SA/Rz 1805/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak /del./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik asesor WSA Magdalena Józefczyk Protokolant: ref. staż. Anna Mazurek Ferenc po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi L.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. SA/Rz 1805/01 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] maja 2005r. znak: [...] nakazał L. M. rozbiórkę pawilonu handlowego wybudowanego na działce nr ewid. 798/1 położonej w S. przy ul. [...] bez wymaganego prawem pozwolenia. W wyniku oględzin ustalono, że na ww. działce stanowiącej własność L. M. istnieje parterowy pawilon handlowy o wymiarach 4,90 x 13,30m i wysoki na 3,05m , którego konstrukcję stanowią drewniane krawędziaki. Ściany wykonano z blachy trapezowej, elewację od strony ul. [...] wykończono sajdingiem. Pawilon posadowiono na prefabrykowanych podkładach betonowych, dach jednospadowy wykonany z blach trapezowych, wewnątrz nie stwierdzono ścianek działowych, posadzek, ani wykonania przyłączy zewnętrznych jak też instalacji wewnętrznych. Z ustaleń zawartych w protokole wynika, że pawilon został wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Z tego też względu na podstawie art. 48 wyżej cytowanego Prawa budowlanego orzeczono nakaz rozbiórki. Od decyzji tej złożył odwołanie L. M., w którym zarzucił, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana bez podstawy prawnej, błąd w ustaleniach faktycznych i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania lub uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W uzasadnieniu odwołania, skarżący wskazał, że decyzja ma wadę formalnoprawną dyskwalifikującą ją z obrotu prawnego, gdyż jak stwierdził cyt.: "jej komparycja nie zawiera wskazania materialnoprawnej podstawy prawnej". Organ podał jedynie ogólny przepis art. 104 k.p.a. oraz powołał się na art. 48 , jednak nie wiadomo jakiej ustawy. Można jedynie domniemywać, że organ miał na myśli Prawo budowlane. Ponadto organ błędnie ustalił, że art. 48 Prawa budowlanego stanowi, że właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Mając na względzie powyższy przepis, skarżący stwierdził, że organ dowolnie przyjął, że on sam własnym staraniem wybudował pawilon handlowy. W swoim odwołaniu oświadczył, że nie wybudował bez uzyskania pozwolenia na budowę żadnego pawilonu. Prawdą jest, że kilkanaście miesięcy temu wyraził zgodę na przechowanie na działce stanowiącej jego własność konstrukcji drewnianej z poszyciem blaszanym znajomej osobie. Konstrukcje te w najbliższym czasie zostaną usunięte z tej działki na miejsce docelowe. Organ pierwszej instancji poczynił prawidłowe ustalenia co do stanu technicznego obiektu i ze względu właśnie na ten stan nikt z tego obiektu nie korzystał. Ponadto stwierdził, że pawilon handlowy nie ma cech obiektu budowlanego (budynku czy budowli) zdefiniowanego w art. 3 Prawa budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] lipca 2001r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. nr 106, poz. 1126 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przywołany został art. 29 tej ustawy stosownie do którego dla obiektów w nim wymienionych ustawodawca uzależnił ich realizację od zgłoszenia właściwemu urzędowi. Przepis ust.1 pkt 5a tego artykułu wskazuje na tymczasowe obiekty budowlane nie połączone trwale z gruntem i przewidziane do rozbiórki lub w inne miejsce. Konsekwencje niedopełnienia tego obowiązku zostały uregulowane w art. 48 Prawa budowlanego z 1994r., który zobowiązuje organ do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. W sprawach tych na rozstrzygnięcie nie ma wpływu fakt, czy obiekt był użytkowany, czy posiadał instalacje. Z użytego w odwołaniu zwrotu, że "obiekt został złożony na działce kilkanaście miesięcy temu", potwierdza, że organ właściwie zastosował art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. Stosownie do art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego organ uznał przedmiotowy pawilon za obiekt tymczasowy i z tego względu stanowi przedmiot należący do zakresu Prawa Budowlanego z 1994r. Uchybienie organu pierwszej instancji polegające na nieprzytoczeniu w podstawie prawnej tytułu ustawy organ nie uznał za istotne w tym znaczeniu, że skutkowałoby uchyleniem decyzji. Powołanie numeru dziennika ustaw, roku a także pozycji jest jednoznacznym wskazaniem na zastosowany akt normatywny. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący L. M. decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzucił, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej, na błędnych ustaleniach faktycznych oraz, że nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu skargi skarżący ponownie wywiódł, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej, gdyż organ nie wskazał w podstawie prawnej tytułu ustawy na podstawie której działał. Na uzasadnienie swojej tezy powołał się na treść komentarza do KPA wydawnictwo BECK 1996r. pod redakcją Prof. Janusza Borkowskiego oraz na podręcznik akademicki pod redakcją Prof. Andrzeja Wróbla pt. "Postępowanie administracyjne, postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz postępowanie egzekucyjne w administracji". Odwołał się też do art. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Skarżący stwierdził, że organ nie nakazał rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, a wyłącznie na podstawie art. 48, co jest konsekwencją ww. zarzutu. Organy bezkrytycznie nakazały rozbiórkę właścicielowi działki uznając go za inwestora, chociaż inwestorem była inna osoba, co zostało podniesione już na etapie odwołania. Jego zdaniem stroną tego postępowania powinien być inwestor, a rola skarżącego w tej sprawie ograniczona do funkcji świadka, gdyż jedynie wyraził zgodę na złożenie takiego obiektu na działce stanowiącej jego własność. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ podniósł, że przedmiotowy pawilon handlowy został zakwalifikowany jako obiekt tymczasowy, a nie poskładany na działce materiał budowlany, a w konsekwencji jego nielegalne istnienie podlega kompetencjom organu nadzoru budowlanego. Decyzja o rozbiórce została skierowana do właściciela działki, na której został "tymczasowo ustawiony" pawilon, a skarżący nie wykazał żadnym dokumentem, że inwestycja została zrealizowana przez inny podmiot. W tej sytuacji obowiązek rozbiórki został nałożony na właściciela działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Stosownie do art. 97 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., z tym, że w tych sprawach stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. nr 109, poz. 1157 ze zm.), właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Powyższy przepis obliguje zatem do nakazania rozbiórki w przypadku stwierdzenia braku wymaganego pozwolenia na budowę, albo zgłoszenia budowy lub nieuwzględnienia sprzeciwu organu administracji publicznej. Z kolei zgodnie z art. 28 powyższej ustawy roboty budowlane mogą być rozpoczynane jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i 30, przy czym w art. 29 wymieniony został zakres budów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, zaś art. 30 określa w swej treści budowy i roboty budowlane. Z okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy bezspornie wynika, że przedmiotowy pawilon handlowy o wymiarach (4,9 x 13,3m i wysokości 3,05m) usytuowany na działce nr 798/1 w S., stanowiącej własność L. M. został wybudowany kilkanaście miesięcy przed dokonaniem wizji lokalnej, która miała miejsce 26 kwietnia 2001r. Okoliczności te zostały wpisane do protokołu oględzin przeprowadzonych 26 kwietnia 2001r., który został podpisany przez skarżącego L. M. bez jakichkolwiek zastrzeżeń. Bezspornym zatem jest, że w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1994r. Bezspornym jest również, że pawilon handlowy został wzniesiony bez wymaganego zgłoszenia budowy. W świetle zebranego materiału dowodowego i dokumentacji fotograficznej nie można było uznać za prawdziwe twierdzenia skarżącego, że na działce nr ewid. zostały złożone elementy konstrukcyjne na czasowe przechowanie. Organy obydwu instancji prawidłowo zakwalifikowały obiekt, jako odpowiadający obiektowi zdefiniowanemu w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego to jest tymczasowemu obiektowi budowlanemu. Konsekwencją takiej kwalifikacji jest obowiązek dokonania zgłoszenia właściwemu organowi zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Nie można również uznać za prawdziwe twierdzenie skarżącego, iż inwestorem za zgodą skarżącego był inny podmiot i z tego względu w tym postępowaniu skarżący mógł być tylko świadkiem. Skarżący nie przedstawił na tę okoliczność żadnych dowodów, a zatem nakaz został nałożony na właściwy podmiot. Rozstrzygniecie organu w tym zakresie znajduje umocowanie w art. 52 Prawa budowlanego, który stanowi, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji o której mowa w art. 48 tej ustawy. Wobec niewskazania inwestora, to adresatem decyzji jest właściciel działki. W tym stanie rzeczy należało dojść do przekonania, że stan faktyczny sprawy został przez obydwa organy prawidłowo oceniony. Wzniesienie takiego obiektu bez jego zgłoszenie właściwemu organowi administracji publicznej stanowi samowolę budowlaną i w takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego, stosownie do art. 48 Prawa budowlanego obowiązany jest wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu. Skarżący taką samowolę popełnił, zatem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zarzut skargi o wydaniu decyzji bez podstawy prawnej to jest bez podania samego tytułu aktu prawnego, jak to nazywa skarżący w "komparycji decyzji" jest również chybiony. Z art. 107 § 1 k.p.a. wynika, że koniecznym składnikiem decyzji administracyjnej jest uzasadnienie i właśnie w tym uzasadnieniu organ wskazał, że działał na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Zatem już na etapie postępowania przez organ pierwszej instancji zarzut postawiony przez skarżącego nie znajduje uzasadnienia. Zakwestionowany przez skarżącego brak tytułu aktu prawnego nie jest tożsamy z wydaniem decyzji bez podstawy prawnej. Wydanie decyzji bez podstawy prawnej ma miejsce wówczas, gdy brak jest przepisów prawa materialnego, będących podstawą do wydawania decyzji administracyjnych. Nawet błędne powołanie podstawy prawnej w decyzji administracyjnej nie prowadzi automatycznie do uchylenia decyzji w postępowaniu przed NSA, jeżeli podstawa taka istnieje (por. wyrok NSA z 26.01.2001 sygn .akt I S.A. 1425/99 LEX nr 54 161). Z powyższych względów na podstawie art. 151 cytowanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekła jak w sentencji wyroku.