SA/Rz 169/02
WyrokWSA w Rzeszowie2004-06-09
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Jerzy Solarski, Krystyna Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana po dacie wejścia w życie nowego prawa wodnego, ale na podstawie przepisów poprzedniej ustawy, która przestała obowiązywać, jest decyzją wydaną z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi
Wydanie decyzji ostatecznej w oparciu o przepisy prawa, które przestały obowiązywać, stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności takiej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W przypadku spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie nowego prawa wodnego, ale niezakończonych przed tą datą, powinny być one rozpoznawane w trybie nowego prawa, chyba że przepisy przejściowe stanowią inaczej.Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty odmawiającą przyznania odszkodowania za grunt trwale zajęty przez wody rzeki. Decyzja Wojewody została wydana w styczniu 2002 r. na podstawie przepisów starego prawa wodnego, które obowiązywało do końca 2001 r. Strona skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, kwestionując odmowę przyznania odszkodowania. Sąd administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji. 2. Zasądzono od Wojewody na rzecz W. W. kwotę 10,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Jerzy Solarski WSA Krystyna Józefczyk Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz W. W. kwotę 10,00 zł /dziesięć/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
SA/Rz 169/02
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] I 2002 r. Nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania W. W. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] XI 2001 Nr [...] odmawiającej przyznania odszkodowania za grunt trwale zajęty przez wody rzek R. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Jako podstawę prawną powołano przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 9 ust. 3 ustawy z 24 X 1974 r. Prawo wodne /Dz. U. Nr 38, poz. 230 ze zm./.
Z akt administracyjnych oraz uzasadnienia decyzji wynika, że działka nr ew. 1446 w miejscowości N. graniczy na całej szerokości z rzeką R., w której zwierciadło wody znajduje się 30 cm poniżej terenu przedmiotowej działki.
Nie stwierdzono w czasie rozprawy wodnej istnienia śladów zajęcia terenu przedmiotowej działki przez wody rzeki R. Ponadto rzeka nie zmieniła usytuowania swojego koryta, a tym samym swojego biegu.
Istnieje natomiast wyrwa o rozmiarach 38 m dł., szer. 35,5 m i głębokości 8 m oraz na pozostałej części liczne nory po bobrach.
Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 3 prawa wodnego z 1974 r. przesłanką upoważniającą do przyznania odszkodowania jest trwałe zajęcie w sposób naturalny gruntu przez wodę płynącą. Wobec wyników rozprawy wodnej nie może być ustalona nowa linia brzegowa w myśl art. 8 ustawy prawo wodne.
Tym samym nie ma zastosowania przepis art. 9 w/w ustawy i nie można przyznać W. W. odszkodowania za trwale zajęty grunt – części działki nr 1446 położonej w miejscowości N.– przez wody rzeki R.
W odwołaniu W. W. podniósł, iż szkody jakie poniósł uzasadniają wypłacenie mu odszkodowania.
Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji utrzymał w mocy decyzję – ponownie przytaczając okoliczności z uzasadnienia I.
Decyzję tą zaskarżył W. W. do NSA nie wskazując kierunku jej weryfikacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153 poz. 1269/ stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej /§ 1/. Kontrola ta wykonywana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /§ 2/.
Jej zakres wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawa prawna /§ 1/.
Uwzględnić skargę może tylko wówczas, gdy stwierdzi naruszenie prawa w stopniu określonym w art. 145 § 1 cyt. ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. Kontrola ta jednak nie może być przeprowadzona dowolnie, lecz wprost przeciwnie powinna przebiegać w określonej kolejności.
Podstawą w tym zakresie jest bez wątpienia kontrola z punktu widzenia ewentualnego istnienia wad powodujących nieważność zaskarżonej decyzji.
Ustalenie bowiem którejkolwiek z wad uzasadniających stwierdzenie jej nieważności czyni dalszą kontrolę nie tylko zbędną ale i niedopuszczalną.
W następnej kolejności Sąd przechodzi do oceny ewentualnego istnienia innych wad.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest decyzja odmawiająca wypłaty odszkodowania za trwale zajęty grunt części działki nr 1446 położonej w miejscowości N. gm. B. przez wody rzeki R.
Jako podstawę prawną powołano przepis art. 8 ust. 3 pkt 2 i art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne /Dz. U. Nr 38, poz. 230 ze zm./.
Decyzja Wojewody została wydana w dniu [...] stycznia 2002 r.
Powołana w podstawie prawnej ustawa obowiązywała do dnia 31 grudnia 2001 r. "Nowe prawo wodne" z dnia 18 lipca 2001 r. /Dz. U. Nr 115, poz. 1229/ weszło w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. Z art. 204 cyt. ustawy umieszczonego w Dziale X pt. "Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe" Rozdział 2 przepisy przejściowe i końcowe, wynika, iż "sprawy wszczęte, a niezakończone wydaniem decyzji ostatecznej przed dniem wejścia w życie ustawy, podlegają rozpoznaniu w trybie określonym w ustawie z zastrzeżeniem ust. 2 i 3" /a to: w zakresie opłat: 1) za szczególne korzystanie z wód /.../, 2) za korzystanie /.../ z urządzeń wodnych oraz ust. 3 w sprawach opłat należnych za okres sprzed wejścia w życie ustawy/.
Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa /art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a./.
Stwierdzając nieważność decyzji wskazuje się na ciężką wadliwość decyzji ze skutkiem ex tunc. Ocena stanu prawnego jest określona samą konstrukcją stwierdzenia nieważności.
"Rozstrzygający dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, jest stan prawa z dnia wydania tej decyzji, na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji tego prawa" /patrz wyrok NSA z dnia 28 XI 1997 r. III SA 134/96 /ONSA 1998 Nr 3, poz. 101/.
Wydanie decyzji ostatecznej w oparciu o przepisy prawa, które przestały obowiązywać jest wydaniem decyzji z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie nieważności decyzji / patrz: Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, C.H. Beck, str 807/.
Z tych względów na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.
O kosztach orzeczono na zasadzie przepisów art. 200 cytowanej ustawy.
Ze względu na charakter zaskarżonej decyzji nie orzeczono, iż nie podlega wykonaniu, pomimo brzmienia art. 152 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło