalnie jako "wszyscy spadkobiercy" lub "wszyscy współwłaściciele" nieruchomości oznaczonych jako działki nr 289 i 300, podczas gdy wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. mogłoby nastąpić tylko na ich żądanie. W tym zakresie wywody organu II instancji są słuszne. Kolejna kwestia dotyczyła ujawnienia się nowego dowodu. Skarżąca przedstawiła plan sytuacyjny parcel gruntowych położonych w gminie katastralnej R. w skali 1:2880, sporządzony przez rządownie upoważnionego geometrę cywilnego w 1922 r., naprowadzając, że plan ten w czasie postępowania rozgraniczeniowego nie był jej znany, uzyskała go w ostatnich dniach przed złożeniem wniosku o wznowienie. Kluczowym w sprawie było ustalenie, czy plan ten może być dowodem w sprawie dotyczącej rozgraniczenia działek i to dowodem na tyle istotnym dla sprawy, że gdyby był znany organowi orzekającemu, to mógłby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 stycznia 1998 r., sygn. akt IV SA 1302/97). Organy orzekające w sprawie wznowienia zgodnie utrzymują, że przedmiotowe rozgraniczenie dotyczyło ustalenia granic pomiędzy działkami nr 1276 i 1278 stanowiącymi drogę gminną a sąsiednimi nieruchomościami, natomiast wskazany przez Z. W. dokument, pochodzący z 1922 r. nie zawiera miar drogi gminnej, która powstała później. Skarżąca zaś replikuje, że fakt braku miar na przedstawionej przez nią mapie jest oczywisty, a ponadto nie ma w sprawie znaczenia. Istotne jest natomiast pobranie z tego dokumentu miar graficznych, które będą pomocne przy rozgraniczeniu i pozwolą na wyznaczenie granic, według skarżącej, w zupełnie innym miejscu. W ocenie Sądu argumenty skarżącej zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453) dokumentami określającymi przebieg granic nieruchomości są dokumenty geodezyjne zawierające dane liczbowe do ustalenia przebiegu granic (§ 5 ust. 1 pkt 1), a w razie braku takowych - mapy i plany obejmujące granice albo inne elementy pozwalające na odtworzenie lub analizę przebiegu granic, w szczególności: mapy jednostkowe nieruchomości, mapy katastralne, mapy scalenia i wymiany gruntów, plany parcelacyjne, mapa ewidencji gruntów, mapa zasadnicza (§ 5 ust. 1 pkt 2), o ile przyjęte zostały do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem § 6 ust. 1. Po myśli zaś § 6 ust. 1 dokumenty nie znajdujące się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym mogą stanowić podstawę ustalania przebiegu granic nieruchomości, jeśli spełniają cztery warunki wymienione w tym przepisie. Wówczas, potwierdzone przez geodetę, podlegają włączeniu do operatu rozgraniczeniowego. Będący przedmiotem oceny dowód w postaci planu sytuacyjnego nie zawiera danych liczbowych do ustalenia granic, czego nie kwestionuje skarżąca. Rozważenia natomiast wymaga kwestia, czy może on spełniać rolę dokumentu stanowiącego podstawę ustalenia przebiegu granic nieruchomości, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 2 i § 6 rozporządzenia. Zatem cechy dokumentu określone w tych właśnie przepisach powinny być przedmiotem odniesienia organu, nie zaś kwestia braku miar drogi gminnej, bo takich miar z uwagi na swój charakter plan sytuacyjny z zasady nie zawiera. Tymczasem rozważania organów orzekających we wznowionym postępowaniu ograniczyły się do stwierdzenia, iż dokument ten jest nieprzydatny i nie stanowi nowego dowodu w sprawie rozgraniczenia, ponieważ nie zawiera miar drogi gminnej, która powstała później. W ten sposób negatywna ocena przydatności planu sytuacyjnego w postępowaniu wznowieniowym została dokonana z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) i z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W dalszym zatem postępowaniu rzeczą organu I instancji będzie ustalenie czy przedstawiony przez skarżącą dokument odpowiada wymogom cyt. wyżej rozporządzenia i ewentualne jego wykorzystanie przez geodetę w ponownie przeprowadzonych czynnościach rozgraniczeniowych. Ponadto Sąd zauważa, że postanowienie o wznowieniu postępowania i decyzja organu I instancji nie zostały doręczone K. i W. C., którzy brali udział w postępowaniu rozgraniczeniowym i byli adresatami wydanej w tej sprawie przez Wójta Gminy decyzji z dnia [...] marca 2000 r. Także i ta okoliczność, obok wcześniej wskazanych, stanowi o zaistniałych uchybieniach natury procesowej, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, konsekwencją czego jest konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji. Z przytoczonych wyżej względów Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji i decyzji ja poprzedzającej, dotyczących odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w trybie nadzwyczajnym – wznowienia postępowania, bezprzedmiotowe było określenie, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana (art. 152 cyt. ustawy). O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 cyt. ustawy w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.).