SA/Rz 163/02
WyrokWSA w Rzeszowie2004-06-09
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Jerzy Solarski, Krystyna Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przekroczenie 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przyznanie gwarantowanego zasiłku okresowego od dnia utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub od dnia otrzymania decyzji o ustaniu tego prawa, uniemożliwia przyznanie świadczenia?Ratio decidendi
Termin 30 dni na złożenie wniosku o gwarantowany zasiłek okresowy od dnia utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub od dnia otrzymania decyzji o ustaniu tego prawa ma charakter terminu materialnoprawnego. Jego przekroczenie uniemożliwia przyznanie świadczenia, gdyż nie jest możliwe jego przywrócenie. W związku z tym, organ zasadnie odmówił przyznania zasiłku, gdy wnioskodawczyni nie spełniła tego warunku.Stan faktyczny
Skarżąca, samotnie wychowująca trójkę dzieci, złożyła wniosek o przyznanie gwarantowanego zasiłku okresowego po upływie 30 dni od dnia utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych i od dnia otrzymania decyzji o ustaniu tego prawa. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie warunku terminowego złożenia wniosku. Skarżąca podnosiła, że nie była pouczona o terminie. Sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Jerzy Solarski WSA Krystyna Józefczyk /spr/ Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy gwarantowanego zasiłku okresowego skargę oddala
SA/Rz 163/02
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania T. K. od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] w sprawie odmowy przyznania gwarantowanego zasiłku okresowego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Jako podstawę prawną powołano przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 31 ust. 4a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /t.j. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm./.
Z akt administracyjnych oraz uzasadnienia decyzji wynika, że T. K. jest osobą samotnie wychowującą trójkę dzieci w wieku od 11 do 14 lat. Jedynym źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny są alimenty, zasiłek rodzinny oraz zasiłek pielęgnacyjny na jedno z dzieci, co łącznie daje kwotę 750,76 zł.
Kryterium dochodowe dla tej rodziny wynosi 1018 zł.
T. K. utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania z dniem 10 czerwca 2001 r.
Decyzję Powiatowego Urzędu Pracy w tej sprawie otrzymała 6 lipca 2001 r.
Natomiast z wnioskiem o przyznanie gwarantowanego zasiłku okresowego wystąpiła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. w dniu 3 października 2001 r.
Zgodnie z art. 31 ust. 4a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej osobie, która utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania, a dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 4 ust. 1 cyt. ustawy – przysługuje gwarantowany zasiłek okresowy jeżeli w dniu utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz w okresie pobierania gwarantowanego zasiłku okresowego samotnie wychowuje co najmniej jedno dziecko do dnia zakończenia szkoły podstawowej i gimnazjum, nie dłużej jednak niż do 15 roku życia, a od 1 września 2001 r. nie dłużej niż do 16 roku życia /.../. Zasiłek przysługuje jeżeli osoba uprawniona wystąpiła z wnioskiem o jego wypłatę nie później niż w terminie 30 dni od dnia ustania prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub 30 dni od dnia otrzymania decyzji urzędu pracy o ustaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Zatem wszystkie te warunki muszą być spełnione łącznie.
W odwołaniu T. K. nie polemizuje z uzasadnieniem decyzji. Podnosi jedynie, iż nie była pouczona o tym, iż taki wniosek należy złożyć w określonym terminie.
Po rozpatrzeniu odwołania organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z przyczyn wywiedzionych w obszernym uzasadnieniu organu pierwszej instancji.
Decyzję tą zaskarżyła T. K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie nie wskazując kierunku jej weryfikacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o jej uwzględnienie albowiem złożono wniosek do Trybunału Konstytucyjnego, którego przedmiotem była treść art. 31 ust. 4a cyt. ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153 poz. 1269/ stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej /§ 1/. Kontrola ta wykonywana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /§ 2/.
Jej zakres wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną /§ 1/.
Uwzględnić skargę może tylko wówczas, gdy stwierdzi naruszenie prawa w stopniu określonym w art. 145 § 1 cyt. ustawy.
Nowelizacja ustawy o pomocy społecznej z dnia 6 grudnia 1996 r. wprowadziła nowe świadczenie, a mianowicie gwarantowany zasiłek okresowy.
Świadczenie to przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące wymogi:
1) utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania i w terminie 30 dni od dnia ustania prawa do zasiłku dla bezrobotnych wystąpiła z wnioskiem,
2) dochód rodziny nie przekracza tzw. kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy,
3) samotnie wychowuje co najmniej jedno dziecko do ukończenia szkoły podstawowej lub gimnazjum nie dłużej niż do 16 roku życia /obecnie/.
Ustawa nie określa, który dzień jest dniem utraty prawa do zasiłku, i od którego dnia należy liczyć upływ 30 dniowego terminu.
Uznanie, że termin 30 dniowy jest terminem materialnoprawnym skutkuje tym, iż jego przekroczenie uniemożliwia jakiekolwiek skuteczne ubieganie się o przyznanie tej formy pomocy, gdyż nie jest możliwe przywrócenie terminu materialnoprawnego.
Z analizy postanowień komentowanego przepisu wynika, że termin wskazany w nim ma charakter terminu materialnoprawnego, ponieważ wymienia go wśród przesłanek pozytywnych, od których spełnienia uzależnione jest otrzymanie tej formy pomocy, tym samym nie jest możliwe jego przywrócenie.
Dodatkowym argumentem za taką interpretacją jest to, iż w przepisie tym w skazane są dwa terminy, a osoba ubiegająca się o świadczenie winna dokonać wymaganej czynności z zachowaniem tylko jednego z nich, zatem rodzi się wątpliwość, który ewentualnie termin miałby być przywracalny.
W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania strona ubiegająca się o przyznanie gwarantowanego zasiłku okresowego winna spełniać wszystkie wymogi, o których mowa w art. 31 ust. 4a łącznie.
T. K. jest osobą samotnie wychowująca trójkę dzieci w wieku od 11 do 14 lat.
Łączny dochód rodziny wynosi 750,76 zł, a ustalone kryterium dochodowe dla tej rodziny wynosi 1018 zł. T. K. utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania z dniem 10 czerwca 2001 r., zaś decyzję w tej sprawie otrzymała w dniu 6 lipca 2001 r.
Wniosek zaś o przyznanie gwarantowanego zasiłku okresowego złożyła w dniu 3 października 2001 r.
W związku z faktem, że nie spełniła jednego z warunków, od którego uzależnione jest uwzględnienie wniosku, organ zasadnie odmówił przyznania T. K. gwarantowanego zasiłku okresowego.
Na zasadzie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło