SA/Rz 1694/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Robert Sawuła Protokolant ref. – stażysta Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. Z.– "T.", Ż., ul. G. na decyzję [...] Komendanta Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej, stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. SA/Rz 1694/03 U Z A S A D N I E N I E Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją z dnia [...].10.2003 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. po rozpatrzeniu odwołania K. Z. właścicielki firmy "T., Ż. ul. G. od decyzji Komendanta Granicznej Placówki Kontrolnej Straży Granicznej z dnia [...].08.2003 r. Nr [...] w sprawie nałożenia kary pieniężnej, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z uzasadnienia decyzji ostatecznej w szczególności wynika, że wskazaną wyżej decyzją z dnia [...].08.2003 r. Nr [...] nałożona została na przedsiębiorcę kara pieniężna, przewidziana w art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm./ w wysokości 4.000 zł. Podstawą wydania tej decyzji były ustalenia protokołu kontroli z dnia 25.08.2003 r. Nr [...], której poddano kierowcę i pojazd przedsiębiorcy marki Iveco nr rej. [...]. Zgodnie z tymi ustaleniami R. M. kierowca przedsiębiorcy wykonywał transport drogowy bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za pojazd po drogach krajowych /art. 92 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 87 ust. 1 ustawy/. Według odwołania K. Z., domagającej się stwierdzenia nieważności powyższej decyzji, Minister Infrastruktury w rozporządzeniu z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie samochodowym /Dz. U. Nr 115, poz. 999/, wykraczając poza upoważnienie ustawowe, ustalił wysokość kary za niespełnienie obowiązku wynikającego z art. 87 ustawy o transporcie drogowym stworzył nieznany ustawie czyn karalny i określił za niego wysokość kary. W art. 92 ust. 1 powyższej ustawy nie ma naruszenia wskazanego w kwestionowanej decyzji. Organ II instancji podkreślił, że art. 42 cyt. ustawy nakłada na przedsiębiorców wykonujących transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujących przewozy na potrzeby własne obowiązek uiszczenia opłat za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, a które określono szczegółowo w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych /Dz. U. Nr 150, poz. 1684/. Kierowca pojazdu samochodowego podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli – do jej dokonywania uprawnieni są funkcjonariusze Straży Granicznej /art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy – dokumenty, a m. in. dowód uiszczenia opłat za korzystanie z dróg krajowych, zaś zgodnie z ust. 3 przedsiębiorca odpowiedzialny jest za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty. Podczas kontroli przez funkcjonariusza Straży Granicznej kierowca pojazdu przedstawił siedmiodniową kartę uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych nr [...] noszącą ślady przerobienia; fałszerstwo /widoczne w promieniach UV/ polegało na wywabieniu poprzednich zapisów w części dotyczącej daty ważności, wydania i nr rej. pojazdu. Protokół z kontroli został przez kierującego pojazdem przedsiębiorcy podpisany bez zastrzeżeń. Nadto organ II instancji wskazał, że zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych /Dz. U. Nr 150, poz. 1684/ wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dowód potwierdzający wniesienie opłaty, natomiast karta niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty /§ 5 ust. 6/. Stosownie do treści art. 92 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej w wysokości określonej w pkt 6 zał. do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym /Dz. U. Nr 115, poz. 999/. Kierujący pojazdem odwołującej się okazał wprawdzie dowód opłaty, ale w rozumieniu przytoczonych przepisów nie stanowi on dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. W konkluzji organ II instancji stwierdził, że nie ma powodów uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji kwestionowanej w odwołaniu. Opisaną decyzję K. Z. – "T.", Ż. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając rażące naruszenie art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw /Dz. U. Nr 149, poz. 1452/. W związku z tym skarżąca wnosiła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w myśl art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Zdaniem skarżącej zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności powyższej decyzji, bowiem nałożono nią karę w wysokości 4.000 zł według przepisów ustawy już nieobowiązującej. Powołana ustawa "nowelizująca" weszła w życie dnia 28.09.2003 r., nakazuje ona stosowanie przepisów nowych w postępowaniach, które wszczęto pod rządami "starej" ustawy o transporcie drogowym i nie zakończono przed dniem wejścia w życie ustawy obowiązującej od dnia 28.09.2003 r. Po "noweli" za "wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych" przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 3.000 zł Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w odpowiedzi na skargę podał, że działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ uwzględnił skargę K. Z. i doręczył decyzję z dnia [...].01.2004 r. Nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi K. Z., gdyż została ona wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone. Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a która dokonywana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oceniając zaskarżoną decyzję w omówionym zakresie, Sąd doszedł do przekonania, że przy jej wydawaniu organ odwoławczy naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji więc skarga podlegała uwzględnieniu, a tym samym zasadny okazał się zawarty w niej wniosek dotyczący stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Z urzędu Sąd stwierdza, że powołana w odpowiedzi na skargę decyzja Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...].01.2004 r. [...] została uchylona wyrokiem tut. Sądu z dnia 8 lipca 2004 r. sygn. akt II SA/Rz 117/04. Przepis art. 156 § 1 K.p.a. wylicza w swej treści wyczerpująco wady decyzji stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności decyzji. Jedną z tych wad jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa /art. 156 § 1 pkt 2 in fine/. Jako rażące kwalifikowane są nie tylko naruszenia przepisów prawa materialnego, lecz także przepisy kompetencyjne, jak również przepisy procesowe /vide B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Wyd. C. H. Beck W-wa 1996, str. 717/. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa /art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a./ następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa /por. wyrok NSA z dnia 17.09.1997 r. III SA 1425/96 i z dnia 6.08.1984 r. II SA 737/84, Gap 1986, nr 1, str. 45/. W świetle art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. podstawą stwierdzenia nieważności decyzji nie mogą być błędy w wykładni prawa, ale przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny /por. wyrok NSA z dnia 10.09.1997 r. III SA 1148/96/. Podzielając powyższe poglądy należało dojść do wniosku, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji w czasie, gdy obowiązywała już ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw /Dz. U. Nr 149, poz. 1452/ jest decyzją wadliwą w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Otóż w dniu wydania zaskarżonej decyzji, tj. [...] października 2003 r. niewątpliwie należało stosować przepisy ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. powołanej wyżej, która weszła w życie z dniem 28 września 2003 r. Stosownie bowiem do treści art. 8 tej ustawy do postępowań administracyjnych w sprawach objętych przepisami niniejszej ustawy wszczętych, a niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie, stosuje się przepisy tej ustawy. Treść tego przepisu nie powoduje – w ocenie Sądu – jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych oraz niejasności co do prawa obowiązującego. Według art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm./ w brzmieniu nadanym nowelą z dnia 23 lipca 2003 r. /Dz. U. Nr 149, poz. 1452/ wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Zgodnie z nim /L.p. 1.4.1/ za naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych – ustalenia w tym zakresie zawarte w protokole kontroli nr [...] z dnia 25.08.2003 r. nie były przez skarżącą kwestionowane – kara pieniężna ustalona została w wysokości 3.000 zł. Tymczasem organ odwoławczy zaakceptował karę pieniężną w wysokości 4.000 zł, a więc karę przewidzianą przepisami już obowiązującymi. Oznacza to w rezultacie, że zaskarżona decyzja jest decyzją wadliwą w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Z omówionych zatem przyczyn Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w myśl art. 145 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W wyroku brak rozstrzygnięcia o kosztach postępowania sądowego uzasadnia przepis art. 210 § 1 powyższej ustawy.