SA/Rz 1653/03
WyrokWSA w Rzeszowie2005-04-27
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Anna Lechowska, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może utrzymać w mocy decyzję odmawiającą pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, opierając się na przesłankach, które nie były podstawą odmowy przez organ pierwszej instancji i nie zostały wcześniej nałożone na stronę?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może utrzymać w mocy decyzji odmawiającej pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, opierając się na nowych przesłankach, które nie były podstawą odmowy przez organ pierwszej instancji i nie zostały wcześniej nałożone na stronę. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji otwiera drogę do merytorycznego orzekania, ale organ odwoławczy jest związany ustaleniami dotyczącymi nałożonych obowiązków. W przypadku braku wcześniejszego zobowiązania strony do wykonania określonych prac (np. wentylacji), utrzymanie odmowy z tego powodu jest niedopuszczalne i narusza prawo.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Powiatu odmawiającą pozwolenia na użytkowanie garażu. Odmowa była uzasadniona brakiem wentylacji w garażu, mimo że odległość od sąsiedniego budynku spełniała wymogi techniczne. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego oraz k.p.a., wskazując na błędną wykładnię przepisów i przyjęcie nowych przesłanek odmowy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...]. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. na rzecz skarżącego W. D. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie NSA Anna Lechowska AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. na rzecz skarżącego W. D. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
SA/Rz 1653/03
U Z A S A D N I E N I E
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. decyzją z dnia [...] października 2003 r., [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lipca 2003 r., [...] odmawiającą udzielenia W. D. pozwolenia na użytkowanie garażu na terenie obejmującym nieruchomość – działkę nr 5379 w Ł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że odmowa pozwolenia na użytkowanie garażu jest zasadna, gdyż wprawdzie garaż spełnia wymogi określone w § 156 ust. 1 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki /Dz. U. Nr 17, poz. 62/, bo jego odległość od budynku gospodarczego wybudowanego na działce sąsiedniej wynosi 3,07 m, zatem jest większa od wskazanej w rozporządzeniu 3m, jednak obiekt ten nie posiada wentylacji, a to jest przeszkoda do wyrażenia zgody na użytkowanie.
Z decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zgodził się W. D. W skardze do NSA OZ w Rzeszowie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. zarzucił naruszenie art. 42 w związku z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane /Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm./ polegające na błędnej wykładni wskazanych przepisów i przyjęciu, że brak jest podstaw do udzielenia pozwolenia na użytkowanie, choć skarżący spełnił warunki nałożone przez organ administracji publicznej. Nadto wskazał naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. oraz § 158 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki.
Odpowiadając na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. wniósł o oddalenie skargi i przywołał argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi W. D., gdyż skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do dnia 1 stycznia 2004 r. Sąd administracyjny rozpoznając skargę stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej prawo o p.s.a., nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani sformułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznaje sprawę w jej granicach dokonując kontroli zaskarżonego aktu z obowiązującymi przepisami prawa.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że decyzja ta narusza przepisy prawa, zatem należało ją uchylić, a to oznacza, że skarga podlega uwzględnieniu. Poza sporem pozostaje fakt, że organ I instancji prowadził postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie garażu mając na uwadze treść art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane /Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm./. Zgodnie z treścią tego przepisu użytkowanie obiektu, jest możliwe jeżeli wydano przewidziany w art. 40 ustawy nakaz dokonania określonych zmian lub przeróbek. Poza sytuacją określoną w ust. 1 tego przepisu można nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wybudowanego obiektu, gdy jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa ludzi lub mienia, ochrony środowiska albo innymi względami interesu społecznego.
Akta sprawy wskazują jednoznacznie, że podstawą odmowy pozwolenia na użytkowanie garażu było stwierdzenie, że odległość pomiędzy garażem, a budynkiem znajdującym się na działce sąsiedniej jest mniejsza niż przewidziana warunkami technicznymi dla takich sytuacji.
Z ustaleń poczynionych w postępowaniu I-wszo instancyjnym wynika, że odległość ta wynosi 2,0 m, zatem nie spełnia wymogów określonych w warunkach technicznych /§ 156 ust. 1 rozporządzenia wymagał 3,0m/. Z tego względu Starosta Powiatu [...] przyjął, że nie spełnione są warunki określone w art. 42 prawa budowlanego z 1974 r., a to nie daje podstaw do wydania pozwolenia na użytkowanie garażu.
Uzupełnione przez organ I instancji postępowanie dowodowe wykazało, że garaż skarżącego spełnia warunki wynikające z § 156 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych /3,07 m/. Ustalenie takiego faktu zmuszało organ odwoławczy do uchylenia decyzji I instancji, gdyż decyzja ta w świetle nowych ustaleń dowodowych była niezgodna z przepisami prawa. Uchylenie decyzji Starosty Powiatu [...] otwierało drogę do orzekania merytorycznego i dopiero wtedy organ odwoławczy mógłby podnosić inną argumentację dla odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie, przy czym organ w tym zakresie byłby związany ustaleniem, czy od skarżącego żądano wykonania wentylacji albo czy w ogóle taki obowiązek był na niego nakładany. Jeżeli organy w tym kierunku nie prowadziły postępowania i nie zobowiązywały skarżącego do robienia czegokolwiek w zakresie wentylacji garażu, to jako niedopuszczalne należy uznać rozstrzygnięcie organu II instancji utrzymujące odmowę pozwolenia na użytkowanie garażu w sytuacji, gdy odpadła podstawa do tej odmowy, bo skarżący obowiązki nałożone wykonał, a jego garaż znajduje się w większej odległości niż przewidziane prawem 3 m, tylko z tego powodu, że garaż nie posiada również wentylacji. Sąd uznaje, że takie działanie narusza prawo, gdyż organy znając prawo i je stosując mają obowiązek kształtowania sytuacji procesowej strony w sposób jednoznaczny, a nie podejmowania rozstrzygnięć w oparciu o przesłanki, których wcześniej w stosunku do strony nie określono. Poza tym pojawienie się w postępowaniu odwoławczym nowego przedmiotu odmowy narusza przepisy postępowania dotyczące instancyjności postępowania.
Wreszcie Sąd zauważa, że organy prowadziły postępowanie w sprawie użytkowania garażu na podstawie art. 42 prawa budowlanego z 1974 r. nie rozstrzygając wcześniej, czy objęty postępowaniem obiekt zrealizowano zgodnie z przepisami prawa. Z wniosku złożonego u Starosty Powiatu [...] wynika, że garaż został zrealizowany bez prawem wymaganych dokumentów, zatem w pierwszym rzędzie należało rozstrzygnąć problem zgodności wybudowania obiektu z przepisami prawa i w tym celu można było nakładać na inwestora określone obowiązki w trybie art. 40 prawa budowlanego. Użytkować na podstawie art. 42 prawa budowlanego można tylko obiekt, co do którego spełnione są wskazane w tym przepisie okoliczności.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak na wstępie biorąc pod uwagę treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) prawa o p.s.a.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 prawa o p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło