SA/Rz 166/03
WyrokWSA w Rzeszowie2004-12-15
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Robert Sawuła, Zbigniew Czarnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może sprostować oczywistą omyłkę w decyzji wywłaszczeniowej z 1976 r. poprzez zmianę nazwiska osoby, która w chwili wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego już nie żyła, a której nazwisko występuje równolegle z innym nazwiskiem w aktach sprawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zastosowanie art. 113 § 1 k.p.a. do sprostowania oczywistej omyłki w decyzji wywłaszczeniowej z 1976 r. było niedopuszczalne, ponieważ dotyczyło ono zmiany nazwiska osoby, która w chwili wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego już nie żyła. Taka sytuacja stanowi poważną wadę decyzji skutkującą jej nieważnością, a organy nie mogą dokonywać zmian w decyzji, która co do zasady narusza prawo. W takich przypadkach należy stosować przepisy pozwalające wyeliminować wadliwe rozstrzygnięcie z obrotu prawnego, a nie prowadzić postępowanie rektyfikacyjne.Stan faktyczny
Skarżąca O. F., następca prawny nieruchomości objętej wywłaszczeniem, wniosła skargę na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta o sprostowaniu oczywistej omyłki w decyzji wywłaszczeniowej z 1976 r. Sprostowanie polegało na zmianie nazwiska osoby wywłaszczonej z "M. S." na "J. S.". Skarżąca kwestionowała dopuszczalność takiego sprostowania, wskazując na naruszenie prawa. Wojewoda uznał, że zmiana mieści się w dyspozycji art. 113 § 1 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta, zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Robert Sawuła WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi O. F. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej O. F. kwotę 10 zł /słownie: dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
SA/Rz 166/03
U z a s a d n i e n i e
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003 r. [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2002 r., [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki w decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 1976 r. w sprawie wywłaszczenia nieruchomości położonych w K. i odszkodowaniu. Prezydent Miasta wydając postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki w decyzji powołał art. 113 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i przyjął, że wskazany w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepis uprawniał do dokonania na stronie 4 decyzji z 1976 r. zmiany polegającej na tym, że w miejsce wyrazów "M. S. w ½ cz. – zmarłego" powinno być "J. S. w ½ cz. – zmarłego". Wojewoda utrzymując postanowienie Prezydenta Miasta nie dopatrzył się naruszenia prawa, stwierdzając, że dokonana postanowieniem prostującym zmiana nazwiska podmiotu objętego decyzją wywłaszczeniową z 1976 r. mieści się w dyspozycji art. 113 § 1 k.p.a.
Z postanowieniem Wojewody nie zgodziła się O. F., następca prawny objętej wywłaszczeniem nieruchomości. W skardze do NSA OZ w Rzeszowie wskazała, że postanowienie Wojewody narusza prawo i z tego względu powinno zostać uchylone, a w konsekwencji uchyleniu powinna podlegać decyzja wywłaszczeniowa z [...] czerwca 1976 r. Jako wniosek alternatywny skarżąca wskazała uchylenia decyzji z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, a na wsparcie swojego wniosku przywołał argumentację jak w uzasadnieniu własnego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi O. F., gdyż skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do 1 stycznia 2004 r. Sąd rozpoznając skargę stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: prawo o p.s.a., nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawami, ani formułowanymi przez stronę skarżącą wnioskami. Sąd rozpoznaje skargę w granicach danej sprawy oceniając zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującymi przepisami.
Przyjmując taki zakres kontroli, którą Sąd sprawuje w ramach działania administracji publicznej należy stwierdzić, że skarga podlega uwzględnieniu i to nie tylko ze względu na podniesione w niej zarzuty.
Sąd przyjmuje, że stosowanie art. 113 § 1 k.p.a. w zakresie prostowania w decyzji oczywistych omyłek powinno być ostrożne, zwłaszcza, gdy na skutek sprostowania w rozstrzygnięciu pojawić ma się inny podmiot, czy przedmiot. Ostrożne i oszczędne stosowanie tej regulacji w takich sytuacjach jest konsekwencją tego, by organy nie naruszały praw strony w toczących się postępowaniach. Zatem dla Sądu do przyjęcia byłoby sprostowanie jako oczywistej omyłki w nazwisku, ale tylko pod warunkiem, że omyłka ta polegałaby na przestawieniu liter nazwiska lub ich opuszczeniu. Wtedy rzeczywiście sprostowanie nie zmieniałoby sensu, zapadłych przed organem rozstrzygnięć. Dopuszczalna byłaby jeszcze sytuacja, gdyby z akt sprawy, w sposób niewątpliwy wynikało, że podmiotem toczącego się postępowania jest osoba "x", a w decyzji omyłkowo wpisano osobę "y". W sprawie rozpoznawanej przez Sąd sytuacja taka nie występuje, gdyż w aktach sprawy nazwisko "M. S., występuje równolegle z nazwiskiem "J. S. Prowadzi to do wątpliwości, czy na pewno w decyzji pierwotnej dopuszczono się pomyłki i przeciwko komu było prowadzone postępowanie wywłaszczeniowe skoro w decyzji wywłaszczeniowej dokonano skreśleń nazwiska M. i wpisano odręcznie J.
Poza tymi okolicznościami Sąd uważa, że zastosowanie art. 113 § 1 k.p.a. przez organy obu instancji jest niedopuszczalne, gdyż postanowienia dotyczą sprostowania nazwiska osoby, która już w chwili wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego nie żyła, zatem co do zasady skierowana została do osoby /podmiotu/, który nie istniał.
Zaistnienie takiej sytuacji jest poważną wadą decyzji skutkująca jej nieważnością, zatem organy nie mogły zmieniać decyzji, która co do zasady narusza prawo. W takich sytuacjach należałoby stosować przepisy, które pozwalają wyeliminować takie rozstrzygnięcie z obrotu prawnego, a nie prowadzić postępowanie rektyfikacyjne, bo to co do zasady jest dostępne dla rozstrzygnięć zgodnych z prawem.
Mając na uwadze te okoliczności i treść art. 145 § 1 pkt prawa o p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 prawa o p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło