SA/Rz 1688/01
WyrokWSA w Rzeszowie2004-03-24
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Zbigniew Czarnik, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie legalności istnienia zbiornika na gnojówkę, wydana na podstawie art. 105 k.p.a., jest zgodna z prawem, jeśli organ ustalił, że zbiornik został wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę i obowiązującymi wówczas przepisami technicznymi?Ratio decidendi
Skarga jest nieuzasadniona, ponieważ organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy. Zbiornik na gnojówkę został wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę i przepisami technicznymi obowiązującymi w czasie jego budowy, co czyni postępowanie w sprawie jego legalności bezprzedmiotowym. Decyzja o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 k.p.a. jest zatem zgodna z prawem.Stan faktyczny
Skarżąca E. S. zgłosiła podejrzenie popełnienia samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu zbiornika na gnojówkę na działce nr 1312. Organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie, które zostało umorzone decyzjami Powiatowego i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak możliwości osobistego uczestniczenia w czynnościach dowodowych i brak możliwości zgłoszenia świadków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska /del./ Sędzia WSA Zbigniew Czarnik Asesor WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę
SA/Rz 1688/01
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] października 2000r., działając na podstawie art. 105 k.p.a. umorzył postępowanie wszczęte na wniosek E. S. w sprawie legalności istnienia zbiornika na gnojówkę położonego na działce nr 1312 w G. W uzasadnieniu wyjaśnił, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ w wyniku rozprawy administracyjnej, przeprowadzonej 20 października 2002r. na żądanie E. S. na działce nr 1312 położonej w G. potwierdzone zostały ustalenia zawarte w protokole oględzin z 3 sierpnia 2000r., o czym zainteresowani zostali poinformowani pismem z 28 sierpnia 2000r. Świadkowie uczestniczący w rozprawie potwierdzili czasokres budowy zbiornika na gnojówkę (gnojownię) oraz zbiornika do gromadzenia wody gnojowej z gnojownika tj. na okres około 1970r. zgodnie z udzielonym wówczas pozwoleniem na budowę budynku inwentarsko-składowego i urządzeń towarzyszących.
Na skutek odwołania E. S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] grudnia 2000r. znak: [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zostało stwierdzone, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił, czy przedmiotowy zbiornik spełnia warunki techniczne obowiązujące w czasie jego budowy, bowiem nie ustalono, czy odległość zbiornika od studni, granicy nieruchomości i otworów z pomieszczeniami na stały pobyt ludzi lub przechowywania albo przetwarzania artykułów spożywczych jest zgodna z wymogami określonymi zarządzeniem nr 130 Ministra Rolnictwa Budownictwa i Przemysłu Materiałów budowlanych z 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych jakiem powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego. Organ nie ustalił też, czy parametry techniczne przedmiotowego zbiornika odpowiadają przepisom § 56 pkt 2 tego zarządzenia. Wyjaśnienie tych faktów pozwoli na prawidłową ocenę zaistniałego stanu faktycznego i podjęcie właściwej decyzji. Organ również stwierdził, że zarzuty odwołania dotyczące trybu przeprowadzenia rozpraw nie mogły zostać uwzględnione, albowiem wszystkie czynności zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozprawa nie mogła zostać odroczona na prośbę skarżącej, ponieważ pisma informujące o chorobie wpłynęły zbyt późno, co wynika z wykazanych dat wpływu na pismach do organu.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpatrując sprawę decyzją z [...] kwietnia 2001r. znak: [...] umorzył postępowanie wszczęte na wniosek E. S. w sprawie legalności istnienia zbiornika na gnojówkę położonego na działce nr 1312 w G. gm. S., użytkowanej przez K. i S. S. Na podstawie oględzin przeprowadzonych w terenie 5 marca 2001r. ustalono, że zbiornik istnieje od wielu lat . Zgodnie z treścią oświadczenia złożonego przez K. S. (obecny użytkownik nieruchomości), zeznań świadka A. D. ustalono, że zbiornik wybudowany został 30 lat temu przez poprzednią właścicielkę T. S. na podstawie pozwolenia na budowę budynku inwentarsko-składowego i urządzeń towarzyszących. Ponadto zostało stwierdzone, że przedmiotowy zbiornik spełnia warunki techniczne obowiązujące w czasie jego budowy zawarte w zarządzeniu nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów budowlanych z 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, a w szczególności odległości tego zbiornika od studni, drogi publicznej i od granicy nieruchomości oraz otworów z pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, lub do przechowywania albo przetwarzania artykułów spożywczych.
Pomimo odmowy przyjęcia przedmiotowej decyzji (adnotacja poczty na kopercie), odwołanie przez E. S. zostało wniesione w terminie.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] czerwca 2001r. znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. (Dz. U. z 2000r. nr 106 z późn. zm.) uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił E. S. uwzględnienia wniosku o podjęcie czynności w związku z istnieniem zbiornika na gnojówkę na działce 1321 w G.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi z przyczyn naprowadzonych w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie art. 97 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wzniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administarcyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). W sprawach tych stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych.
Stosownie do art. 134 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W związku z tym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). W rozpoznawanej sprawie wbrew zarzutom skargi, brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 P.p.s.a. skarga podlega oddaleniu.
Skarżąca E. S. pismem z 20 czerwca 2000r. powiadomiła o prawdopodobieństwie popełnienia na działce nr 1312 położonej w G. stanowiącej własność T. S. samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu zbiornika na gnojówkę powiadomiła organy PINB. W tej sytuacji rzeczą organów nadzoru budowlanego było ustalenie czy faktycznie została popełniona samowola budowlana to znaczy czy było wydane pozwolenie na budowę czy też nie kwestionowanego obiektu budowlanego, kiedy obiekt został wykonany, aby można było określić, jakie przepisy w tym konkretnym przypadku będą miały zastosowanie.
W postępowaniu prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ustalono na podstawie zeznań świadków (karta akt 36), że nie zachodzą okoliczności samowoli budowlanej, a zbiornik na gnojówkę wykonano około 25 do 30 lat temu w czasie budowy domu i budynku gospodarczego, które zostały wzniesione na podstawie pozwolenia na budowę.
Stosownie do art. 75 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny(§ 1).
Jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony na jej wniosek oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Takie oświadczenie co do terminu wykonania zbiornika zostało złożone przez K. S. do protokołu (karta akt I inst. nr 8) po wcześniejszym pouczeniu o odpowiedzialności karnej. Również świadkowie A. D. i J. H. zostały pouczone przed złożeniem zeznań o odpowiedzialności karnej ( karta akt I inst. nr 19 i 36). Powyższe zeznania świadków stanowiły dla organu podstawę do uznania, że zbiornik na gnojówkę nie został wybudowany samowolnie, bo było wiele lat temu prowadzone postępowanie, gdyż otrzymywali zawiadomienia. W tej sytuacji prawidłowo zastosowano przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. nr 106, poz. 1126 ze zm.).
Organ pierwszej instancji ustalił również, iż zbiornik na gnojówkę został wykonany z zachowaniem odległości obowiązujących w dacie wykonania zbiornika na gnojówkę. Obowiązujące w okresie wykonania przedmiotowego zbiornika zarządzenie nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1996r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. Nr 10, poz. 44 z późn. zm.) w § 56 ust. 1 przewidywało, że odległość zbiorników do gromadzenia nieczystości płynnych, w tym gnojowników, powinna wynosić co najmniej 15m od studni licząc od najbliższej krawędzi studni,, od drogi publicznej i od granicy nieruchomości – 7,5m licząc od najbliższej krawędzi ściany zbiornika, od otworów z pomieszczeniem przeznaczonych na stały pobyt ludzi lub do przechowywania lub przetwarzania artykułów spożywczych – 10m licząc od najbliższego otworu w zbiorniku.
W ust. 2 § 56 stwierdzono, że doły zbiorcze tj. zbiorniki do których nieczystości płynące doprowadzone są za pomocą instalacji kanalizacyjnej oraz doły ustępowe, tj. zbiorniki, na których ustawia się ustępy niespłukiwane i do których nieczystości są wlewane bezpośrednio, powinny posiadać ściany i dno nieprzepuszczalne oraz izolowane od ścian budynku, a także powinny być przesklepione lub przykryte szczelną płytą, zwentylowane z pozostawieniem otworu do czyszczenia zaopatrzonego w podwójne, szczelne zamknięcia.
Organ pierwszej instancji w protokole z 5 marca 2001r. wykazał, że wszystkie przewidziane prawem warunki obowiązujące w dacie wykonania zbiornika zostały zachowane (karta akt I inst. nr 36 .). Przedstawione wyżej uwagi prowadzą do przekonania, że stan faktyczny jak i prawny w niniejszej sprawie został ustalony prawidłowo.
Wobec wykluczenia zaistnienia samowoli budowlanej, bądź wykonania zbiornika w sposób istotnie naruszający przepisy prawa powstała oto taka sytuacja, że przestał istnieć przedmiot do prowadzenia postępowania i merytorycznego orzekania w tym zakresie. W tej sytuacji wydana przez organ pierwszej instancji decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego odpowiada dyspozycji art. 105 K.p.a., czyli jest zgodna z prawem. Rozstrzygnięcie natomiast organu drugiej instancji, chociaż budzi zastrzeżenia pod względem redakcyjnym, ale z uwagi na takie same skutki jak wywołuje umorzenie Sąd uznał, że nie powstała konieczność eliminacji z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji wyłącznie z tej przyczyny.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Zarzuty te w głównej mierze odnoszą się do niemożności osobistego uczestniczenia w czynnościach dowodowych prowadzonych przez organ pierwszej instancji i braku możliwości zgłoszenia świadków, na potwierdzenia popełnionej samowoli budowlanej oraz zwrotu poniesionych kosztów postępowania, które to zarzuty były już zgłaszane przed organami administracji nadzoru budowlanego.
Materiał dowodowy w pełni potwierdza, że organy prowadziły postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, a w szczególności zasadą czynnego udziału strony na każdym etapie postępowania (art. 10 k.p.a.) oraz z zachowaniem reguł postępowania wynikających z art. 7 k.p.a. to jest ustalenia prawdy obiektywnej. Te ustalenia zostały poczynione prawidłowo zgodnie z warunkami określonymi w art. 77 i nast. K.p.a.
Akta sprawy dostarczają dowodów również na to, że organ w przepisowym terminie zawiadamiał o planowanych czynnościach, o środkach dowodowych i terminach rozpraw (karta akt I inst. nr 4, 17, 29, 38, 43, 47), a zatem stworzone zostały możliwości do udziału w postępowaniu administracyjnym i zgłaszania przez skarżącą środków dowodowych. Zgodnie z przepisami prawa zostało też uzasadnione przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyjaśnienie odnośnie poniesionych kosztów postępowania zawarte w odpowiedzi na skargę, które to Sąd w pełni podziela.
W tej sytuacji należy uznać, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego jest prawidłowa. Brak jest podstaw prawnych do uznania skargi i z tego względu, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło