SA/Rz 1588/03

PostanowienieWSA w Rzeszowie2004-02-18

Skład orzekający: Marian Ekiert

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego na uchwałę rady gminy dotyczącą oceny prawidłowości funkcjonowania innego organu gminy (wójta) jest dopuszczalna, zwłaszcza gdy uchwała ta nie dotyczy spraw z zakresu administracji publicznej, a jedynie oceny skargi na działalność wójta?
Ratio decidendi
Skarga do sądu administracyjnego na uchwałę rady gminy jest niedopuszczalna, jeśli uchwała ta nie dotyczy spraw z zakresu administracji publicznej, a jedynie oceny skargi na działalność wójta. Spory dotyczące pozbawienia właściciela części nieruchomości, wykorzystania nieruchomości bez zgody czy wycięcia drzew należą do kategorii spraw cywilnoprawnych, a nie administracyjnych. Ponadto, uchwały rady gminy dotyczące oceny prawidłowości funkcjonowania innych organów gminy nie mieszczą się w katalogu spraw podlegających kognicji sądu administracyjnego na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stan faktyczny
K. M. złożyła skargę na działalność Wójta Gminy, zarzucając mu m.in. utworzenie drogi na jej działce bez zgody, wejście z robotami budowlanymi i pozbawienie części działki oraz wycięcie drzew. Rada Gminy uznała skargę za bezzasadną. Po wezwaniu do usunięcia naruszenia interesu prawnego, Rada Gminy podjęła uchwałę odmawiającą uchylenia poprzedniej uchwały. K. M. zaskarżyła tę uchwałę do sądu administracyjnego, twierdząc, że organ nie ustosunkował się do jej zarzutów. Rada Gminy wniosła o odrzucenie skargi z powodu wniesienia jej po terminie oraz z uwagi na niedopuszczalność zaskarżenia uchwały dotyczącej spraw cywilnoprawnych.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA /del./ Marian Ekiert /spr./ po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. M. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...].08.2003 r. Nr [...] w przedmiocie działalności Wójta Gminy [...] -postanawia- Odrzucić skargę W dniu 18.06.2003 r. { data wpływu pisma do organu } K. M. wystąpiła do Rady Gminy [...] z " zażaleniem " na Wójta Gminy [...] twierdząc, że w stosunku do niej dopuścił się " trzech przestępstw " , a mianowicie doprowadził pod jej nieobecność do utworzenia drogi na jej działce, bez jej zgody wszedł z robotami budowlanymi na tę działkę i pozbawił ją części tej działki na całej jej szerokości i długości i wreszcie potajemnie doprowadził do wycięcia drzew i żywopłotu na tej działce. Po rozpatrzeniu skargi K. M. na działalność Wójta Gminy [...] Rada Gminy [...] działając na podstawie art. 229 pkt 3 kpa w dniu [...].08.2003 r. podjęła uchwałę Nr [...] mocą której skargę wyżej wymienionej uznała za bezzasadną. Uchwała ta została doręczona K. M. w dniu 22.09.2003 r. W związku z tą uchwałą K. M. powołując się na art. 101 ustawy z dnia 8.03.1990 r. o samorządzie gminnym pismem z dnia 24.09.2002 r. { data wpływu do organu 25.09.2003 r. } wezwała Radę Gminy [...] do usunięcia naruszenia jej interesu prawnego, twierdząc iż organ ten w przedmiotowej uchwale nie ustosunkował się do podniesionych przez nią zarzutów, co uprawnia do twierdzenia, że przez to naruszony został jej interes prawny. Odnosząc się do tego wezwania Rada Gminy [...] działając w oparciu o art. 229 ust. 3 oraz art. 101 ust. 1 ustawy z dnia [...].03.1990 r. o samorządzie gminnym [ t.jedn. Dz.Ust. Nr 142 poz. 1591 z 2001 r. z późn.zm. ] w dniu 21.10.2003 r. podjęła uchwałę oznaczoną Nr [...] zgodnie z którą " wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego Pani K. M. " uznała za nieuzasadnione i odmówiła uchylenia uchwały Nr [...] z dnia [...].08.2003 r. Ta ostatnia uchwała została doręczona K. M. w dniu 5.11.2003 r. W dniu 30.10.2003 r. K. M. wystąpiła ze skargą ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...].08.2003 r. , wnosząc o jej uchylenie i twierdząc że Rada Gminy nie ustosunkowała się do podniesionych przez nią w skardze na działalność Wójta Gminy [...] zarzutów w związku z czym w dalszym ciągu pozostaje niewyjaśnioną sprawa wycięcia drzew i żywopłotu na jej nieruchomości jak również sprawa poszerzenia drogi wykonanego bez wyraźnej jej zgody oraz sprawa nawiezienia na jej działkę za zgodą Wójta żwiru. Poza tym podnosi ona, iż mimo upływu 30 dni od daty wystąpienia przez nią o uchylenie uchwały nie udzielono jej w tej sprawie odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy [...] wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie z ostrożności procesowej o jej oddalenie. Co się tyczy tego pierwszego wniosku Rada Gminy podnosi, iż wniesienie skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy, w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym ograniczone jest terminem wskazanym w art. 199 § 1 kpa w zw. z art. 216a § 1 kpa, liczonym od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, albo w wypadku nie udzielenia odpowiedzi na wezwanie od dnia w którym upłynął dwumiesięczny termin przewidziany w art. 35 § 3 kpa i dla poparcia tej tezy odwołuje się do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 8.06.1995 r. III AZP 9/95. Skarżąca wezwała Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa w dniu 25.09.2003 r., zaś ze skargą na przedmiotową uchwałę wystąpiła w dniu 30.10.2003 r. Odpowiedź na wezwanie otrzymała ona w dniu 5.11.2003 r. w związku z tym skarga jako wniesiona nie w terminie winna ulec odrzuceniu. Skarga winna ulec odrzuceniu także i z tego względu, iż zaskarżona uchwała dotyczy działalności Wójta która regulowana jest przepisami prawa cywilnego { wycięcie drzew i żywopłotu, poszerzenie spornej drogi i nawiezienie żwiru }, natomiast możliwość zaskarżenia w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym dotyczy jedynie uchwał rady gminy skierowanych na zewnątrz, służących organizowaniu i normowaniu stosunków społecznych i gospodarczych w gminie, których to wymogów nie spełniają uchwały podejmowane w sprawach indywidualnych, jako pozbawione cech aktów z zakresu administracji publicznej. Wreszcie Rada Gminy [...] podnosi, iż podstawą zaskarżenia w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest niezgodność z prawem uchwały wywołującej negatywne następstwa w sferze prawnej skarżącego. Tymczasem zaskarżona uchwała nie ogranicza w żaden sposób możliwości dochodzenia przez skarżącą swoich roszczeń na drodze cywilnoprawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Generalnie rzecz biorąc zgodzić wypadnie się, z pewnymi korektami, ze stanowiskiem Rady Gminy [...] wyrażonym w odpowiedzi na skargę, konsekwencją czego jest odrzucenie skargi. Otóż jak wynika ze sprecyzowanego stanowiska skarżącej, domaga się ona w trybie art. 101 ustawy z dnia 8.08.1990 r. o samorządzie gminnym " uchylenia " uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...].08.2003 r. stanowiącej o nieuwzględnieniu jej skargi na działalność Wójta Gminy [...]. Powołany przepis prawa stanowi, iż " Każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego " . Warunkiem zatem koniecznym dla możliwości wykorzystania tego trybu przez zainteresowanego jest to, że zakwestionowana uchwała musi dotyczyć spraw z zakresu administracji publicznej. Wprawdzie ustawodawca nie zdefiniował normatywnie tego pojęcia, ale na pewno jego desygnatem nie są spory wynikłe na tle stosunków cywilnoprawnych. Do tej ostatniej kategorii zaliczyć należy spory dotyczące pozbawienia właściciela czy posiadacza części należącej do niego nieruchomości w oparciu o działanie samowolne i nie poparte tytułem prawnym, jak również wykorzystania przez osobę trzecią nieruchomości należącej do właściciela bez jego zgody czy wreszcie wycięcie drzew i krzewów porastających taką nieruchomość bez zgody właściciela. Słusznie zatem zauważa Rada Gminy Wojaszówka, iż roszczeń z tego tytułu skarżąca dochodzić może na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Jeżeli zaś tak i jeżeli tego typu roszczenia nie mieszczą się w pojęciu sprawy " z zakresu administracji publicznej " , to tym samym skarga do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy dotyczącą do tej materii jest niedopuszczalna. Niedopuszczalna jest ona także z innego względu. Zauważyć bowiem wypadnie, iż zaskarżona uchwała podjęta została w wyniku skargi K. M. wniesionej w trybie art. 227 kpa { t.z. skargi popularnej } i jest ona niczym innym jak odpowiedzią na tę skargę. To zaś, że odpowiedź ta przybrała formę uchwały wynika jedynie ze struktury tego organu, który jest organem kolegialnym. Jedyną formą wyrazu tego typu organu z racji jego struktury jest właśnie uchwała. Odpowiedzi zaś na tego rodzaju skargi nie mieszczą się w katalogu spraw wymienionych w art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [ Dz.Ust. Nr 153 poz.1270 ], który znajduje w sprawie zastosowanie w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym [ Dz.Ust. Nr 153 poz. 1271 ], z tej właśnie przyczyny, iż nie jest ona aktem podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej, a dotyczy jedynie oceny prawidłowości funkcjonowania innego organu Gminy. Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12.04.2001 r. sygn.akt I SA 2668/00 { Lex nr 524266 }. Niezależnie od tego i niejako ubocznie stwierdzić należy, iż nawet w przypadku gdyby skargę tę potraktować jako dopuszczalną, co jest nie do przyjęcia z przyczyn wyżej określonych, to i tak podlegałaby ona odrzuceniu jako przedwczesna. Wbrew bowiem stanowisku skarżącej organ odpowiadający na wezwanie dotyczące naruszenia interesu prawnego ma termin do udzielenia odpowiedzi równy 2 miesiącom i dopiero w przypadku milczenia organu z chwilą jego upływu rozpoczyna bieg 30 dniowy termin do wniesienia skargi. W sytuacji zaś gdy udzielono odpowiedzi przed upływem pierwszego z wymienionych terminów termin 30 dniowy rozpoczyna swój bieg od daty doręczenia odpowiedzi. Tak również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7.10.1999 r. sygn.akt IV SA 992/99 { Lex 48249 }. W okolicznościach badanej sprawy 2 - miesięczny termin do udzielenia skarżącej odpowiedzi jeszcze nie upłynął, gdy ona wystąpiła już ze skargą. W tym miejscu nasuwa się jedna uwaga, iż Rada Gminy Wojaszówka prezentując co do zasady podobne stanowisko w odpowiedzi na skargę powołała się na nieobowiązujące już od dnia 1.10. 1995 r. tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym [ Dz.Ust. Nr 74 poz. 368 z późn.zm. ] przepisy prawa zawarte uprzednio w kodeksie postępowania administracyjnego. Nie zmienia to jednak oceny sytuacji, gdyż powołane przez Radę przepisy prawa zostały zastąpione regulacją zawartą w ostatnio powołanej ustawie, a obecnie przepisami ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej w skrócie p.s.a. W tym stanie rzeczy skoro skarga K. M. jest niedopuszczalna, to działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.s.a w zw. z art. 97 § 1 powołanej wyżej ustawy "wprowadzającej " z dnia 30.08.2002 r., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło