SA/Rz 1580/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lechowska Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego o wydanie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Z. P. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 1580/03 U Z A S A D N I E N I E Starosta [...] decyzją [...] z dnia [...] sierpnia 2003 roku odmówił Z. P. wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia A. i P. K. pozwolenia na rozbudowę i modernizację budynku mieszkalnego, wykonania przyłącza wodociągowego, kanalizacji sanitarnej z osadnikiem ścieków oraz przyłącza gazowego, zlokalizowanych na działce nr 104 w S. Podstawę prawną decyzji stanowi art. 149 § 3 , art. 145 § 1 pkt 4, art. 147 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że we wniosku z dnia 21.11.2002 r. Z. P. domagała się wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...].03.1999 roku. Jest ona właścicielką działki nr 109 bezpośrednio sąsiadującej z gruntem A. i P. K. i w prowadzonym postępowaniu administracyjnym nie brała udziału bez swojej winy. O wydaniu sąsiadom pozwolenia na rozbudowę i modernizację budynku dowiedziała się w dniu 20 września 2002 roku, a podanie o wznowienie postępowania wniosła 11 listopada 2002 r. Zgodnie z art. 148 k.p.a. – podanie takie wnosi się do organu w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W tej sytuacji stwierdzono uchybienie terminu. Od tej decyzji odwołanie wniosła Z. P., zarzucając, że dniem, w którym dowiedziała się o uchybieniu w procedurze wydawania pozwolenia na budowę dla A. P. K., jest 23 październik 2002 r., kiedy to miała miejsce kontrola przeprowadzona przez Inspektora Nadzoru Budowlanego, połączona z okazaniem pozwolenia na budowę. Zatem termin 1-miesięczny do wniesienia podania o wznowienie postępowania został zachowany. Wojewoda [...] decyzją [...] z dnia [...].09.2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawę prawną decyzji stanowi art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 149 § 3 i art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 148 k.p.a. W uzasadnieniu organ podał, że akta sprawy wskazują, ze Państwo T. i Z. P. w dniu 20 września 2002 roku zwrócili się do Starostwa z pismem, że na działce nr 104 w S. A. i P. K. rozpoczęli modernizację i przebudowę budynku mieszkalnego a przebudowa realizowana jest w oparciu o pozwolenie uzyskane na budowę w Starostwie Powiatowym [...]. Zatem wniosek o wznowienie postępowania złożony został po upływie 2 miesięcy od daty powzięcia wiadomości o wydaniu kwestionowanej decyzji. Decyzją nr [...] Starosta [...] odmówił T. P. wznowienia postępowania administracyjnego , odmawiając mu przymiotu strony. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. P. ponowiła zarzut, że o fakcie istnienia decyzji o pozwoleniu na budowę wydaną na rzecz A. i P. K. dowiedziała się w dniu 23.10.2002 roku. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone /a do takich należy niniejsza sprawa/, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) zwana dalej P.p.s.a. Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza przepis art. 134 P.p.s.a. stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną . Stosownie do przepisu art. 135 tej ustawy Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeśli jest to niezbędne do jej końcowego załatwienia. Zgodnie z art. 145 P.p.s.a Sąd uwzględnia skargę na decyzję wówczas, gdy jest ona dotknięta naruszeniem prawa materialnego lub przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy, lub daje podstawę do wznowienia postępowania. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że skargę należało uwzględnić i to nie tylko ze względu na zarzuty w niej podniesione. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano było dotknięte wadą określoną w przepisie art. 145 § 1 k.p.a. Wzruszenie w tym trybie decyzji ostatecznej może nastąpić wyłącznie z przyczyn wymienionych w pkt 1 – 8 tego przepisu. Pkt 4 tego przepisu, jako podstawę wznowienia postępowania wymienia okoliczność, że strona, bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Starosta [...], orzekający jako organ I instancji przyznał w uzasadnieniu swojej decyzji, że Z. P. bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym ostateczną decyzją nr [...] z [...] marca 1999 r. o pozwoleniu na budowę wydanym A. i P. K. Zgodnie z przepisem art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Brak w aktach sprawy ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] marca 1999 roku nie pozwala Sądowi ustosunkować się do tego, kto w tym postępowaniu miał przymiot strony. Jeżeli faktycznie skarżąca powinna być stroną postępowania o pozwolenie na budowę, a nie brała w nim udziału bez swojej winy, to tylko w takiej sytuacji jest uprawniona do żądania wznowienia postępowania na podstawie wymienionego wyżej przepisu art. 145 § 1 ust. 1 pkt 4. Kolejną kwestią do rozważenia jest ta, czy został zachowany 1-miesięczny termin wynikający z przepisu art. 148 k.p.a. do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Akta sprawy zawierają bowiem dwa wnioski skarżącej, skierowane do Starosty [...]. Pierwszy – z daty 20.09.2002 r., jest wnioskiem o podjęcie działań mających na celu usunięcie zagrożenia spowodowanego przebudową budynku mieszkalnego A. i P. K., realizowaną na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Starostę [...]. Drugi, uznany przez organ jako wniosek o wznowienie postępowania, pochodzi z daty 22 listopad 2002 roku. Organy nie dokonały oceny tej okoliczności, stwierdzając, że wnioskiem o wznowienie postępowania jest pismo z dnia 22 listopada 2002 roku, orzekając jednocześnie o uchybieniu terminu do wniesienia podania. W ocenie Sądu organy administracji naruszyły przez to zasadę prawdy obiektywnej zawartą w przepisie art. 7 k.p.a. zobowiązującą do podjęcia przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do udzielania stronom niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, aby nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków zobowiązuje z kolei przepis art. 9 k.p.a. formułujący zasadę udzielania informacji, co nie miało miejsca w rozpatrywanej sprawie. Rozpoznając sprawę, Sąd stwierdził ponadto, że w postępowaniu w przedmiocie wznowienia postępowania, stroną była L. R. Zapadłe w sprawie orzeczenia obu instancji doręczone były na jej nazwisko, a przesyłki wróciły z adnotacją "adresat zmarł w 1994 roku". Okoliczność ta stanowi wadę postępowania administracyjnego, wymienioną w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dającą podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, którą to okoliczność Sąd musiał uwzględnić z urzędu. Wymienione uchybienie, jak też brak w aktach sprawy decyzji w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę dla A. i P. K. spowodowały, że Sąd nie dokonał merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ uzupełni akta administracyjne o akta sprawy w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę dla A. i P. K., zakończonej decyzją ostateczną Starosty [...] nr [...] z [...] marca 1999 roku. Należy także dokonać oceny pierwszego wniosku Z. P. z dnia 20 września 2002 roku, w szczególności rozważyć, jaka była intencja skarżącej – czy zmierzała ona do weryfikacji decyzji ostatecznej, a jeśli tak, to w jakim trybie. Należy też ustalić krąg spadkobierców po zmarłej L. R., celem zapewnienia im możliwości wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym. Wskazując na powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja, jak też poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] naruszają przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego uchylił je w oparciu o przepis 145 § 1 ust. 1 lit. c P.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 152 tej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, a o kosztach orzekł w oparciu o przepis art. 200 P.p.s.a.