SA/Rz 1631/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA /del/ Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr/ Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2001 Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2001 roku nr [...] 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części dotyczącej zwrotu nieruchomości 3. Zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej M. R. kwotę 30 zł /trzydzieści/ tytułem zwrotu wpisu sądowego. SA/Rz 1631/01 U z a s a d n i e n i e Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2001 roku Prezydent Miasta [...] działając na podstawie art. 136, 137,140 ust. 1 i 2, 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami /tekst jedn. Dz. U. z 2000 roku Nr 46 poz. 543/ oraz art. 104 k.p.a. /tekst jedn. Dz. U. Z 2000 r. Nr 98 poz. 1071/ po rozpatrzeniu wniosku M. R. w sprawie zwrotu wywłaszczonej części działki położonej w T. orzekł: 1. zwrócić na rzecz M. R. działkę ewid. Nr 1270/3 o pow. 211 m2 położoną w T. przy ul. D.; 2. zobowiązać M. R. do zwrotu na rzecz Gminy T. zwaloryzowanego odszkodowania w kwocie 1.786,00 /słownie jeden tysiąc siedemset osiemdziesiąt sześć złotych/ Kwotę powyższą należy wpłacić jednorazowo na konto Urządu Miejskiego w T. w terminie 14 dni od prawomocności decyzji; 3. ostateczna decyzja stanowi podstawę do ujawnienia stanu prawnego w księdze wieczystej; 4. odmówić zwrotu działki ewid. nr 1270/4 o pow. 1036 m2 położonej w T. przy ul. D. na rzecz M. R. W uzasadnieniu decyzji podał, że aktem notarialnym Rep. [...] z dnia 09.06.1979 roku Skarb Państwa – Urząd Miejski w T. nabył w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /Dz. U. z 1974 roku nr 10 poz. 64/ od M. i A. małż. R. działkę ewidencyjną nr 1270 o pow. 1411 m2 /parcela bud. 783/ z zabudowaniami i składnikami roślinnymi, z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe i uzbrojenie terenu osiedla Centrum w T. Na części nieruchomości nie zrealizowano inwestycji, dotyczy to działki oznaczonej nr ewid. 1270/3 o pow. 211 m2. Działka ta podlega zwrotowi, bowiem nie została wykorzystana na cel określony w akcie notarialnym, Zwrot następuje na rzecz M. R., która na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w T., sygn. akt: [...] z dnia 24 maja 2000 roku nabyła spadek po mężu A. R. Z tytułu zwrotu w/w działki jest ona zobowiązana zwrócić na rzecz Gminy T. zwaloryzowanego odszkodowania w kwocie 1.786,00 zł. Do jednorazowego zwrotu tej kwoty M. R. zobowiązała się na rozprawie administracyjnej w dniu 7 maja 2001 roku. Odnośnie działki nr ew. 1270/4 o pow. 1036 m2, nie jest możliwy jej zwrot, ponieważ został zrealizowany cel wywłaszczenia, określony w akcie notarialnym z 1979 roku. /przez działkę biegną urządzenia infrastruktury technicznej – kanał c.o. telefon, linia energetyczna, część ulicy K. i betonowy chodnik/. W odwołaniu do Wojewody, z dnia 18 maja 2001 roku M. R. zarzuciła, że: Aktem notarialnym nr. [...] z dnia 13 stycznia 1969 roku, wraz z mężem nabyła działkę nr 783 o powierzchni 1434 m2. Jeżeli na działce nr 1270/4 o pow. 1036 m2 został zrealizowany cel wywłaszczenia, to zwrotowi polegać powinna działka o powierzchni 398 m2 /1434 – 1036/, tymczasem proponowana wielkość działki podlegająca zwrotowi ma wynosić 211 m2. Różnica zatem wynosi 187 m2. Nadto zarzuciła, że celem wywłaszczenia było uzbrojenie terenu osiedla Centrum, a tymczasem działki wykorzystano na budowę chodnika. Decyzją nr [...] z dnia [...].06.2001 roku Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. /Dz. U. z 2000 roku Nr 98, poz. 1071/ w zw. z art. 136,137,139,149 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami /tekst. jedn. Dz. U. z 2000 roku Nr 46 poz. 543/, rozpoznając odwołanie M. R. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swego stanowiska podniósł, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalił, że wykupem w 1979 roku, z przeznaczeniem na budownictwo mieszkaniowe i uzbrojenie terenu osiedla Centrum w T., objęta została parcela budowlana o powierzchni 1434 m2. stanowiąca własność M. i A. R. Na części nieruchomości inwestycji nie zrealizowano. Przedmiotem wniosku M. R. jest działka 1270 /dawna działka 738/. Działka nr 1270/1 o powierzchni 1333 m2 decyzją Wojewody znak; [...] skomunalizowana została na rzecz Gminy T. W wyniku modernizacji ewidencji gruntów działka nr 1270/1 podzieliła się na działki nr 1270/3 o pow. 211 m2 i nr 1270/4 o pow. 1036 m2. Działka o nr 1270/3 o pow. 211 m2 znajduje się obecnie w ogrodzeniu J. K. /T. – ul. [...]/ i jest przez niego użytkowana rolniczo. Został poinformowany, że podlega ona zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela. Działka o nr 1270/4 o pow. 1036 m2 nie może być zwrócona poprzedniemu właścicielowi, gdyż cel, na jaki była nabyta został w pełni zrealizowany. Biegną przez nią urządzenia infrastruktury technicznej. Stwierdził nadto, że część spornej działki nr 1270/3 o pow. 211 m2 jest zbędna na cel określony w umowie nabycia z 1979 roku, wskazuje to na fakt niezagospodarowania nieruchomości przez okres od jej nabycia, a także jej rolnicze użytkowanie przez J. K. Są to wystarczające okoliczności do uznania, że sporna działka stała się zbędną w rozumieniu art. 137 w/w ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odmówiono zwrotu działki 1270/4 o pow. 1036, gdyż cel, na jaki została nabyta został zrealizowany. Natomiast obowiązek zwrotu kwoty otrzymanej za sprzedaną nieruchomość wynika z art. 140 cyt. ustawy. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. R. podniosła ponownie zarzut różnicy powierzchni działki, o której nie orzekł organ II instancji, mimo, że okoliczność ta była przedmiotem odwołania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosi o jej oddalenie. Odpowiadając na zarzut różnicy w powierzchni działek odpowiada: Małżeństwo M. i A. R. aktem notarialnym Rep. [...] z dnia 13 stycznia 1969 r. nabyli parcelę budowlaną nr 783 o powierzchni 1434 m2. W wyniku zakładania ewidencji gruntów dla miasta T., parcela nr 783 została przemianowana na działkę ew. 1270 o powierzchni 1411 m2 i taka powierzchnia była przedmiotem sprzedaży na rzecz Skarbu Państwa. W wyniku modernizacji operatu ewidencji gruntów obrębu T. w systemie GEO-INFO i opracowywania mapy numerycznej zatwierdzonej decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w T. Nr [...] z dnia [...] maja 1997 roku - działka nr 1270/1 o pow. 1411 m2 podzieliła się na działkę 1270 / 3 o pow. 211 m2 i działkę 1270/4 o pow. 1036 m2 - czyli wywłaszczono 1411 m2, zagospodarowano 1036 m2, powierzchnia 164 m2 /a nie jak twierdzi skarżąca 187 weszła w skład działki 3000 i zajęta została pod chodnik /na mapie zaznaczona kolorem czerwonym – k.40/. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone /a do takich należy niniejsza sprawa/ podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowi, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak ograniczony zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem oceny w badanej sprawie pozostaje legalność decyzji Wojewody z dnia [...] czerwca 2001 roku Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2001 roku Nr [...]. W sprawach o zwrot nieruchomości, stosownie do przepisu art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. Nr 46 z 2000 roku/ orzeka w formie decyzji starosta jako organ I instancji. Stronami takiego postępowania są: właściciel nieruchomości, wnioskodawca i ewentualnie inne podmioty, którym przysługuje prawo rzeczowe, tj. tytuł do nieruchomości objętej postępowaniem. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania: - właścicielem nieruchomości jest Gmina Miasta T. - wnioskodawczynią jest była współwłaścicielka nieruchomości M. R. W przypadku, gdy status starosty połączony jest ze statusem Prezydenta Miasta, a dotyczy to sytuacji, gdy w ramach istniejących struktur samorządowych nie wyodrębniono struktur powiatowych , jak to ma miejsce w odniesieniu do Prezydenta Miasta T., występuje on w podwójnej roli – jako strona i jako organ rozpoznający sprawę. Taka konfiguracja procesowa budziła zastrzeżenia w orzecznictwie sądów administracyjnych z punktu widzenia zasad obiektywizmu oraz zasad procesowych wyrażonych w art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. W uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 roku OPS 1/103 Wokanda 2003 7-8/64 wyrażone zostało stanowisko, że w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta, jako organ wykonawczy i reprezentujący je na zewnątrz, oraz także jako pracownik urzędu miasta, sprawujący jednocześnie funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta. Rozpoznanie zaś sprawy i wydanie decyzji przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24 k.p.a. stanowi podstawę wznowienia postępowania /art. 145 § 1 pkt. 3 k.p.a./. W rozpatrywanej sprawie, z podanych wyżej względów, Sąd jest zobowiązany do wyłączenia z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. W dalszym postępowaniu, skoro Prezydent Miasta utracił zdolność do rozpatrzenia sprawy / art.. 26 § 3 k.p.a. / należy zastosować odpowiednio art. 26 § 2 k.p.a. zgodnie z którym sprawa będzie podlegała załatwieniu przez organ wyższego stopnia, z tym, ze organ ten będzie mógł wyznaczyć do załatwienia sprawy inny podległy sobie organ. Charakter stwierdzonego uchybienia nie pozwala ustosunkować się Sądowi do merytorycznych zarzutów skargi, bowiem ich ocena na obecnym etapie postępowania jest przedwczesna. Stosownie do art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270/ Sąd stwierdził, że decyzja w części dotyczącej zwrotu nieruchomości, nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.