SA/Rz 1815/03
WyrokWSA w Rzeszowie2005-05-11
Skład orzekający: Sędzia NSA Stanisław Śliwa, Sędzia NSA Marian Ekiert, Sędzia WSA Jolanta Ewa Wojtyna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien uchylić decyzję, która stała się bezprzedmiotowa, czy też stwierdzić jej wygaśnięcie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, powinien stwierdzić jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa, albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Uchylenie decyzji w takiej sytuacji jest niezgodne z prawem. Bezprzedmiotowość decyzji wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, np. z powodu zgaśnięcia podmiotu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej doprowadzenie jakości wody w Ośrodku Zdrowia do określonych wymagań. Po zmianie osoby odpowiedzialnej za nieruchomość, organ I instancji uchylił swoją poprzednią decyzję, uznając postępowanie za bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Starosta wniósł skargę do sądu, argumentując, że zmiana podmiotu zarządzającego nie powoduje bezprzedmiotowości decyzji. Sąd administracyjny uznał, że organ powinien był stwierdzić wygaśnięcie decyzji, a nie ją uchylić.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz Starosty zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Marian Ekiert AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Starosty [...] na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] września 2003 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] na rzecz Starosty [...] kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
S.A./Rz 1815/03 U z a s a d n i e n i e
Decyzją [...] z dnia [...] pażdziernika 2001 roku Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] nakazał Dyrektorowi Zespołu Opieki Zdrowotnej , jako administratorowi Ośrodka Zdrowia w P. , doprowadzenie jakości wody w Ośrodku do wymagań stawianych przez rozporządzenie Ministra Zdrowia z 4 września 2000 roku w sprawie warunków, jakim powinna odpowiadać woda do picia i na potrzeby gospodarcze... (Dz. U. Nr 82 poz.937).
Uchwałami nr [...] z dnia [...] maja 2002 roku i nr [...] z dnia [...] lipca 2002 roku w sprawie przekształcenia Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w S. polegającego na ograniczeniu jego działalności pod względem rodzaju udzielanych świadczeń i zasięgu działania , Rada Powiatu w S. pozbawiła ten podmiot nieruchomości będących w użyczeniu, m.in. działki ewidencyjnej nr 4855/8 o pow. 0,16 ha położonej w P., objętej księgą wieczystą Kw [...], zabudowanej budynkiem Ośrodka Zdrowia w P.
W tej sytuacji decyzją [...] z [...] września 2003 roku Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] uchylił w/w decyzję własną z dnia [...] pażdziernika 2001 roku [...],stwierdzając, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Podstawę prawną decyzji stanowi art. 162 par.1 pkt 1 k.p.a.
W uzasadnieniu wskazano ,że na mocy wymienionych wyżej uchwał Rady Powiatu w S. nastąpiła zmiana osoby odpowiedzialnej za nieruchomość zabudowaną Ośrodkiem Zdrowia w P., a nałożone decyzją obowiązki stały się bezprzedmiotowe, bowiem nowym administratorem obiektu stał się Zarząd Powiatu [...].
Od tej decyzji wniósł odwołanie Starosta [...]. Wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu odwołania wskazał, że mimo, że Zarząd Powiatu stał się administratorem obiektu, zmiana podmiotu zarządzającego nie ma wpływu na wydaną wcześniej decyzję w sprawie jakości wody, gdyż taka zmiana nie powoduje bezprzedmiotowości decyzji z dnia [...].10.2001 [...]. Równocześnie nie przestaje istnieć przedmiot rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, czyli przedmiot stosunku prawnego, który mógłby decydować o uchyleniu decyzji. Decyzja administracyjna wiąże tak długo, jak długo występują elementy decydujące o istnieniu danego, skonkretyzowanego w decyzji stosunku prawnego.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją [...] z dnia [...].10.2003 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...].
Podstawę prawną decyzji stanowi art. 138 par.1 pkt 1 k.p.a. , art. 27 ustawy z dnia 14 marca 1985 o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 Nr 90, poz. 575) oraz par.2 ust.1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 19.11.2002 w sprawie wymagań dotyczących jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. Nr 203 poz.1718).
W uzasadnieniu organ wskazał, że bezprzedmiotowość decyzji wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej. Takim elementem jest strona postępowania, której ustanie przekreśla celowość nałożonego obowiązku, a tym samym zmusza organ I instancji do stwierdzenia bezprzedmiotowości decyzji nakładającej ten obowiązek.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Rzeszowie, Starosta [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W jej uzasadnieniu nadal utrzymuje, że zmiana podmiotu zarządzającego nie ma wpływu na wydaną wcześniej decyzję, a decyzja administracyjna wiąże tak długo, jak występują wymagane elementy decydujące o istnieniu danego, skonkretyzowanego stosunku prawnego.
W odpowiedzi na skargę PWIS podtrzymał stanowisko, że bezprzedmiotowość decyzji wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to np. z powodu zgaśnięcia podmiotu. W świetle powyższego zasadne było stwierdzenie wygaśnięcia bezprzedmiotowej decyzji przez organ I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści przepisu art. 97 par.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi Starosty [...] , bowiem skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do dnia 1 stycznia 2004 roku . Sąd rozpoznając skargę zgodnie z treścią art. 134 par.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) zwanej dalej P.p.s.a. , rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi , ani powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 P.p.s.a Sąd uwzględnia skargę na decyzję administracyjną wówczas, gdy jest ona dotknięta naruszeniem prawa materialnego lub przepisów postępowania określonym w tym przepisie.
Poddawszy zaskarżoną decyzję takiej właśnie kontroli, Sąd doszedł do wniosku, że wydano ją z naruszeniem przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ I instancji ,w decyzji utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy , w podstawie prawnej powołał przepis art. 162 par.1 pk.1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję w I instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa , a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa, albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Mimo wyrażnie sformułowanego obowiązku wygaszenia decyzji, organ uchylił swoją poprzednią decyzję mimo, że uchylenie decyzji przez organ odwoławczy następuje na podstawie przepisu art. 138 k.p.a. Zgodnie natomiast z art. 162 par.1 pkt 1 k.p.a. stwierdzenie wygaśnięcia decyzji jest możliwe w sytuacji jej bezprzedmiotowości wynikającej z przepisu prawa albo z ustalenia, że leży to w interesie społecznym lub interesie strony.
W rozpatrywanej sprawie , decyzja z dnia [...].10.2001 [...] nakazująca doprowadzenie jakości wody do wymagań stawianych przez rozporządzenie Ministra Zdrowia z 4 września 2000 roku w sprawie warunków , jakim powinna odpowiadać woda do picia... adresowana była do użytkownika Ośrodka Zdrowia w P. – Dyrektora Zespołu Opieki Zdrowotnej w S.. Wobec zmiany użytkownika obiektu i powierzenia przez Radę Powiatu [...] administracji obiektu Zarządowi Powiatu, Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. słusznie uznał, zdaniem Sądu, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W takiej jednak sytuacji należało wygasić , a nie uchylić decyzję [...].
Organ administracji publicznej obowiązany jest stwierdzić wygaśnięcie decyzji, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki – decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa, albo jej wygaśnięcie leży w interesie społecznym lub interesie strony. Bezprzedmiotowość nie jest więc jedyną przesłanką stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. W piśmiennictwie przyjmuje się, że bezprzedmiotowość wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to m.in. zgaśnięcia podmiotu. Z istoty decyzji administracyjnej wynika, że konieczną przesłanką obowiązywania w czasie decyzji musi być istnienie takiego samego stosunku prawnego, jaki został skonkretyzowany w decyzji. Zatem – decyzja administracyjna wiąże tak długo, jak długo mamy do czynienia z elementami decydującymi o istnieniu danego, skonkretyzowanego stosunku prawnego / vide – T.Woś, Państwo i Prawo 1992/7/49 nr publ. 20872 /. Likwidacja jednostki organizacyjnej będącej adresatem decyzji, a także utrata przez stronę kwalifikacji niezbędnych do wykonywania przyznanych jej uprawnień – czyni decyzję bezprzedmiotową / czytaj tamże/. Sytuacja zatem, gdy strona , na której spoczywa obowiązek wykonania określonych czynności, przestaje być użytkownikiem obiektu, z którym obowiązek ten jest związany, powoduje w ocenie Sądu bezprzedmiotowość decyzji zobowiązującej do wykonania obowiązku.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, rzeczą organu będzie także ustalenie, czy Starosta [...] ma przymiot strony w postępowaniu w aspekcie przepisu art. 28 k.p.a.
Należy tu wskazać, że obowiązek uzdatnienia wody w Ośrodku Zdrowia nałożony był na podmiot świadczący usługi medyczne. Wymagania bakteriologiczne, fizykochemiczne i organoleptyczne dotyczące jakości wody określa Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 listopada 2002 roku w sprawie wymagań dotyczących jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi / Dz. U. 02.203.1718/, uchylające rozporządzenie tego Ministra z dnia 4 września 2000. Wprawdzie uchwały Rady Powiatu w S. wymienione wyżej, powierzają zagospodarowanie mienia po ZP ZOZ Zarządowi Powiatu w S., niemniej należy dokonać oceny, czy doprowadzenie jakości wody w Ośrodku w P. w takim zakresie, w jakim zobowiązywała do tego decyzja z dnia [...] pażdziernika 2001 jest celowe i konieczne w sytuacji aktualnego wykorzystania obiektu.
Mając na uwadze powyższe i treść przepisu art. 145 par. 1 pkt.1 lit. a i c P.p.s.a Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego . Na podstawie art. 152 P.p.s.a Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, o kosztach orzekając na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło