SA/Rz 1811/01

WyrokWSA w Rzeszowie2004-02-18

Skład orzekający: Ryszard Bryk, Robert Sawuła, Jolanta Ewa Wojtyna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, oparta wyłącznie na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, jest zgodna z prawem, jeśli skarżący twierdzi, że jego działalność polegała na walce z grupami Wehrwolfu, a nie na utrwalaniu władzy ludowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Skarżący nabył uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o utrwalenie władzy ludowej w okresie służby wojskowej. Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, taka działalność skutkuje utratą uprawnień. Materiał dowodowy nie potwierdził twierdzeń skarżącego o udziale w walkach z grupami Wehrwolfu w ramach służby wojskowej.
Stan faktyczny
Skarżący C. P. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, utrzymującą w mocy poprzednią decyzję. Podstawą było nabycie uprawnień wyłącznie z tytułu walki o utrwalanie władzy ludowej. Skarżący twierdził, że brał udział w walkach z grupami Wehrwolfu. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA /del/ Ryszard Bryk Sędziowie WSA Robert Sawuła AWSA Jolanta Ewa Wojtyna (spr) Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi C. P. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2001 Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę SA/Rz 1811/01 U z a s a d n i e n i e Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, decyzją z dnia [...] lipca 2001 roku Nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku C. P. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2000 roku Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Podstawą prawną decyzji jest art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / Dz.U. z 1997 roku Nr 142 poz. 950 / oraz art. 138 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji podniósł, że w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania ustalono, że Wojewódzka Komisja Weryfikacyjna Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w R. orzeczeniem z dnia 23 lipca 1985 roku przyznała C. P. uprawnienia kombatanckie z tytułu walki o utrwalanie władzy ludowej w ramach służby pełnionej w okresie od 10 listopada 1948 roku do 10 maja 1950 roku w Oddziałach Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego Wojska Polskiego. Przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach stanowi, że osoby, które nabyły uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, tracą przewidziane tą ustawą przywileje. Ta sytuacja dotyczy wnioskodawcy, dlatego Organ nie znalazł podstawy do uchylenia swojej poprzedniej decyzji o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich. W toku postępowania C. P., w pismach kierowanych do Kierownika Urzędu ds. Kombatantów... podał, że podczas odbywania zasadniczej służby wojskowej oddelegowany był z jednostki stacjonującej w G. do bezpośredniej walki z grupami Wehrwolfu, które napadały na polską ludność zamieszkującą zachodnie tereny Polski. Odnosząc się do tego twierdzenia Kierownik Urzędu stwierdził, że nie ma ono znaczenia w sprawie, bowiem na tę okoliczność C. P. nie przedstawił żadnego dowodu uczestnictwa w walkach, natomiast z wykazu Centralnego Archiwum Wojskowego nie wynika, by jednostka, w której służył / 13 pułk KBW/ brała udział w walkach z UPA lub Wehrwolfem, są natomiast zapisy o walkach z niepodległościowym podziemiem. C. P. zaskarżył decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów skargą wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego podtrzymując twierdzenie, że jego działalność kombatancka polegała na udziale w walkach z Wehrwolfem. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Kierownikowi ds. Kombatantów do ponownego rozpatrzenia, składając jednocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę, Kierownik Urzędu ds. Kombatantów wniósł o jej oddalenie. Nadto powtórzył argumentację uzasadniającą decyzję i dodał, że materiał zgromadzony w sprawie nie pozwolił na przyjęcie, że skarżący uczestniczył w walkach Wehrwolfem w okresie zaliczonym mu jako działalność kombatancka w czasie pełnienia służby w Wojsku Polskim. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 11 pażdziernika 2001 roku S.A./Rz 1811/01 rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji umorzył w tym zakresie postępowanie, bowiem skarga wniesiona na decyzję Kierownika ds. Kombatantów nie została jeszcze rozpoznana. Skoro wiec decyzja jest nieprawomocna, nie powoduje utraty uprawnień przewidzianych w ustawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / art. 97 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku . Dz. U. Nr 153 poz. 1271 /. Stosownie do przepisu art. 1 par. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz. 1269 / , dokonując kontroli zaskarżonego aktu, Sąd bada jego zgodność z obowiązującymi w chwili jego wydania przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, nie będąc przy tym związany granicami skargi. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Stosownie do tego przepisu, pozbawia się uprawnień kombatanckich m.in. osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały te uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Z akt sprawy wynika bezspornie, że C. P. nabył uprawnienia orzeczeniem z dnia 23 lipca 1985 roku Wojewódzkiej Komisji Weryfikacyjnej ZBOWiD w R. , w którym, jako przesłankę do uzyskania uprawnień wymieniono walki o utrwalanie władzy ludowej w okresie od 10 listopada 1948 r. do 10 maja 1950 r. We własnoręcznym życiorysie dołączonym do wniosku do ZBOWiD o nadanie praw kombatanckich, skarżący podał, że 22 czerwca 1948 roku został powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej w 13 Pułku KBW . Służbę odbywał częściowo w G., gdzie brał udział w odgruzowywaniu miasta oraz w oczyszczaniu z niewybuchów i niewypałów . Następnie został przeniesiony na kielecczyznę , gdzie brał udział w walkach z bandami reakcyjnego podziemia. Taką informację zawiera również zaświadczenie wydane przez Wojskową Komendę Uzupełnień w R. Zgodnie z przepisem art.25 ust. 3 ustawy o kombatantach , uprawnienia uzyskane po 31 grudnia 1988 roku od ZBOWiD, podlegają weryfikacji. Postępowanie weryfikacyjne nie wykazało, by skarżący nabył uprawnienia kombatanckie na innej podstawie, niż wymieniona w orzeczeniu ZBOWiD. Te inne podstawy , uznane za działalność kombatancką wymienia ustawa w art. 1 ust.2. Należy do nich m.in. uczestniczenie w walkach jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu. Wprawdzie skarżący powoływał się na tę okoliczność, ale materiał dowodowy nie wskazuje na uczestniczenie przez niego w tych walkach. W szczególności informacja z Centralnego Archiwum Wojskowego nie wykazała, by 13 Pułk KBW , w którym służył skarżący brał udział w takich akcjach, są natomiast zapisy o walkach z niepodległościowym podziemiem, a taka działalność nie jest kombatancką w świetle ustawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, a w szczególności ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego i na podstawie art. 150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153 poz. 1270 / uznał skargę za nieuzasadnioną i orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło