SA/Rz 172/03
WyrokWSA w Rzeszowie2005-02-23
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Stanisław Śliwa, Krystyna Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zezwolenie na zajęcie nieruchomości pod budowę urządzeń przesyłowych, złożony przez osobę nieposiadającą odpowiedniego umocowania do reprezentowania wnioskodawcy (spółki akcyjnej), może stanowić podstawę do wydania decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Wniosek o zezwolenie na zajęcie nieruchomości, złożony przez osobę nieposiadającą odpowiedniego umocowania do reprezentowania spółki akcyjnej, jest wadliwy i powinien skutkować wezwaniem do jego uzupełnienia. Niewłaściwe reprezentowanie strony w postępowaniu administracyjnym stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący A. Ś. zaskarżył decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zezwalającą Rejonowemu Zakładowi Energetycznemu na zajęcie nieruchomości skarżącego pod budowę linii energetycznej. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące braku spełnienia należnych mu warunków, pozbawienia możliwości zapoznania się z decyzją o warunkach zabudowy oraz braku przeprowadzonych rokowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając wadliwość wniosku o zezwolenie na zajęcie nieruchomości, który został złożony przez osobę nieposiadającą odpowiedniego umocowania do reprezentowania inwestora (A. S.A. w R.).Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody i poprzedzającej ją decyzji Starosty; stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2002 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A. Ś. kwotę 30 zł (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
SA/Rz 172/03
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] XII 2002 r. Nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania A. Ś. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] X 2002 r. Nr [...] w przedmiocie udzielenia Rejonowemu Zakładowi Energetycznego w S. zezwolenia na zajęcie nieruchomości nr nr ew. 591, 592, 593, 594, 595, 596 położonych w H., będących własnością A. Ś., celem wykonania prac związanych z budową linii energetycznej, utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji.
Jako podstawę prawną powołano przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 9a i art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. Nr 46, poz. 543 ze zm./.
Jak wynika z akt administracyjnych oraz uzasadnienia decyzji Starosta po ponownym przeprowadzeniu postępowania zezwolił A. S.A. w R. na zajęcie przedmiotowych nieruchomości. Inwestycja ta jest zgodna z ostateczną decyzją Wójta Gminy o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Wniosek zaś złożył Rejon Energetyczny S. – podpisany przez M. K. Z protokołu spisanego przez inwestora w dniu 6 VIII 2002 r. wynika iż właściciel działek nie przyjął proponowanej przez inwestora oferty w zamian za wyrażenie zgody na udostępnienie nieruchomości. Zatem przewidziane ustawą rokowania nie przyniosły rezultatu. Ponadto właściciel działek oświadczył iż nie wyrazi zgody na zajęcie jego nieruchomości pod żadnymi warunkami.
W odwołaniu od decyzji A. Ś. podniósł, iż nadal nie zostały spełnione warunki, które "mu się prawnie należą". Zarzucił, że został pozbawiony możliwości zapoznania się z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz odwołania się od niej. Zaś na etapie projektowania inwestycji mowa była o zupełnie innym przebiegu linii energetycznej.
Zarzucił również, że nie przeprowadzono z nim żadnych rokowań, gdyż osoby, który stawiły się u niego w dniu 6 VIII 2002 r. nie przedstawiły pełnomocnictw i żądały jedynie bezwarunkowej zgody. Dodał, że nadal istnieją inne możliwości przeprowadzenia linii energetycznej.
Po rozpatrzeniu odwołania organ utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. Zgodnie z art. 124 ust. 1 cyt. ustawy starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie m. in. urządzeń do przesyłania energii /.../. Ograniczenie to następuje zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem nieruchomości.
Inwestor działający przez swoich pracowników posiadających uprawnienia przeprowadził z właścicielem rokowania, w trakcie których za wyrażenie zgody na zajęcie nieruchomości proponował kwotę 1000 zł, zaś właściciel żądał kwoty 10000 zł.
Zatem rokowania nie dały rezultatu.
Decyzję tą zaskarżył do NSA A. Ś. wnosząc o jej uchylenie.
W motywach skargi zarzucił naruszenie przepisu art. 124 – skarżący nie wskazuje jednak na czym naruszenie to polegało, a poza tym art. 140 K.c. stanowi, że tylko właściciel może dysponować nieruchomością w sposób nieograniczony. Poza tym zdecydowaną większość skargi poświęca zarzutom pod adresem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne – art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./.
Sądy administracyjne rozpoznając skargi badają legalność zaskarżonych decyzji, a rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – przepis art. 134 § 1 cyt. ustawy.
Skarga zasługuje na uwzględnienie chociaż z innych względów niż podnosi skarżący.
Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. Nr 46, poz. 543 ze zm./.
Zgodnie z jego brzmieniem Starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej może ograniczyć w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej /.../ jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W myśl art. 124 ust. 2 cyt. ustawy zezwolenie to może być udzielone z urzędu lub na wniosek zarządu jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej.
Udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie tych prac.
Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie – przepis art. 124 ust. 3 cyt. ustawy.
Mając na uwadze treść przytoczonych wyżej przepisów oraz materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, stwierdzić należy iż inwestorem planowanego zamierzenia inwestycyjnego p. n. "budowa linii energetycznej 15 KV" jest A. S.A. w R., albowiem to na jego wniosek wydana została decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] czerwca 2001 r., Nr [...].
W aktach sprawy zalega wniosek o wydanie zezwolenia na przeprowadzenie urządzenia, służącego do przesłania energii elektrycznej, podpisany przez M. K., Zastępcę Dyrektora Rejonu Energetycznego w S.
W postępowaniu administracyjnym strona powinna być należycie reprezentowana. Zachodzi pytanie czy podmiot występujący z wnioskiem o zezwolenie na zajęcie nieruchomości został uprawniony do działania w imieniu inwestora w przedmiotowej sprawie.
Strona nie będąca osobą fizyczną działa w postępowaniu przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli – art. 30 § 3 k.p.a.
A. jako spółka akcyjna posiadająca osobowość prawną winien być reprezentowany w sposób określony w art. 368 § 1 i art. 373 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych /Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm./.
Jak wynika z akt administracyjnych A. S.A. w R. ustanowił M. K. pełnomocnikiem Spółki do prowadzenia jej spraw w zakresie działania Rejonu Energetycznego S. Lecz jak wynika z pełnomocnictwa, pełnomocnik może występować tylko łącznie z prokurentem z Rejonu Energetycznego S. lub członkiem Zarządu Spółki.
Zatem nie budzi wątpliwości, iż wniosek w przedmiotowej sprawie został złożony przez osobę nieuprawnioną.
Złożenie takiego wniosku nakładało na organ I instancji obowiązek wezwania wnioskodawcy do jego uzupełnienia o podpis osób uprawnionych do składania oświadczeń woli w imieniu Spółki.
Zauważyć wypada dalej, iż zgodnie z art. 124 ust. 3 cyt. ustawy "rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie".
Udzielone upoważnienie do przeprowadzenia rokowań z A. Ś. dla M. K. i J. B. podpisał prokurent A. J.
Z dołączonego do akt zaświadczenia potwierdzającego ustanowienie prokury wynika "zgodnie z § 13 Statutu Spółki oświadczenia woli i podpisywania dokumentów prokurent dokonuje łącznie z jednym z członków Zarządu Spółki".
Naruszenie przepisów prawa materialnego musi skutkować koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji.
Organ prowadząc postępowanie ponownie, wezwie A. S.A. w R. do uzupełnienia wniosku o podpisy osób uprawnionych do składania oświadczeń woli w imieniu Spółki.
Następnie przeprowadzi rokowania zgodnie z wymogami art. 124 ust. 3 cyt. ustawy.
Z tych względów na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ Sąd uwzględnił skargę.
Na zasadzie przepisów art. 152 cyt. ustawy orzekł, iż wyrok nie podlega wykonaniu do czasu jego uprawomocnienia się.
O kosztach orzeczono na zasadzie przepisów art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło