SA/Rz 179/03
WyrokWSA w Rzeszowie2004-03-23
Skład orzekający: Bożena Wieczorska, Kazimierz Włoch, Małgorzata Niedobylska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podpisanie przez zobowiązanego protokołu zajęcia ruchomości stanowi dowód doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, od którego biegnie termin do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienia organów egzekucyjnych, uznając, że organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, iż zobowiązany otrzymał odpisy tytułów wykonawczych w dacie wskazanej przez organy (29 marca 1995 r.). Podpis na protokole zajęcia ruchomości nie jest wystarczającym dowodem doręczenia odpisu tytułu wykonawczego w rozumieniu art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a tym samym nie można jednoznacznie stwierdzić uchybienia terminu do wniesienia zarzutów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy rozpoznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym wniesionych przez Z. J. z uwagi na uchybienie terminu. Organ egzekucyjny I instancji oraz organ odwoławczy (Izba Skarbowa) uznały, że zarzuty zostały wniesione po terminie, ponieważ zobowiązany podpisał protokoły zajęcia ruchomości w dniu 29 marca 1995 r., co miało być potwierdzeniem odbioru odpisów tytułów wykonawczych. Zobowiązany kwestionował datę doręczenia odpisów tytułów wykonawczych, wskazując na brak dowodów i rozbieżności w dokumentacji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienia Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego. Określono, że zaskarżone postanowienia nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. Bożena Wieczorska /spr./ Sędzia WSA Kazimierz Włoch AWSA Małgorzata Niedobylska Protokolant: st.sekr. Bernadetta Krztoń po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skarg Z. J. na postanowienia Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2002r. Nr [...] Nr [...] Nr [...] Nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienia i poprzedzające je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2002r. o Nr [...], [...], [...], [...], [...] II. określa, iż zaskarżone postanowienia nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
SA/Rz 179/03
U Z A S A D N I E N I E
Postanowieniami z dnia [...] września 2002r. (nr [...]; [...]; [...]; [...]; [...]) Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił rozpoznawania zarzutów wniesionych przez Z. J. jako wniesionych z uchybieniem terminu.
W jednobrzmiących uzasadnieniach postanowień organ egzekucyjny wyjaśnił, że w stosunku do zobowiązanego Z. J. prowadzono postępowanie egzekucyjne, w trakcie którego w dniu 29 marca 1995r. dokonano zajęcia ruchomości w związku z następującymi tytułami wykonawczymi:
nr [...] z 7 lipca 1994r.
[...] z 30 maja 1994r.
[...] z 24 lutego 1994r.
[...] z 2 sierpnia 1994r.
[...] z 10 sierpnia 1994r.
[...] z 5 września 1994r.
[...] z 10 października 1994r.
[...] z 2 listopada 1994r.
[...] z 9 grudnia 1994r.
[...] z 9 grudnia 1994r.
[...] z 13 lutego 1995r.
[...] z 13 lutego 1995r.
[...] z 30 maja 1994r.
[...] z 17 lutego 1994r.
[...] z 9 sierpnia 1994r.
[...] z 22 czerwca 1994r.
[...] z 18 stycznia 1995r.
Zobowiązany podpisał protokoły zajęcia, co oznacza - zdaniem organu egzekucyjnego, iż potwierdził odbiór wkładek do w/w tytułów wykonawczych. W pismach z dnia 10 października 1995r. i 30 stycznia 1996r. zobowiązany złożył zarzuty przeciwegzekucyjne, które zostały rozstrzygnięte postanowieniami tut. organu egzekucyjnego, a po ich uchyleniu -pozostają w rozpoznaniu". Wydane postanowienia w sprawie zarzutów przeciwegzekucyjnych dotyczy w/w tytułów wykonawczych. Organ ten dodał również, iż zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są środkiem ochrony przysługującym zobowiązanemu w chwili wszczęcia postępowania w terminie o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. 2002r., nr 110, poz. 968 zwanej dalej ustawą o p.e.w a.), a nie w toku jego trwania.
Termin do wniesienia zarzutów upłynął po 7 dniach od daty 29 marca 1995r, w którym to dniu dokonano zajęcia i doręczono zobowiązanemu wkładkę do w/w tytułów wykonawczych.
W związku z uchybieniem terminu wynikającego z przepisu art. 27 § 1 pkt 9 ustawy organ egzekucyjny odmówił rozpoznania zarzutów.
W jednobrzmiących zażaleniach na powyższe postanowienia Z. J. wniósł o stwierdzenie ich nieważności z uwagi na naruszenie art. 34 cyt. ustawy o p.e.w a. oraz art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego lub o ich uchylenie ze względu na naruszenie art. 32 i art. 27 § 1 pkt 9 cytowanej ustawy o p.e.w a. poprzez bezpodstawne twierdzenie, iż jakoby odpisy w/w tytułów wykonawczych otrzymał w dniu 29 marca 1995r. Zdaniem zobowiązanego brak jest na to dowodu. W szczególności na oryginałach w/w tytułów wykonawczych brak jest potwierdzenia odbioru tj. brak jest jego podpisu oraz daty. Ponadto, opłatę od czynności zajęcia nieruchomości - ustaloną na dzień dokonania zajęcia - ustalono na dzień 13 lipca 1995r., co obala twierdzenie, że dokonano zajęcia nieruchomości w dniu 29 marca 1995r.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniami z dnia [...] grudnia 2002r. (nr [...], nr [...]; nr [...]; nr [...]) utrzymała w mocy postanowienia organu I instancji. W jednobrzmiących uzasadnieniach swych postanowień organ odwoławczy podtrzymał ustalenia organu I instancji co do tego, iż w dniu 29 marca 12995r. dokonano zajęcia nieruchomości zobowiązanego Z. J. Z czynności zajęcia ruchomości poborca skarbowy sporządził protokoły, które zobowiązany podpisał, potwierdzając tym samym odbiór odpisów w/w tytułów wykonawczych. Fakt ten potwierdzają ponadto - zdaniem organu odwoławczego - wniosek dłużnika z dnia 25 lipca 1995r. dotyczący przyspieszenia ogłoszenia licytacji zajętych ruchomości, postanowienie Sądu Rejonowego w M. z dnia 15 września 1995r. (sygn.akt [...]) w sprawie zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej oraz postanowienie Sądu Rejonowego w M. z dnia 28 listopada 1998r. (sygn.akt [...]) utrzymujące w mocy postanowienie Prokuratury Rejonowej w K. z dnia 31 sierpnia 1998r. (sygn.akt [...]) rozstrzygające -sprawę doręczania i odbioru odpisów tytułów wykonawczych oraz protokołów zajęć ruchomości".
Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że w piśmie z dnia 2 lipca 2002r. - adresowanym do organu egzekucyjnego I instancji - Z. J. wniósł o doręczenie mu potwierdzonych kserokopii odpisów wkładek w/w tytułów wykonawczych. Dokumenty te otrzymał w dniu 2 sierpnia 2002r. Kolejno, w piśmie z dnia 12 sierpnia 2002r. zobowiązany wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w których podniósł że doręczenie wymienionych wkładek do tytułów wykonawczych nastąpiło dopiero w dniu 2 sierpnia 2002r. W odpowiedzi na powyższe twierdzenie organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji, iż zarzuty zostały wniesione z uchybieniem terminu wynikającego z art. 32 cytowanej ustawy o p.e.w a., a w aktach sprawy brak jest wniosku zobowiązanego o przywrócenie terminu.
W skargach do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienia Z. J. zarzucił:
- naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz - naruszenie art. 32 cytowanej ustawy o p.e.w a. w zw. z art. 39 i nast. k.p.a. poprzez bezpodstawne twierdzenie, że złożenie przez zobowiązanego podpisu na protokole zajęcia ruchomości stanowi dowód doręczenia odpisu - wkładki - tytułu wykonawczego i wniósł o ich uchylenie wraz z poprzedzającymi je postanowieniami organu I instancji.
W uzasadnieniu skarg Z. J. podtrzymał zarzuty podniesione w zażaleniach a ponadto podniósł, iż data wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie jest jednolita ale wynika odrębnie z każdego z w/w tytułów wykonawczych. Dodał również, iż z treści w/w tytułów wykonawczych wynika, że poborca skarbowy otrzymał te tytuły do realizacji w dniu 13 lipca 1995r. i w tym dniu dokonał czynności zajęcia.
Na dzień 13 lipca 1995r. również wyliczono i pobrano od zobowiązanego opłatę za czynności zajęcia. Oznacza to - zdaniem skarżącego - że zestawienie tytułów wykonawczych w protokole zajęcia z dnia 29 marca 1995r. pojawiło się w nim najwcześniej w dniu 13 lipca 1995r. Skarżący zakwestionował ponadto wartość dowodów wskazywanych przez organ odwoławczy, jako potwierdzających doręczenia mu w/w tytułów wykonawczych. Jego zdaniem bowiem dowodem doręczenia odpisu tytułu wykonawczego winien być jego podpis wraz z datą złożony na oryginale tytułu wykonawczego, który powstaje nadal w aktach sprawy, a nie inne pośrednie dowody. Skarżący podniósł również, że w zaskarżonych postanowieniach nie wyjaśniono, z czego Naczelnik Urzędu Skarbowego sporządził przesłaną mu w dniu 2 sierpnia 2002r. kserokopie odpisów tytułów wykonawczych (potwierdzone za zgodność z oryginałem) skoro oryginał tych odpisów doręczono mu rzekomo w dniu 29 marca 1995r.
Końcowo skarżący zarzucił orzekającym organom naruszenie art. 34 § 3 i 4 cytowanej ustawy o p.e.w a. poprzez nieuzyskanie stanowiska wierzyciela co do zasadności podnoszonych zarzutów.
W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 16 lutego 2004r. skarżący wniósł o przyjęcie w poczet materiału dowodowego szeregu dokumentów, które przedłożył wraz z tym pismem.
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) - zwanej dalej jako p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie są postanowienia o odmowie rozpoznania zarzutów egzekucyjnych z uwagi na wniesienie ich po terminie.
Stosownie do treści art. 32 § 1 cyt. ustawy o p.e.w a. zobowiązanemu służy w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. O prawie wniesienia zarzutów poucza zobowiązanego organ egzekucyjny lub egzekutor wraz z doręczeniem odpisu tytułu wykonawczego.
Ocena dochowania terminu do wniesienia zarzutów wymaga zatem ustalenia daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego oraz daty wniesienia zarzutu lub zarzutów. Nie może przy tym budzić wątpliwości fakt prawidłowego pouczenia obowiązanego o prawie wniesienia zarzutów.
Orzekające w sprawie organy egzekucyjne jednolicie przyjęły, iż zarzuty Z. J. zostały wniesione z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 32 § 1 ustawy o p.e.w a. Stanowiska swego jednak nie uzasadniły w sposób, który umożliwiłby Sądowi kontrolą prawidłowości tego stwierdzenia.
Jako datę doręczenia odpisów w/w tytułów wykonawczych organ I instancji przyjął datę 29 marca 1995r. tj. datę, w której zobowiązany podpisał protokół zajęcia ruchomości. Uznał bowiem, iż podpis złożony przez zobowiązanego na protokole zajęcia ruchomości potwierdza również odbiór wkładki do w/w tytułów wykonawczych. Organ odwoławczy, podzielił powyższe stanowisko, a dodatkowo wskazał inne okoliczności, które jego zdaniem również potwierdzają fakt otrzymania przez zobowiązanego odpisów tytułów wykonawczych w tym m.in. jego wniosek z dnia 25 lipca 1995r. dotyczący przyśpieszenia ogłoszenia licytacji zajętych ruchomości czy obecność w przeprowadzonej licytacji.
Stanowisko obu orzekających w sprawie organów - mimo wskazania numerów z tytułów wykonawczych, co do których wniesione zostały zarzuty - nie jest precyzyjne. Nie zawiera bowiem uzasadnienia umożliwiającego Sądowi kontrolę jego prawidłowości. Przepis art. 32 ustawy o p.e.w a. wyraźnie stwierdza, że prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego służy w terminie siedmiu dni od daty doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego i nie wskazuje daty żadnych innych czynności, od których biegłby termin do złożenia tych zarzutów. Tymczasem orzekające w sprawie organy egzekucyjne przyjęły, iż data złożenia podpisu przez zobowiązanego na protokole zajęcia ruchomości jest również datą potwierdzenia przez niego odbioru odpisu tytułu wykonawczego.
W aktach sprawy brak jest dowodu potwierdzającego powyższe stanowisko, odpowiadającego wymogom określonym w art. 32 ustawy o p.e.w a. co sprawia, że ocena dochowania przez zobowiązanego terminu do złożenia zarzutów nie jest przez Sąd możliwa. Co więcej w aktach sprawy znajdują się kserokopie w/w tytułów wykonawczych, które w części D - potwierdzenie odbioru - nie zostały w ogóle wypełnione.
Brak jest również - co należy podkreślić - jasnego stanowiska obu orzekających organów egzekucyjnych w kwestii rozstrzygnięcia zarzutów złożonych przez zobowiązanego w dniach 10 października 1995r. i 30 stycznia 1996r., które - jak wynika z uzasadnienia postanowienia organu I instancji - dotyczyły tych samych numerów tytułów wykonawczych.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, iż ocena stanowiska organów egzekucyjnych co do uchybienia przez zobowiązanego terminu do wniesienia zarzutów jest przedwczesna. Okoliczność powyższa obliguje Sąd do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy o p.s.a. i orzeczenia jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło