SA/Rz 1715/03

WyrokWSA w Rzeszowie2005-05-06

Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Małgorzata Wolska, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek okresowy z pomocy społecznej jest świadczeniem obligatoryjnym, czy uznaniowym, a jeśli jest uznaniowy, czy brak środków finansowych może stanowić podstawę do odmowy jego przyznania?
Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że zasiłek okresowy z pomocy społecznej ma charakter uznaniowy, co wynika z literalnego brzmienia art. 31 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Spełnienie przesłanek formalnych uprawnia do żądania przyznania zasiłku, ale nie tworzy obowiązku jego przyznania. Brak środków finansowych może stanowić uzasadnioną podstawę odmowy przyznania zasiłku, zwłaszcza gdy priorytetowo traktowane są zasiłki obligatoryjne, a jednocześnie przyznano zasiłek celowy.
Stan faktyczny
Skarżący A. Z. domagał się przyznania zasiłku okresowego z pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania zasiłku, wskazując na uznaniowy charakter świadczenia i brak środków finansowych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 75 § 1, art. 207 § 5 k.p.a. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów co do uznaniowego charakteru zasiłku i dopuszczalności odmowy jego przyznania z powodu braku środków.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zasiłku okresowego skargę oddala SA/Rz 1715/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] października 2003 r. v Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., znak: [...] odmawiająca A. Z. przyznania zasiłku okresowego z pomocy społecznej. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że utrzymanie w mocy decyzji Kierownika MGOPS [...] jest konsekwencją stwierdzenia, że decyzja ta nie narusza prawa, zatem brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania. Kolegium podkreśliło, że decyzja w sprawie przyznania zasiłku okresowego jest rozstrzygnięciem uznaniowym, co oznacza, że organ pomocy społecznej stwierdzając wystąpienie przesłanek z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /Dz. U. Nr 64 z 1998 r., poz. 414 z późn. zm./ nie ma obowiązku przyznawania zasiłku celowego. Zatem odmowa przyznania takiego zasiłku jest dopuszczalna, a wymogiem prawa jest wskazanie przesłanek, które taką odmowę uzasadniają. Powołanie się w decyzji Kierownika GOPS [...] na brak środków finansowych przekazywanych przez władzę rządową na sfinansowanie zasiłków okresowych, zdaniem organu odwoławczego spełnia wymogi uzasadniające decyzję, wobec czego spełnia ona prawem określone wymogi. Z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] nie zgodził się A.Z. W skardze do NSA OZ w Rzeszowie wskazał na liczne naruszenia przepisów prawa, których dopuściły się organy. W szczególności zdaniem skarżącego naruszone zostały art. 7, art. 75 § 1, art. 207 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Naruszenia te powinny skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Uzasadniając podstawy skargi skarżący przywołuje istotne jego zdaniem fakty z przeszłości, odnoszące się do swojej sytuacji życiowej i obszernie je przedstawia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, przywołując argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi A. z., gdyż skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do dnia 1 stycznia 2004 r. Sąd administracyjny rozpoznając skargę stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, dalej: prawo o p.s.a., nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną, ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznaje skargę w granicach sprawy dokonując kontroli zaskarżonego aktu z obowiązującym prawem. Tak wyznaczony zakres kontroli prowadzi do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób, który dawałby podstawę do jej uchylenia. Z tego też powodu Sąd nie mógł uwzględnić skargi i dlatego ją oddalił. W sprawie poza sporem pozostaje stwierdzenie, że skarżący jako podmiot spełniający warunki określone w art. 31 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej posiada tytuł prawny do ubiegania się o przyznanie zasiłku okresowego. Zatem okoliczności faktyczne będące podstawą skargi, a wcześniej zaskarżanej decyzji nie budzą wątpliwości. Problemem kontrowersyjnym w sprawie jest sposób wykładni art. 31 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem skarżącego z treści tego przepisu wynika obowiązek przyznania zasiłku okresowego osobie, która spełniła warunki przewidziane prawem. Organ odwoławczy, oraz Kierownik GOPS [...] przyjmują w swoich decyzjach inne rozumienie tego przepisu i uznają, że zasiłek okresowy /zwyczajny/ z art. 31 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej jest zasiłkiem uznaniowym, co oznacza, że spełnienie przez wnioskodawcę warunków wynikających z ustawy uprawnia go do żądania przyznania zasiłku, ale organy pomocy społecznej nie muszą zasiłku przyznawać jeżeli istnieją obiektywne okoliczności, które wykluczają jego przyznanie. W zaskarżonej decyzji okolicznościami takimi jest brak środków finansowych na wypłatę takiego zasiłku w chwili gdy jest wydawana decyzja. Odnosząc się do tak sformułowanych opozycyjnych względem siebie stanowisk, Sąd podziela sposób rozumienia art. 31 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przyjęty przez organy orzekające w sprawie. Zdaniem Sądu uznaniowy charakter zasiłku okresowego wynika wprost z literalnego sformułowania przepisu, który stanowi, że zasiłek okresowy z pomocy społecznej może być przyznany osobom, które spełniają określone w nim wymogi. Z tego więc powodu Sąd nie podziela stanowiska skarżącego odnoszącego się do tej kwestii. Sąd nie dopatruje się również takich naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, które miałyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Naruszenia tych przepisów wskazane przez skarżącego w skardze nie mają miejsca, natomiast dokonana przez Sąd ocena trybu podjęcia decyzji uznaniowej, a zwłaszcza sposób jej uzasadnienia również nie dają podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia objętej skargą decyzji. Wskazując na niemożność przyznania skarżącemu zasiłku okresowego organy wskazały, że u podstaw odmowy leży brak środków finansowych /zbyt niska wysokość w stosunku do potrzeb/ przekazanych Gminie przez Wojewodę [...] na wypłatę takich zasiłków. Równocześnie organy podkreśliły, że z niniejszej dotacji Wojewody w pierwszej kolejności muszą pokrywać te zasiłki, które są obligatoryjnymi. Wreszcie nie bez znaczenia dla oceny działań podjętych przez organy pomocy społecznej jest i to, że Kierownik GOPS [...] odmawiając skarżącemu zasiłku okresowego, w tym samym dniu przyznał na jego rzecz zasiłek celowy w wysokości 200 złotych. Biorąc pod rozwagę wskazane okoliczności i mając na uwadze treść art. 151 ustawy prawo o p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło