SA/Rz 1629/01
WyrokWSA w Rzeszowie2004-02-17
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Zbigniew Czarnik, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie uprawnień kombatanckich osoby, która uzyskała je wyłącznie z tytułu działalności w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" w latach 1944-1956, jest zgodne z prawem na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach?Ratio decidendi
Organ administracji prawidłowo pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich, ponieważ jego uprawnienia wynikały wyłącznie z tytułu działalności w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" w latach 1944-1956, co wypełnia dyspozycję art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach. Zastosowanie tego przepisu jest obligatoryjne i nie zależy od uznania organu administracji, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa.Stan faktyczny
Skarżący S. S. został pozbawiony uprawnień kombatanckich, które pierwotnie przyznała mu decyzja Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w R. z 1979 r. z tytułu "utrwalania władzy ludowej". Organ administracji uznał, że skarżący pełnił służbę wojskową i nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w ustawie, a jego uprawnienia wynikały wyłącznie z działalności w okresie "utrwalania władzy ludowej". Skarżący kwestionował zasadność tej decyzji, wskazując na niesprawiedliwość i krzywdę, a także posiadanie medalu "Za udział w walkach w ochronie władzy ludowej".Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA /del./ Małgorzata Wolska /spr./ Sędzia WSA Zbigniew Czarnik AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: referent-stażysta Anna Mazurek Ferenc po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich, skargę oddala.
SA/Rz 1629/01
U z a s a d n i e n i e
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2000 r. Nr [...] o pozbawieniu S. S. uprawnień kombatanckich, przyznanych decyzją Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w R. z dnia 10 maja 1979 r. z tytułu "utrwalania władzy ludowej od 22.06.1948r. do 19.08.1948 r., od 2.10.1948 r. do 8.05.1949 r., 14.09.1949 r. do 22.09.1949 r.".
Jako podstawę prawną decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich powołano art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm./. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający w sprawie stwierdził, że S. S. w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy. Ustaleń tych dokonano na podstawie akt b. ZBoWiD, informacji podanych przez S. S. w toku postępowania weryfikacyjnego i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. S. S. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", a takie osoby pozbawia się uprawnień kombatanckich zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. S. kwestionuje zasadność pozbawienia go uprawnień kombatanckich i wnosi o zmianę opisanej decyzji z dnia [...] czerwca 2001 r. oraz utrzymanie w mocy decyzji ZW ZBoWiD w R. z dnia 10 maja 1979 r. Zdaniem skarżącego pozbawienie go nabytych uprawnień kombatanckich jest niesprawiedliwe i krzywdzące. W momencie powołania do służby wojskowej miał 21 lat, nie miał żadnego wpływu na to, gdzie będzie tę służbę odbywał, był szeregowym żołnierzem nie mającym żadnego wpływu na wydawane rozkazy. Skarżący podał również, że posiada medal "Za udział w walkach w ochronie władzy ludowej" /nadany uchwałą Rady Państwa z dnia 15.06.1988 r./. Obecnie jest człowiekiem starym i schorowanym, utrzymuje się z emerytury, posiadane uprawnienia są niezwykle pomocne i pozwalają na skromną egzystencję. Pozbawiając go uprawnień kombatanckich, nie wytłumaczono mu "dlaczego i z jakich powodów oraz co jest przyczyną takiego stanu rzeczy", a jego zdaniem należą mu się wyczerpujące wyjaśnienia w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej /§ 1/, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /§ 2/. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. Oceniając decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2001 r. w omówionym zakresie, Sąd nie stwierdził aby została ona wydana z naruszeniem prawa.
Z akt administracyjnych nadesłanych wraz z odpowiedzią na skargę wynika fakt uczestnictwa skarżącego w walkach o "utrwalenie władzy ludowej" i przyznania mu uprawnień kombatanckich wyłącznie z tego tytułu. W zaświadczeniu z dnia 29 kwietnia 1977 r. Wojskowej Komendy Uzupełnień w M. stwierdzono, że S. S. pełnił służbę w Ludowym Wojsku Polskim w okresie od dnia 22 czerwca 1948 r. do dnia 8 października 1950 r., a w tym w jednostce wojskowej, która prowadziła walki z reakcyjnym podziemiem od 22.06.1948 r. do 19.08.1948 r. i od 2.10.1948 r. do 9.05.1949 r. i od 14.09.1949 r. do 22.09.1949 r. /k. 8/. Udział skarżącego w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej w okresie w/w wynika również z zaświadczenia nr [...] b. Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w R. z dnia 10 maja 1979 r. /k. 13/. Z uzasadnienia orzeczenia Komisji Weryfikacyjnej b. Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w R. /k. 1 str. 2/ wynika, że uprawnienia kombatanckie zostały przyznane skarżącemu z tytułu: "walka o utrwalenie władzy ludowej". Także we własnoręcznie napisanym życiorysie /k. 4/ i deklaracji członkowskiej ZBoWiD /k. 6/ skarżący podał, że odbywał służbę wojskową w okresie od dnia 22 czerwca 1948 r. w Jednostce Wojskowej Nr [...] wchodzącej w skład Korpusu Bezpieczeństwa Publicznego, a od dnia 24 września 1949 r. w Jednostce Wojskowej Nr [...] i "osobiście brał czynny udział w walce z reakcyjnym podziemiem".
Nadto z przedłożonego w toku postępowania weryfikacyjnego przez skarżącego zaświadczenie z dnia 28 lipca 2000 r. Wojskowej Komendy Uzupełnień w M. wynika, że pełnił on zasadniczą służbę wojskową w okresie od dnia 22 czerwca 1948 r. do dnia 21 września 1949 r. w 9 Pułku KBW w B., a następnie od dnia 22 września 1949 r. do dnia 8 października 1950 r. w 6 Brygadzie WOP 18 Samodzielnego Baonu.
W tej sytuacji organ administracji orzekający w sprawie prawidłowo uznał, że opisany stan faktyczny wypełnia dyspozycję art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm./. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Uprawnienia te zachowują jednak /zdanie drugie tego przepisu/ m.in. żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Zatem na gruncie obowiązującego prawa materialnego - art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy - organ administracji orzekający w sprawie zasadnie pozbawił skarżącego przyznanych mu uprzednio uprawnień kombatanckich. Skoro zastosowanie w realiach niniejszej sprawy wskazanego wyżej przepisu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego było prawidłowe - pozbawienie uprawnień kombatanckich w sytuacji przewidzianej w tym przepisie jest obligatoryjne i nie zależy od uznania organu administracji - w konsekwencji więc, zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Chybiony jest zarzut skarżącego, jakoby organ orzekający w sprawie nie wyjaśnił powodów pozbawienia go uprawnień kombatanckich, a więc naruszył przepisy o postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., zawierając prawidłowe uzasadnienie prawne, jak i faktyczne.
Z przyczyn wyjaśnionych na wstępie nie mogło zostać uwzględnione żądanie skarżącego odnośnie zmiany zaskarżonej decyzji, jak i odnoszące się do decyzji z dnia [...] maja 1979 r., gdyż takie rozstrzygnięcie nie mieści się w kompetencjach tego Sądu. Z tych też przyczyn wyłączona jest możliwość rozważania przez Sąd zarzutu skargi, jakoby kwestionowana decyzja o pozbawieniu uprawnień kombatanckich była "krzywdząca", gdyż ten zarzut odnosi się do merytorycznej słuszności decyzji, a nie do jej zgodności z prawem.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło