SA/Rz 1820/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak /spr/ Sędziowie NSA Ryszard Bryk WSA Zbigniew Czarnik Protokolant ref. staż. Dorota Wolak po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego skargę oddala Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § l pkt k.p.a. i art. 4 ust l w zw. z art. 32 ust. l ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej /tekst jednolity Dz. U. z 1998 roku Nr 64, poz. 414 z późń. zm./ po rozpatrzeniu dowołania T. K. od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] czerwca 2003 r. znak [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wyjaśnione zostało, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał T. K. zasiłek celowy w kwocie 150 zł na potrzeby bieżące wobec ustalenia, że dochód rodziny w/w nie przekracza kryterium dochodowego, zatem rodzina spełnia warunki do przyznania zasiłku. W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego T. K. nie wskazała kierunku weryfikacji zaskarżonego orzeczenia jak również nie podała żadnej argumentacji. Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pełni podzieliło stanowisko Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wskazując na treść 4 ustawy o pomocy społecznej w/g którego prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom których dochód na osobę w rodzinie z zastrzeżeniem art. 24 a, art. 27 a, art. 31 a, art. 33g ust. 1-3 i art. 33. Przepis powyższy ma charakter klauzuli generalnej tj. odnosi się do wszystkich świadczeń z pomocy społecznej co oznacza , że kwota ustalonego kryterium dochodowego przesądza o tym czy pomoc może być udzielona i w jakiej postaci. W toku postępowania ustalono, że rodzina w/w składa się z trzech osób w wieku powyżej 15 lat. Kryterium dochodowe obliczone w/g art. 4 ust l wynosi - 1006 zł, natomiast dochód rodziny wynosi 800 zł. Kolegium na podstawie wielości rozpatrywanych spraw stwierdziło, że przyznana pomoc pomimo, iż nie spełnia oczekiwań rodziny w/w i tak należy do jednych z wyższych przyznawanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. Znikome środki finansowe w/w ośrodka oraz wielość osób starających się o świadczenia przesądzają o wysokości przyznanego świadczenia. Ocena materiału dowodowego wskazuje, że odwołująca się może skorzystać z innych form pomocy tj. z dodatku mieszkaniowego oraz z zasiłku rodzinnego o których to uprawnieniach została poinformowana. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżącą nie sprecyzowała kierunku weryfikacji zakażonej decyzji w obszernym uzasadnieniu skargi opisała niewłaściwe procedowanie organów orzekających w sprawie domagając się cyt. "wszczęcia postępowania karnego". Na rozprawie przedłożyła plik dokumentów oraz pismo w którym domagała się zwrotu kosztów związanych z przygotowaniem sprawy oraz zwrotu koszów podróży. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271/. Kontrola natomiast tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem oceny w badanej sprawie pozostaje legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] lipca 2003 r. w przedmiocie przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. Przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej / Dz. U. z 1998 r. Nr 64 poz. 414 ze zm./ sposób rozstrzygnięcia sprawy pozostawiają uznaniu organu samorządowego, orzekającego w I instancji. Oznacza to, że organ ten nie jest obowiązany, lecz może przyznać świadczenie po wcześniejszej ocenie sytuacji materialnej, rodzinnej i potrzeb skarżącego z jednej strony, zaś z drugiej oceniając własne możliwości finansowe. Przechodząc do ceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że odpowiada prawu i nie zostały naruszone normy prawne. Zasiłek celowy jest świadczeniem z pomocy społecznej o charakterze fakultatywnym, oznacza to, że organ administracyjny rozpoznając wniosek strony o przyznanie takiego świadczenia działa w ramach tzw. uznania administracyjnego mając możliwość wyboru treści rozstrzygnięcia. O uznaniowym charakterze tegoż świadczenia świadczy treść art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /Dz. U. Nr 64.poz414 ze zm./ z treści którego przepisu wynika, że "w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej". Użycie przez ustawodawcę sformułowania "może" wyraźnie wskazuje, że podejmowane decyzje na podstawie art. 32 ustawy o pomocy społecznej mają charakter uznaniowy, skutkuje to tym, że kontrola Sądu sprowadza się w istocie do kwestii, czy w toku postępowania przed podjęciem decyzji zostały zachowane zasady proceduralne i czy w tym zakresie rozstrzygnięcia nie doszło do istotnego przekroczenia ram swobodnej oceny i uznania. Uznaniowy charakter decyzji organu administracji państwowej nie zwalnia organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przy zachowaniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i w tym zakresie Sąd nie stwierdził żadnych uchybień. Podkreślić przy tym należy, że kwestia wysokości przyznanego zasiłku okresowego nie jest określona w ustawie o pomocy społecznej. Prezentowany jest pogląd w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż wyznacznikami ustalania wysokości zasiłku z pomocy społecznej są z jednej strony sytuacja materialna wnioskodawcy i cel na który zasiłek jest przyznany, a z drugiej strony możliwości finansowe organów pomocy społecznej./wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r ISA 1649/93,ONSA 1995/1/33. W niniejszej sprawie jak wynika z akt sprawy przed podjęciem decyzji organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy w oparciu o przeprowadzony wywiad środowiskowy przez pracownika socjalnego wskazującego na potrzeby skarżącej a z drugiej strony została opisana sytuacja finansowa Ośrodka. W okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać, że przyznanie skarżącej zasiłki celowego wynikało z możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Zarzuty podniesione w skardze oraz w dołączonych do akt sprawy pismach procesowych wykraczają poza granice rozpoznawanej sprawy i nie mają wpływu na wynik tej sprawy. W sprawie wniosku w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania wyjaśnienia wymaga, że stosownie do art. 55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz. U. Nr 74 poz. 368 ze zm./ w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153 poz. 1271 ze zm./, zwrot kosztów skarżącemu przysługuje w przypadku uwzględnienia skargi . W tej sytuacji skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd skargę oddalił stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/.