SA/Rz 1685/03
WyrokWSA w Rzeszowie2004-05-27
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Jolanta Ewa Wojtyna, Robert Sawuła
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miasta odrzucająca zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która nie zawiera wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego, narusza prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi
Uchwała Rady Miasta odrzucająca zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która nie zawiera wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego, narusza prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. Brak szczegółowego odniesienia się do propozycji skarżących dotyczących alternatywnego przebiegu drogi oraz powoływanie się na Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Miasta jako wystarczające uzasadnienie, stanowi naruszenie art. 24 ust. 3 w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 2a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.Stan faktyczny
Skarżący M. i W. G. wnieśli skargę na uchwałę Rady Miasta odrzucającą ich zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzuty dotyczyły planowanego poszerzenia ulicy Z., które zdaniem skarżących naruszało ich prawo własności i prawo do spokojnego zamieszkiwania, poprzez zbyt bliskie usytuowanie drogi od budynku mieszkalnego i proponowane przeznaczenie części ich działki pod poszerzenie drogi. Rada Miasta odrzuciła zarzuty, argumentując m.in. władztwem planistycznym gminy i zgodnością z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Rady Miasta, określił, że uchwała nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Rady Miasta na rzecz skarżących zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie AWSA Jolanta Ewa Wojtyna WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. i W. G. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...].09.2003 r. Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność przedmiotowej uchwały. 2. określa, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. 3. zasądza od Rady Miasta [...] na rzecz skarżących - M. i W. G. kwotę 10 zł /dziesięć/ tytułem zwrotu kosztów sądowych.
SA/Rz 1685/03
Uzasadnienie
M. i W. G. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie na uchwałę Rady Miasta [...] Nr [...] z dn. [...].09.2003r. w sprawie rozstrzygnięcia zarzutów wniesionych do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. - ul. Z. Uchwale postawiono zarzut naruszenia przepisów ustawy z dn.7.07.1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 15 z 1999r., poz.139 ze zm., zwana dalej uzp), a konkretnie jej art.33 poprzez przyjęcie, iż Rada Miasta może ustalić inne przeznaczenie działki niż tego chcą jej właściciele. Postawiono w skardze także zarzut naruszenia art.7 i 8 kodeksu postępowania administracyjnego, wywodząc iż usytuowanie granicy drogi w bliskiej odległości od budynku stanowi naruszenie prawa własności, Jak i pośrednio dóbr osobistych". Skarżący generalnie kwestionują projektowane poszerzenie ul. Z., zaznaczonej w czasie tzw. II wyłożenia projektu jako kontur 15 KG, a czasie III wyłożenia jako 18 KZ. Skarżący wskazują, że zmiany w czasie tych wyłożeń projektu planu niczego nowego, poza zmianą nazewnictwa konturów planistycznych, nie przyniosły. Część działki o nr ewid. 1709 przewiduje się pod poszerzenie drogi, naruszając zasadę zrównoważonego rozwoju, nie uwzględniając dotychczasowego stanu zagospodarowania działki, maksymalnie obciążając poszerzeniem ul. Z. mieszkańców jednej jej strony. Skarżący negatywnie oceniają takie działania Rady, które w skutkach uniemożliwiać mają zamieszkiwanie we własnym budynku mieszkalnym. Wskazano także, że część działki między istniejącą już drogą a budynkiem jest racjonalnie wykorzystywana na ogródek i schody ogrodowe, umożliwiając w ten sposób normalne korzystanie z budynku. Skarżący nie wskazali kierunku weryfikacji zaskarżonej uchwały.
Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi podnosząc, że nie zakwestionował jej organ nadzoru, a następnie szczegółowo ustosunkowano się do zarzutów przywołanych w skardze. Zdaniem Rady w toku czynności planistycznych nie naruszono przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, przyznając zarazem iż interes prawny wynikający z uprawnień właścicielskich skarżących został naruszony, ale w granicach wynikających z tzw. władztwa planistycznego, jakie daje gminie art.4 ust.l uzp. Wskazano, że Rada Miasta działając na podstawie art.18 ust.2 pkt 5 ustawy z dn.8.03.1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. Nr 142 z 2001r., poz.142 ze zm.) mogła ustalić inne przeznaczenie terenu, niż planuje to właściciel. Wyjaśniono także, że uchwałą z dn.1.12.1999 r. nr [...] przystąpiono do opracowania Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego miasta K. "[...]" ul. Z., którego podstawowym celem było przeznaczenie terenów dotychczas rolnych na cele budowlane i zaprojektowanie układu komunikacyjnego, który zabezpieczałby układ dróg głównych, zbiorczych i lokalnych. Jednym z elementów projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest układ komunikacyjny, obejmujący ulicę główną, jako ul. Z., albowiem przewidziane to jest w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Miasta, uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta z dn.15.06.1998r. Droga ta, po uwzględnieniu protestów mieszkańców, zmieniła w projekcie planu kategorię z głównej na zbiorczą, co zapewniać ma sytuowanie nowych budynków mieszkalnych bliżej projektowanej drogi. Do czasu realizacji inwestycji tereny objęte planem pozostają w dotychczasowym użytkowaniu, zaś gmina będzie musiała wykupić teren pod planowaną inwestycję. Zarzut naruszenia art.7 i 8 k.p.a. uznano za nietrafny. Rada Miasta w odpowiedzi na skargę wskazuje, że projekt planu dopuszcza remont budynków znajdujących się między planowaną linią rozgraniczającą drogę a linią zabudowy przyjętą w projekcie. Poszerzenie jezdni nie kolidować ma z istniejącym budynkiem mieszkalnym, Jedynie linia zabudowy przechodzi przez budynek". Wskazano dalej, że Prezydent Miasta pozytywnie zaopiniował Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy C., której terytorium graniczy z ul. Z. w ten sposób, że droga ta jest poszerzana również w drugą stronę, tj. na terenie gminy C. Odpierano w ten sposób zarzut naruszenia art.1 uzp, wywodząc o jednakowym obciążeniu mieszkańców ul. Z. konsekwencjami jej poszerzenia. Zarzut naruszenia art.8 k.p.a. odpierano w ten sposób, że w procesie planowania przestrzennego obowiązują przepisy szczególne, zaś te nie zostały naruszone, co potwierdzone ma być przez Wojewodę [...].
W dn.21.05.2004r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęło pismo Przewodniczącego Rady Miasta, przekazujące tekst ustaleń projektu Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego miasta K. "[...]" ul. Z. wyłożonego do publicznego wglądu w okresie od 29 maja do 18 czerwca 2003r. (III wyłożenie do publicznego wglądu).
Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., dlatego też z mocy art.97 § 1 ustawy z dn.30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dn.30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa), zaś podstawowym kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego, podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej (a taki charakter ma uchwała w przedmiocie odrzucenia zarzutów do projektu planu zagospodarowania przestrzennego), stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części, albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności (art.147 § 1 Ppsa). Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej podniesione Sąd uznał za trafne.
Przedmiotowa uchwała zapadła w następującym stanie faktycznym: Uchwałą z dn. 10.12.1999r. Nr [...] Rada Miasta przystąpiła do opracowania Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta K. "[...]" ul. Z. § 3 cyt. uchwały określił obszar opracowania projektu planu. Zawiadomienie o przystąpieniu do sporządzania tegoż planu ogłoszono w prasie lokalnej w dn.17.12.2000r. informując o prawie do składania wniosków przez zainteresowanych. Zarząd Miasta pismem z dn.15.01.2001r. zawiadomił o przystąpieniu do sporządzania planu organy właściwe do uzgadniania projektu planu oraz zarząd województwa i powiatu, występując o przedstawienie opinii, uwag i wniosków. W następstwie tej czynności złożono szereg wniosków (k.14 część I dokumentów formalno-prawnych). Zarząd Miasta uznał następnie, że zachodzi spójność rozwiązań przyjętych w projekcie planu z polityką przestrzenną określoną w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta. Sporządzono także prognozę oddziaływania na środowisko przez ustalenia projektu planu. Wojewoda [...] decyzją z dn. [...].08.2001r. wyraził zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze obszaru 16,58 ha gruntów rolnych objętych planem, a przeznaczonych na cele budownictwa mieszkaniowego oraz infrastrukturę. Projekt planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko podlegał wyłożeniu do publicznego wglądu w dniach od 2.07.2001r. do 23.07.2001r.. W następstwie tego wyłożenia wpłynęło szereg zarzutów i protest. Rada Miasta na sesji w dn.30.11.2001r. rozpatrywała zarzuty, których nie uwzględnił zarząd miasta. Część uchwał podjętych w przedmiocie odrzucenia zarzutów do planu została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego -Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie. Wyrokami z dn.29.02.2002r. SA/Rz 134 - 135/02, SA/Rz 120/02, SA/Rz 157/02, SA/Rz 154/02, SA/Rz 105/02, SA/Rz 133/02, SA/Rz 127/02 oraz z dn.3.07.2002r. SA/Rz 824/02 sąd stwierdził nieważność uchwał odrzucających zarzuty do planu. W wyrokach sąd wskazywał na fakt, iż uzasadnienia uchwał odrzucających zarzuty nie spełniają wymogów ustawowych.
Zarząd Miasta ponowił uzgodnienia projektu planu z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym, Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej oraz Wydziałem Dróg i Zieleni Urzędu Miejskiego, a następnie dokonał wyłożenia do publicznego wglądu projektu planu w dniach od 15.11. do 6.12.2002r. ogłaszając o tym w prasie lokalnej (ogłoszenie z dn.6.11.2002r.) oraz w drodze obwieszczeń, a także zawiadamiając o tym zainteresowanych.
W następstwie wyłożenia projektu planu zarzut złożyli M. i W. G., sprzeciwiając się założeniom przyjętym w projekcie planu. Wskazali, że poszerzenie drogi oznaczonej symbolem 15 KG jest dla nich nie do przyjęcia, gdyż między istniejącym na działce domem mieszkalnym a drogą już jest mała odległość, zaś jej zmniejszenie godzić będzie w prawo do spokojnego zamieszkiwania. Nadto projekt nadmiernie obciąża właścicieli działek z jednej tylko strony drogi, po drugiej stronie znajdować się mają działki niezamieszkałe, a ich wykorzystanie do poszerzenia drogi będzie niewspółmierne do obciążenia działki skarżących.
Prezydent Miasta ogłosił publicznie o terminie sesji Rady Miasta, wyznaczonej na dzień 26.02.2003r., której przedmiotem miałyby być zarzuty zgłoszone do projektu planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" w K. w drodze ogłoszenia prasowego (w dn.6.02.2003r. - k.26 części IV dokumentów formalnoprawnych) oraz w drodze obwieszczeń. Prezydent Miasta nie uwzględnił wniesionych zarzutów, w części zaś postanowił przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające odnośnie przebiegu drogi dojazdowej (Protokół z dn.20.01.2003r. - k.27 akt IV części). Sprawę rozpatrzenia zarzutów na wniosek Prezydenta Miasta zdjęto z obrad sesji Rady Miasta w dn.26.02.2003r. informując, iż projekt zostanie "przepracowany" i powtórnie wyłożony do publicznego wglądu, Zmiany projektu planu miały polegać na zmianie linii zabudowy wzdłuż ul. Z., zmianie klasy drogi z "G" na "Z", czyli z głównej na zbiorczą, przywrócenia klasy drogi nowoprojektowanej drogi lokalnej o symbolu 17 KL na drogę zbiorczą Z, z zachowaniem parametrów jak dla drogi zbiorczej.
Prezydent Miasta, działając w trybie art.18 ust.2 pkt 5 i 6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym zawiadomił o wyłożeniu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko w dniach od 29.05. do 18.06.2003r. (ogłoszenie prasowe z dn.21.05.2003r) oraz ponowił zawiadomienia imienne.
Ponownie zarzut w przedmiocie projektu planu w terminie złożyli M. i W. G. w istocie ponawiając uprzednio zajmowane stanowisko, polegające na eksponowaniu możliwości wykorzystania niezamieszkałych działek z drugiej strony ul. Z. pod ewentualne poszerzenie tej drogi.
Prezydent Miasta pismem z dn.29.08.2003r. zawiadomił zainteresowanych o terminie sesji Rady Miasta w dn. [...].09.2003r., podczas której miano rozpatrywać protesty i zarzuty złożone do projektu Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego "[...]" ul. Z. w K. Informacja w tej sprawie została także podana do publicznej wiadomości w drodze obwieszczeń i ogłoszenia w prasie (z dn.3.09.2003r. - k.16 cz.V. akt).
Rada Miasta uchwałą Nr [...] odrzuciła zarzuty do projektu planu wniesione przez M. i W. G. W uzasadnieniu faktycznym Rada powołała się na procedurę wykładania projektu planu, fakt złożenia zarzutów przy drugim i trzecim wyłożeniu projektu planu, zmianę kategorii drogi z "G" na "Z", zlokalizowaniem budynku mieszkalnego na działce o nr 1709 między linią rozgraniczającą drogi oznaczonej konturem 18 KZ, przeznaczeniem części działki na budownictwo mieszkaniowe, w części zaś (32% całości działki 1709) na drogę zbiorczą 18 KZ, a ponadto faktem istnienia zgodności przyjętej trasy projektowanej drogi 18 KZ z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta uchwalonego uchwałą z dn. 15.06.1998r. (Nr [...]). W uzasadnieniu prawnym powołano się na przepis art.18 ust.2 pkt 2 a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i wywodzono o spójności przeznaczenia działki skarżących na cele określone w powyższym "Studium" oraz uwzględnienie kierunków rozwoju komunikacji i infrastruktury technicznej. Powołano także przepis art.35 ust.1 ustawy z dn.21.03.1985r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 71 z 2000r., poz.838 ze zm.) w zakresie, w jakim nakazuje on rezerwować pod przyszłą budowę lub modernizację dróg pasy terenu przyległego, a także na warunki techniczne, jakim winny odpowiadać drogi publiczne zakładanej klasy "Z". Powołano także art.36 ust.1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie, w jakim dopuszczalnym jest wykupienie, zamiana nieruchomości lub wypłacenie odszkodowania w związku z uchwaleniem projektu planu zagospodarowania przestrzennego.
Uchwała Rady Miasta Nr [...] narusza prawo, w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności w całości.
Sprawę uchwały odrzucającej zarzuty w sprawie projektu planu zagospodarowania przestrzennego oceniać należy w świetle ustawy z dn.7.07.1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednol. Dz.U. Nr 15 z 1999r., poz.139 ze zm., zwana dalej uzp). Ustawa ta miała zastosowanie w przedmiotowej sprawie, albowiem z mocy art.85 ust.2 ustawy z dn.27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz.717 ze zm.) "do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz planów przestrzennych województw w stosunku, do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe". W myśl art.24 ust. 1 uzp zarzut może wnieść każdy, którego interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonym do publicznego wglądu. Zarzut należy wnieść na piśmie, w terminie nie dłuższym niż 14 dni, po upływie okresu wyłożenia projektu (art.24 ust.2 uzp), zaś o uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy, w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne (art.24 ust.3 uzp). Art.27 ust.1 uzp stanowi ponadto, że naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów określonych w art.18 powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części. Niespornym jest, iż M. i W. G. wnieśli zarzuty spełniające wymogi z art.24 ust.1 i 2 uzp.
Zauważyć należy, że w sprawie projektu planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" ul. Z. w K. wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w cyt. wcześniej wyrokach. W wyrokach tych Sąd zwracał uwagę Radzie na konieczność prawidłowego uzasadniania uchwał o odrzuceniu zarzutów do planu. Wskazywano wówczas, że w sytuacji, gdy kwestionowany w zarzucie projekt planu prowadzi do naruszenia prawa własności, uzasadnienie uchwały o odrzuceniu zarzutu musi być szczególnie wnikliwe i staranne. W uzasadnieniu takim winny być wskazane wszystkie okoliczności i przesłanki, które przemawiały za potrzebą uwzględnienia interesu publicznego powodującego ograniczenia uprawnień właścicielskich indywidualnych obywateli. Sąd wskazywał ponadto, że zasadniczą funkcją każdego uzasadnienia rozstrzygnięcia sprawy polega na dążeniu do przekonania strony, że jej stanowisko w sprawie zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeśli zapadło niekorzystne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego były istotne powody (por. uzasadnienie wyroku SA/Rz 127/02 z dn.29.05.2002r.). W piśmiennictwie dotyczącym zagospodarowania przestrzennego wskazywano, że lapidarne uzasadnienie uchwały w przedmiocie odrzucenia zarzutów do planu nie czyni zadość obowiązującym w tej mierze przepisom prawnym, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżący przedkłada propozycje innych rozwiązań, i nawet, jeśli te rozwiązania są nie do przyjęcia, to trzeba się do nich odnieść i uzasadnić rozwiązania odmienne (por. Z.Niewiadomski: Zagospodarowanie przestrzenne, Prawo i praktyka, Municipium, Warszawa 1999, s.153.) Kwestionowana uchwała takiego wymogu prawidłowego uzasadnienia faktycznego nie zawiera. W treści uchwały nie znalazły miejsca żadne aspekty, w szczególności odnoszące się do zaprojektowania drogi o zakładanych parametrach, w innym miejscu, niż zaplanowano, a więc w takim, które proponowali wnoszący zarzuty. Powoływanie się w tym względzie na ustalenia "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Miasta" nie jest wystarczającym, skoro nie jest ono aktem prawa powszechnie obowiązującego, a w przedmiotowej sprawie rozważane są nawet możliwości jego zmiany (por. s.10 kopii protokołu z sesji Rady Miasta w dn.26.09.2003r. i wypowiedź J. K.). Naruszeniem istoty własności było odrzucenie zarzutu do projektu planu zagospodarowania przestrzennego z argumentacją, że dom skarżących znajduje się między linią zabudowy a linią rozgraniczającą drogi 18 KZ, co pozwalać ma na użytkowanie domu w sposób dotychczasowy. Nie będzie dotychczasowym sposobem użytkowania takie zaplanowanie przebiegu drogi, że schody z domu znajdą się na krawędzi jezdni. Pozbawienie skarżących możliwości swobodnego korzystania z domu mieszkalnego, z preferencją dokonania modernizacji ulicy, bez uwzględnienia innego jej przebiegu narusza przepisy art.64 Konstytucji RP.
Zważyć należy, że w myśl § 11 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dn.12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz.690 ze zm.) budynek z pomieszczeniami na pobyt ludzi powinien być wznoszony poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości, do nich zaś cyt. rozporządzenie zalicza m.in. hałas i drgania oraz zanieczyszczenie powietrza. Wprawdzie rozporządzenie to odnosi się do wznoszonych budynków, ale zdaniem Sądu należy je także uwzględniać w trakcie prac planistycznych związanych z projektowaniem poszerzenia dróg, kosztem zabudowy mieszkaniowej. W samym "Studium" zawarto także stwierdzenie (por. s.49 fragmentu kserokopii "Studium"), iż "Ze względu na istniejącą zabudowę, szczególnie w śródmieściu, należy dopuścić zachowanie istniejących i utrwalonych w przestrzeni linii zabudowy, pomimo niezachowania wymaganych szerokości". Oznaczałoby to konieczność respektowania także przy projektowaniu nowych planów utrwalonych linii zabudowy w tych częściach miasta, gdzie istnieje taka wykształcona linia zabudowy. W orzecznictwie sądowym wypowiedziano tezę, wedle której rada gminy rozpoznając zarzut do projektu planu, nie tylko musi wyrazić wobec niego swe stanowisko przez jego uwzględnienie bądź odrzucenie, ale w podejmowanej uchwale winna zawrzeć uzasadnienie faktyczne i prawne swego rozstrzygnięcia, co oznacza, że gmina musi wskazać przesłanki jakimi się kierowała, przyjmując dane rozwiązanie planistyczne, a w przypadku odrzucenia zarzutu wskazać powody, dla których nie mogą być uwzględnione propozycje zawarte w zarzucie (por. wyrok NSA z dn.3.11.1999r., IV SA 1638/98, baza orzecz., LEX Nr 48261). Rada gminy może ponadto przyjmować rozwiązania w projekcie planu zagospodarowania przestrzennego, kierując się takimi wartościami jak interes ogółu mieszkańców, względy celowościowe i racjonalne, a więc działać w warunkach uznaniowego władztwa planistycznego, jeśli tylko uznania takiego nie nadużywa. Musi więc uwzględniać także potrzebę ochrony własności oraz walory ekonomiczne przestrzeni (art.1 ust.2 pkt 5 uzp). Przedmiotowa uchwała nie odnosząc się faktycznie do propozycji umiejscowienia drogi w innym miejscu, eksponująca ustalenia "Studium uwarunkowań ... Miasta" wydana została z naruszeniem art.24 ust.3 uzp, w zw. z art.18 ust.2 pkt 2a uzp.
Zaskarżona uchwała narusza także dyspozycję art.25 uzp, stanowiącego iż Jeżeli rada gminy stwierdzi konieczność dokonania zmian w przedstawionym do uchwalenia projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym także w wyniku uwzględnienia wniosków, protestów i zarzutów, czynności, o których mowa w art.18 ust.2 ponawia się w zakresie niezbędnym do dokonania tych zmian". Przepis powyższy adresowany jest do rady gminy, niemniej jednak winien być także zastosowany, jeśli w wyniku orzeczeń sądu administracyjnego stwierdzono nieważność uchwał odrzucających zarzuty do planu. Prezydent Miasta dokonując zmian projektu planu, wprowadzając nowe oznaczenia graficzne na rysunku planu nie dokonał jednak korekty treści tego planu, albowiem akta sprawy nie dają dowodu, by takie czynności miały miejsce. W aktach zalega jedynie pierwotna wersja tekstu planu, nie zaś treść, która korelowałaby ze zmienionymi oznaczeniami graficznymi na rysunku planu. Nadesłanie przed rozprawą tekstu projektu planu, jaki miał być wyłożony w czasie tzw. III wy łożenia nie zmienia tej oceny, Poza sprawą pozostaje przyczyna, dla której akta nadesłane do Sądu przed rozprawą takiego dokumentu nie zawierały, ani jego nie ujmowały w spisie treści, w piśmie przewodnim Przewodniczący Rady Miasta faktu tego nie tłumaczy. Skarżąca - M. G. wyjaśniła w trakcie rozprawy przed Sądem, iż nie przypomina sobie, by przedmiotem tzw. III wyłożenia projektu planu był także tekst projektu. Poza sporem jest jednak i to, że brak jest tekstu projektu planu po tzw. II wyłożeniu, zaś sporna uchwała odrzuca także zarzut wniesiony na tym etapie. Nie dokonano także uzgodnienia z wójtem gminy C., skoro zmieniono ustalenia dotyczące ul. Z. Wymogu dokonania takiego uzgodnienia nie sanuje uzgodnienie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania tej gminy, albowiem nastąpiło ono poza postępowaniem w sprawie. Uchwała narusza zatem dyspozycję art.18 ust.2 pkt 4 lit. c uzp w zw. z art.25 uzp. Podnieść należy, że art.27 ust.1 uzp statuuje regułę, iż naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów określonych w art.18 powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Brak współdziałania z Wójtem Gminy C., po stwierdzeniu nieważności uchwał w przedmiocie odrzucenia zarzutów do projektu planu oraz sporządzeniu nowych rysunków planu, oznacza naruszenie trybu postępowania, o jakim mowa w cyt. przepisie.
Sąd zwraca ponadto uwagę na bezprzedmiotowość uzgadniania projektu planu z Wydziałem Inwestycji i Drogownictwa Urzędu Miasta (por. k.43 i 45 IV t. akt). W myśl art.18 ust.2 pkt 4 lit. g uzp projekt planu podlega uzgodnieniu m.in. z właściwym zarządem drogi. Z kolei określenie właściwości organu do pełnienia funkcji zarządu drogi zawiera ustawa z dn.21.03.1985r. o drogach publicznych (tekst jednol. Dz.U. Nr 71 z 2000r., poz.838 ze zm.), stanowiąca w art.21 ust.1, że zarządca drogi, o którym mowa w art.19 ust.2 pkt 2-4 i ust.5, może wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, utworzonej odpowiednio przez sejmik województwa, radę powiatu lub radę gminy. Jeżeli jednostka taka nie została utworzona, zadania zarządu drogi wykonuje zarządca. Zarządcą ul. Z. jest Prezydent Miasta, skoro jest ona ulicą miejską (gminną), natomiast wydział urzędu miasta nie może stanowić zarządcy drogi, albowiem nie jest jednostką organizacyjną, o jakiej mowa wart.21 ust.1 ustawy o drogach publicznych. Jest to element urzędu miejskiego (gminnego) istniejącego z mocy prawa, a to z mocy art.33 ust.1 i 2 ustawy z dn.8.03.1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. Nr 142 z 2001r., poz.1591 ze zm.). Paradoksem byłoby przy tym, że prezydent miasta uzgadnia projekt planu z jednostką, która takie uzgodnienia wydaje także z upoważnienia tego samego prezydenta miasta.
Zarzut naruszenia zasady zrównoważonego rozwoju, o jakim mowa w art.1 uzp był odpierany przez stronę przeciwną w ten sposób, że poszerzenie ul. Z. przewidywane jest także na gruntach z drugiej jej strony, na obszarze gminy C. Ten więc zarzut nie jest trafny, nadto nie był on formułowany przez skarżących we wnoszonych zarzutach do wyłożonych rysunków planu. Nietrafny jest także zarzut naruszenia art.6 uzp, istotnie przepis ten jak podnosi strona przeciwna, odnosi się do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Uchwała w tym ostatnim zakresie nie jest przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Konstytucyjny zakaz dyskryminacji i nakazu równego traktowania przez władze publiczne (art.32 Konstytucji RP) nie został bliżej przez skarżących wywiedziony, przeto uznać należy go za chybiony.
Reasumując: prowadząc ponowne postępowanie Prezydent Miasta uzgodnić taki projekt z właściwymi podmiotami, o jakich mowa w art.18 ust.2 pkt 4 uzp, a następnie powtórzyć czynności związane z wyłożeniem projektu obejmującego łącznie tekst i rysunek planu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd działając na podstawie art.147 § 1 pkt 1 Ppsa orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art.97 § 2 Pwsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło