SA/Rz 1561/03

WyrokWSA w Rzeszowie2005-06-08

Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Marian Ekiert, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu drugiej instancji utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wydania zaświadczenia, wydane bez udowodnienia doręczenia postanowienia organu pierwszej instancji skarżącemu, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Postanowienie organu drugiej instancji, które utrzymuje w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wydania zaświadczenia, jest wadliwe, jeśli nie udowodniono doręczenia postanowienia organu pierwszej instancji skarżącemu. Brak dowodu doręczenia uniemożliwia prawidłową ocenę charakteru pisma skarżącego i jego zgodności z prawem, co skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia.
Stan faktyczny
Skarżący T. U. domagał się wydania zaświadczenia potwierdzającego przymusowe zatrudnienie w kopalniach węgla kamiennego w ramach służby zastępczej. Organ pierwszej instancji odmówił wydania zaświadczenia, a Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach i uprawnieniach żołnierzy przymusowo zatrudnionych w kopalniach. Sąd administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia z powodu istotnych naruszeń proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
I. Stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; II. Zasądza od Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego na rzecz skarżącego T. U. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie NSA Marian Ekiert AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. U. na postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowej [...] z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; II. zasądza od Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego [...] na rzecz skarżącego T. U. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 1561/03 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [...] września 2003 r. [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojskowego Komendanta Komendy Uzupełnień [...] odmawiające T. U. wydania zaświadczenia potwierdzającego przymusowe zatrudnienie w kopalniach węgla kamiennego w ramach służby zastępczej. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że odmowa wydania zaświadczenia jest zasadna, gdyż posiadane przez organy administracji wojskowej dokumenty nie dają podstaw do stwierdzenia, że żądający wydania zaświadczenia był przymusowo zatrudniony przy wydobywaniu węgla w ramach zastępczej służby wojskowej. Na postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego [...] skargę do NSA OZ w Rzeszowie wniósł T. U. W skardze zażądał uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia, oraz postanowienia Wojskowego Komendanta Komendy Uzupełnień [...] Jako podstawę swoich żądań wskazał naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności przepisów ustawy z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniach i uprawnieniach przysługujących żołnierzom służby wojskowej przymusowo zatrudnionym w kopalniach węgla /Dz. U. nr 60, poz. 622/. Naruszenie tych przepisów zdaniem skarżącego polega na błędnym przyjęciu przez organy, że skarżący nie był żołnierzem zatrudnionym przymusowo w kopalni węgla kamiennego. Z tych powodów odmowa wydania zaświadczenia jest niezasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi T. U., gdyż skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do dnia 1 stycznia 2004 r. Sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm./, dalej prawo o p.s.a., zarzutami skargi, jej podstawą prawną, ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznaje skargę w granicach danej sprawy, kontrolując zgodność zaskarżonego orzeczenia z obowiązującym porządkiem prawnym. Tak wyznaczony przez ustawę zakres kontroli prowadzi do stwierdzenia, że skarga T. U. podlega uwzględnieniu z przyczyn, których skarżący w skardze nie podnosił. Kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia przebiega w dwóch płaszczyznach. Najpierw ocenie musi podlegać formalna poprawność przedmiotu skargi, a dopiero po stwierdzeniu, że zaskarżone orzeczenie jest formalnie właściwe może być dokonywana ocena merytoryczna. W rozpoznawanej sprawie Sąd dopatruje się przede wszystkim istotnego naruszenia przepisów postępowania. Ich naruszenie musi skutkować wykluczeniem zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Naruszenie prawa polega na przyjęciu przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, że pismo skarżącego skierowane do tego organu w dniu 19 sierpnia 2003 r. /data wpływu na pieczęci/ jest odwołaniem, w sytuacji gdy z pieczęci na postanowieniu Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień [...] wynika, że postanowienie, które miało być przedmiotem postępowania zażaleniowego wysłane zostało w dniu 22 sierpnia 2003 r., zatem później niż złożone odwołanie. W aktach sprawy brak dowodu doręczenia postanowienia organu I instancji. Okoliczność ta, jako istotna dla sprawy, wymaga wyjaśnienia, przy czym Sąd zwraca uwagę, że jej wyjaśnienie nie nastąpiło na skutek działań podjętych przez Sąd. Brak dowodu doręczenia postanowienia zmusza do sięgnięcia do faktów pośrednich, które wskazywałyby na chwilę doręczenia. Dla Sądu takim faktem jest pieczęć organu I instancji, na której odznaczono datę wysłania postanowienia. Z jej treści wynika, że postanowienie zostało wysłane później niż złożono od niego odwołanie. Sytuacja taka zmuszała organ II instancji do wyjaśnienia charakteru pisma T. U. z dnia 18 sierpnia 2003 r. /data wpływu 19.08.2003 r./ zwłaszcza, że z jego treści nie wynika kwestionowanie postanowienia Komendanta WKU [...], a istotą zażalenia ma być brak zgody na treść kwestionowanego postanowienia. Rozstrzygnięcie tej wątpliwości dawałoby organowi II instancji podstawę do poprawnego orzekania. Braki w tym zakresie nie dawały podstaw do przyjmowania i traktowania pisma T. U. jako zażalenia, gdyż Sąd może zgodzić się o tyle z argumentacją organu odwoławczego, że mimo braku oznaczenia pisma w zażaleniu należy traktować je w taki właśnie sposób /jako zażalenie/, ale pod warunkiem, że w treści pisma strony wyrażone jest niezadowolenie z rozstrzygnięcia, które strona kwestionuje. W piśmie skarżącego, przyjętym przez organ II instancji za zażalenie, takiego niezadowolenia brak. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd orzekł jak na wstępie mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 2 prawa o p.s.a. o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 prawa o p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło