SA/Rz 1623/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Piórkowska (spr.) Sędziowie WSA Kazimierz Włoch AWSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sekr. Bernadetta Krztoń po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2004 r. na rozprawie przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Rzeszowie Renaty Stopińskiej-Witkowskiej sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Rzeszowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji samochodów oraz na decyzje Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 1999r. z dnia [...] grudnia 1999r., z dnia [...] listopada 1999r, z dnia [...] listopada 1999r., z dnia [...] listopada 1999r., bez numerów w przedmiocie rejestracji pojazdów I. uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymane nimi w mocy decyzje tego organu z dnia [...] maja 2002r. [...], z dnia [...] maja 2002r. [...], z dnia [...] maja 2002r. [...], z dnia [...] maja 2002r. [...], z dnia [...] maja 2002r. [...] II. umarza postępowanie sądowe w części dotyczącej zaskarżonych decyzji Prezydenta Miasta SA/Rz 1623/02 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] maja 2002r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], po rozpoznaniu wniosku Prokuratora Okręgowego w Rzeszowie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zarejestrowaniu pojazdu - wydanej dla samochodu m-ki ALFA ROMEO nr podwozia /nadwozia/ [...], nr silnika [...], jako samochodu ciężarowego, a zarejestrowanego jako osobowy decyzją z dnia [...] listopada 1999r. przez działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Zastępcę Naczelnika Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego -umorzyło postępowanie w sprawie. Decyzją z dnia [...] maja 2002r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu wniosku Prokuratora Okręgowego w Rzeszowie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zarejestrowaniu pojazdu wydanej dla samochodu m-ki ALFA ROMEO 146 5-D1 4 TS, nr podwozia /nadwozia/ [...], nr silnika [...], jako samochodu ciężarowego, a zarejestrowanego jako osobowy decyzją z dnia [...] grudnia 1999r. przez działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Zastępcę Naczelnika Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego - umorzyło postępowanie. Decyzją z dnia [...] maja 2002r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu wniosku Prokuratora Okręgowego w Rzeszowie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zarejestrowaniu wydanej dla samochodu m-ki VOLKSWAGEN BORA, nr podwozia /nadwozia/ [...], nr silnika [...] jako samochodu ciężarowego, a zarejestrowanego jako osobowy decyzją z dnia [...] listopada 1999r. przez działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Zastępcę Naczelnika Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego - umorzyło postępowanie w sprawie. Decyzją z dnia [...] maja 2002r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu wniosku Prokuratora Okręgowego w Rzeszowie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zarejestrowaniu wydanej dla samochodu m-ki NISSAN ALMERA 1,4, nr podwozia /nadwozia/ [...], nr silnika [...], jako samochodu ciężarowego, a zarejestrowanego jako osobowy decyzją z dnia [...] listopada 1999r. przez działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Zastępcę Naczelnika Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego - umorzyło postępowanie. Decyzją z dnia [...] maja 2002r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu wniosku Prokuratora Okręgowego w Rzeszowie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zarejestrowaniu wydanej dla samochodu m-ki ALFA ROMEO, nr podwozia /nadwozia/ [...], nr silnika [...], jako samochodu ciężarowego, a zarejestrowanego jako osobowy decyzją z dnia [...] listopada 1999r. przez działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Zastępcę Naczelnika Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego - umorzyło postępowanie. Jako podstawę prawną decyzji orzekający w sprawie organ powołał art. 105 § l w zw. z art. 156 § l pkt.2 i art. 157 § l kpa. W uzasadnieniu organ podniósł, że na wniosek R. F., A.K. i D. H., wspólników spółki cywilnej dokonana została rejestracja w/w samochodów osobowych i wydane zostały dla tych samochodów dowody rejestracyjne oraz tablice rejestracyjne. Wnioskodawcy następnie złożyli w Urzędzie Miejskim zawiadomienie o dokonanej zmianie rodzaju pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy wnosząc o dokonanie zmian w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Do wniosku dołączyli zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu wydanym przez Stacje Kontroli Pojazdów "A." Firma Handlowo-Usługowa w R. lub Stację Kontroli Pojazdów Firma Handlowo-Usługowa "B." w S. oraz opis zmian dokonanych w pojeździe, sporządzony jako załącznik do zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym. Organ rejestrujący wydał dokument - dowód rejestracyjny dla pojazdu po dokonaniu w nim zmian, nie zmieniając wcześniejszej decyzji. W ten sposób doprowadzono do stanu faktycznego, że ten konkretny pojazd posiadał dwa dowody rejestracyjne; jeden przyjmował, że samochód ten jest osobowym, drugi, że ciężarowym. Nie wnikając w ocenę takiego stanu rzeczy w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, w ocenie organu brak jest przedmiotu postępowania bowiem nie została wydana decyzja, gdyż zgodnie z art. 71 ust. l ustawy prawo o ruchu drogowym, wydanie dowodu rejestracyjnego jest jedynie czynnością dopuszczająca pojazd do ruchu. Czynność ta nie jest tożsama z wydaniem decyzji administracyjnej rozstrzygającej o zarejestrowaniu pojazdu. W wyniku złożonego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przez Prokuratora Okręgowego w Rzeszowie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2002r. [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2002r. [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2002r. [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2002r. [...] oraz decyzją z dnia [...] czerwca 2002r. [...] utrzymało swoje decyzje w mocy. Organ podzielił stanowisko wyrażone w uchwałach NSA jednak przyjął, że w rozpoznawanej sprawie nie została wydana decyzja a więc brak jest przedmiotu sprawy. Na decyzje te Prokurator Okręgowy w Rzeszowie złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając rażące naruszenie prawa w szczególności art. 73 ust. l ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. Nr 98, poz.602 ze zm./ wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji. Decyzjom Prezydenta Miasta zarzucił rażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 68 ust. 9, art. 72 ust. l pkt 3 i art. 78 ust. 2 pkt.2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm./ oraz § 14 ust.2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999r w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów /Dz.U. Nr 59, poz. 632 ze zm./ wnosząc również o stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu Prokurator Okręgowy podniósł, że zgodnie z uchwałą NSA w Warszawie z dnia 15 listopada 1999r. OPK 24/99-ONSA 2000/2/54 każda rejestracja pojazdu następuje zgodnie z art. 73 ust. l ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym w formie decyzji administracyjnej. Rejestracja samochodu, który był osobowy na samochód ciężarowy następuje przez wydanie decyzji opartej na świadectwie homologacyjnym. Taka rejestracja jest decyzją także wtedy, gdy dochodzi do tego przez odpowiedni wpis w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Następuje bowiem zmiana przeznaczenia dopuszczonego do ruchu pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy. Powołując się na liczne orzecznictwa NSA skarżący naprowadził, że to, że sprawa o zarejestrowanie pojazdu jest rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, nie musi oznaczać, że decyzja w przedmiocie rejestracji pojazdu musi zawierać wszystkie elementy określone art. 107 § l kpa. W ocenie skarżącego, rażące naruszenie prawa prze umorzenie postępowania w trybie art. 105 § l kpa wynika z faktu, że spowodowane decyzją merytoryczne skutki nie są możliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności /kpa komentarz K.Chorąży, W.Taras i L.Żukowski/. W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Stosownie do treści art. l § l i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W nawiązaniu do treści rozstrzygnięć Kolegium przyjąć należy, że sporną w niniejszych sprawach jest kwestia czy istnieje w nich - czy też nie - przedmiot rozstrzygnięcia czyli decyzja w przedmiocie zmian w rejestracji opisanych wyżej pojazdów, w szczególności w zakresie zmiany oznaczenia rodzaju samochodu. W ustawie z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 z późn. zm./ zawarte zostały definicje pojazdu samochodowego oraz samochodu osobowego a także samochodu ciężarowego /art. 2 pkt 33, 40 i 42/ a zgodnie z art. 71 ust. l tejże ustawy dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Wydanie tego dokumentu tj. dowodu rejestracyjnego właścicielowi pojazdu samochodowego następuje po dokonaniu /na wniosek właściciela/ przez uprawniony organ rejestracji danego pojazdu na podstawie wymaganych, określonych w ustawie dokumentów /art. 71 ust. l w związku z art. 72 ust l i art. 73 ust. l cyt ustawy/. Odnośnie dokonywania rejestracji nie budzi wątpliwości stanowisko, iż jest ona dokonywana w formie decyzji administracyjnej jak przyjęto w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada I999r. sygn. OPR 24/99 i z dnia 22 listopada 1999r. sygn. OPK 21/99 /ONSA nr 2 poz. 54 i 55 z 2000r/. W uchwałach tych wskazano także, iż decyzja w przedmiocie rejestracji jest rozstrzygnięciem organu .odnośnie spełnienia wymogów ustawowych przez osobę ubiegającą się o dokonanie rejestracji, zaś "skutkiem" takiego pozytywnego rozstrzygnięcia jest wydanie dowodu rejestracyjnego jako dokumentu potwierdzającego wydanie decyzji o zarejestrowaniu danego pojazdu oraz stwierdzającego dopuszczenie tegoż pojazdu do ruchu i samo "wydanie" tegoż dowodu jest niewątpliwie czynnością, materialno-techniczną. W Rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999n w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów /Dz.U. nr 59 poz. 632 z późn. zm./ określony został wzór wniosku o dokonanie rejestracji pojazdu w którym to wniosku zawarto miedzy innymi rubrykę na wskazanie rodzaju i przeznaczenia pojazdu i chociaż druga strona tego wzoru określająca treść "decyzji" w przedmiocie rozstrzygnięcia tegoż wniosku takiej rubryki nie zawiera a ponadto opracowanie takiego wzoru decyzji nie ma podstawy w delegacji ustawowej /załącznik nr 1/, to z kolei we wzorze dowodu rejestracyjnego /załącznik nr 2/ zamieszczono rubrykę; "Rodzaj pojazdu i przeznaczenie" - i w tej to właśnie rubryce wpisywane jest określenie pojazdu jako osobowego lub ciężarowego lub też innego. Wzór tegoż dowodu rejestracyjnego zawiera także pouczenie o obowiązku zgłoszenia organowi, który wydał dowód rejestracyjny, w terminie 30 dni o zaistnieniu zmian danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym. Obowiązek zawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu a także o "zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym" jest obowiązkiem ustawowym wynikającym z art. 78 ust.2 cyt. ustawy przy czym w § 14 cyt. Rozporządzenia wskazano jakie dokumenty powinny być dołączone do takiego zawiadomienia - w zależności od rodzaju zmiany. Jeśli więc dowód rejestracyjny danego pojazdu zawierający określoną treść tj. określone dane identyfikujące pojazd samochodowy, jego właściciela oraz "wystawcę" jest dokumentem wydawanym w następstwie podjęcia decyzji o zarejestrowaniu pojazdu określonego /opisanego/ w złożonym wniosku, to nałożony na właściciela pojazdu obowiązek powiadomienia o zmianach tych danych ma na celu dostosowanie treści tegoż dokumentu do stanu faktycznego /w praktyce wydanie dowodu rejestracyjnego zawierającego zmienione dane/. Ponieważ jednak - jak wyżej podniesiono - dowód rejestracyjny wydany właścicielowi pierwotnie /tj. przed zmianą niektórych danych w nim zawartych/ musiał być poprzedzony wydaniem decyzji administracyjnej o rejestracji, to w konsekwencji należy przyjąć, że również zmiana któregokolwiek z elementów treści tegoż dowodu powinna być poprzedzona stosownym rozstrzygnięciem tj. decyzją zmieniającą uprzednią decyzję o rejestracji lub też uchyleniem tej uprzedniej decyzji i wydaniem "nowej" decyzji - na co zezwala art. 155 kodeksu postępowania administracyjnego. Z uzasadnienia decyzji Kolegium /oraz z odpowiedzi na skargi/ w niniejszych sprawach wynika, że Kolegium podziela powyższe stanowisko tj. możliwość zmiany treści dowodu rejestracyjnego po uprzednim wydaniu decyzji "zmieniającej" niemniej jednak swoje rozstrzygniecie o umorzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności takiej decyzji zmieniającej opiera na stwierdzeniu, iż taka właśnie decyzja zmieniająca odnośnie poszczególnych samochodów nie została wydana. W ocenie Sądu przyjęcie takiej negatywnej przesłanki rozstrzygnięcia nie jest jednak uzasadnione, gdyż w istocie kwestia istnienia bądź nieistnienia takich decyzji "o przerejestrowaniu" nie została w postępowaniu administracyjnym wyjaśniona. Jeśli bowiem uprawniony organ administracyjny w następstwie zawiadomienia o zmianach dokonanych w zarejestrowanym już pojeździe samochodowym wydał zgłaszającemu właścicielowi nowy dowód rejestracyjny uwzględniający w treści te zmiany - jak można przypuszczać, bo kwestia ta nie została także wyjaśniona - to sądzić można, iż podjął decyzję o uwzględnieniu tych zmian tj. uznał zgłoszone zmiany za zaistniałe /dokonane/ a dołączone do zawiadomienia o zmianach dokumenty za wystarczające w świetle obowiązującego prawa do udokumentowania tychże zmian. Zgodnie z art. 14 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego sprawy mogą być także załatwiane ustnie jeśli przemawia za tym interes strony /tu strona sama wystąpiła z określonym zawiadomieniem- wnioskiem/ a przepis prawa nie stoi temu na przeszkodzie,- przyjąć przy tym należy, że ani cytowana wyżej ustawa ani też cyt. Rozporządzenie takiego zakazu nie zawierają. Decyzja taka może być stronom ogłoszona ustnie a organ jest nią związany od chwili jej ogłoszenia stronie /art. 109 § 2 i art. 110 kodeksu postępowania administracyjnego/. Według art. 14 § 2 cyt. kodeksu treść i istotne motywy takiego załatwienia powinny być odnotowane tj. powinien pozostać ślad pisemny albo w formie protokołu albo w formie adnotacji podpisanej przez stronę. Jak wskazano wyżej, w rozpoznawanych sprawach, odnośnie samochodu, ALFA ROMEO nr rej. [...], VOLKSWAGEN BORA nr rej. [...], ALFA ROMEO nr rej. [...] i NISSAN ALMERA nr rej. [...] brak jest jakichkolwiek ustaleń w przedmiocie sposobu załatwienia wniosków o zmianę klasyfikacji tych samochodów z osobowych na ciężarowe, a niewątpliwie, z przyczyn podniesionych wyżej decyzje takie, niezależnie w jakiej formie, jednak musiały być wydane. Odnośnie samochodu ALFA ROMEO nr rej. [...] o decyzji podjętej w przedmiocie zmiany przeznaczenia z samochodu osobowego na ciężarowy świadczy, adnotacja zamieszczona na zawiadomieniu zalegającym w aktach sprawy na k. 3. Jakkolwiek adnotacja ta nie zawiera podpisu, to jednak wskazuje na wydanie w przedmiotowej sprawie decyzji. Przy braku adnotacji, podjęcie decyzji może być wykazane innymi dowodami takimi jak wydruk komputerowy potwierdzający przerejestrowanie pojazdu, wpis w rejestrze spraw Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego o rozpatrzonym wniosku w przedmiocie przerejestrowania pojazdu. Stanu rzeczy nie zmienia przedłożona przez Samorządowe Kolegium odwoławcze kserokopia pisma Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2003r. [...]. Wskazać również należy, że w rozpoznawanych sprawach brak jest wniosku Prokuratora Okręgowego w Rzeszowie wszczynającego przedmiotowe postępowanie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym. W tym stanie faktycznym, w ocenie Sądu zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego podjęte zostały bez dokładnego wyjaśnienia sprawy i ustalenia okoliczności faktycznych tj. z naruszeniem art. 7 i art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego. Z przyczyn wyżej wskazanych Sąd uchylił zaskarżone decyzje, na podstawie art. 145 § l pkt. l lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Z uwagi na cofnięcie skarg przez Prokuratora Okręgowego w Rzeszowie w części dotyczącej decyzji Prezydenta Miasta, Sąd umorzył postępowanie sadowe w tym zakresie, w oparciu o art. 161 § l pkt. l w zw. z art. 60 cyt. wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.