SA/Rz 1825/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie NSA Ryszard Bryk /spr./ AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. S., L. S., J. C. i B. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargi oddala SA/Rz 1825/02 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną decyzją z dnia [...].07.2002 r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...].03.2002 r., Nr [...] w sprawie odmowy dokonania w operacie ewidencji gruntów wsi P. zmiany polegającej na wykazaniu drogi dojazdowej do pól, usytuowanej na granicy wsi P. i W., biegnącej od drogi powiatowej oznaczonej jako działka nr 753/1 w kierunku północno-wschodnim. Wskazaną decyzję wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 20 ust. 1 i 2 oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17.05.1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne /jedn. tekst Dz.U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 z późn. zm./. W motywach decyzji stwierdził, iż L. S. w podaniu z dnia 7.08.2001 r. żądał wykazania na mapie ewidencji gruntów drogi dojazdowej do pól m. innymi do jego działek oznaczonych numerami 646 i 647, położonych na terenie wsi P. Twierdził, iż droga ta istnieje na gruncie od wielu lat, ale nie jest wykazana na mapie ewidencyjnej. Do podania dołączył kopie aktualnych map ewidencyjnych wsi P. i W. w skali 1 : 2880, kopię mapy katastralnej wsi P. i kopię mapy z Miejscowego Ogólnego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy P. W późniejszym czasie doręczył kopię mapy do celów projektowych w skali 1 : 500 z wykazaną drogą jako użytek w działce, nr 152/82, położonej we wsi W., przebiegającą wzdłuż granicy ze wsią P. Starosta decyzję odmowną uzasadniał tym, że na żadnej mapie ewidencji gruntów taka droga jako odrębna działka lub też jako użytek gruntowy nie była uwidoczniona. W odwołaniu J. S., H. S. i L. S. ponowili żądanie i dodali, że L. S. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług turystycznych i handlowych na działkach nr, nr 646, 647 i 649 i poniósł koszty związane z projektem budowy baru na wymienionych działkach. Do działek tych prowadziła droga dojazdowa utwardzona kamieniami, położona na terenie wsi P. przy granicy wsi W. Droga ta stanowi dojazd do pól. Rozpatrując odwołanie organ II instancji podkreślił, iż przedmiotowa droga wchodzi w skład działki nr 152/82, która stanowi własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym "A." Spółka z o.o. z siedzibą w S. Na aktualnej mapie ewidencyjnej wsi W. w skali 1 : 2880, na działce 152/82 nie jest wykazana droga granicząca z działkami 649, 647 i 646, które są położone na terenie wsi P. Po założeniu ewidencji gruntów, zmiany we władaniu gruntami można wykazywać dokumentami urzędowymi, które przedstawiają aktualny stan prawny nieruchomości, takimi jak: odpisy z ksiąg wieczystych, akty notarialne, prawomocne orzeczenia sądu, ostateczne decyzje administracyjne. Przedłożone przez wnioskodawcę kopie map katastralnych i ewidencyjnych wsi P. i W. oraz sporządzona dla celów projektowych mapa w skali 1 : 500, mapa topograficzna, a także pismo mieszkańców wsi - użytkowników drogi, nie mogą stanowić podstawy do wykazania żądanej drogi jako odrębnej działki, bowiem fakt ten wiąże się z podziałem działki nr 152/82 i ze zmianą prawa własności do wydzielonego na drogę gruntu. Poza tym organ II instancji zasygnalizował, że podniesiona w odwołaniu sprawa wykazania w ewidencji gruntów wsi W. na rzecz J. S. gruntu o powierzchni 0,42 ha otrzymanego w 1983 r. jako darowizna od matki W. S., nie była przedmiotem prowadzonego przez organ I instancji postępowania zakończonego decyzją z dnia [...].03.2002 r., Nr [...]. W tej sprawie strona zainteresowana winna zwrócić się z osobnym wnioskiem do Starosty. Skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego /zawarte w jednym piśmie z dnia 3.08.2002 r./ wnieśli: J. S., L. S., W. L., B. R., J. C. i B. K. Wymienieni zarzucili, że przedmiotowa droga do pól i gospodarstw istnieje od pokoleń, utwardzona jest kamieniami i jest "w naszym posiadaniu – zasiedzeniu /użytkowaniu/". Postanowieniem z dnia 6.11.2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek zamiejscowy w Rzeszowie odrzucił skargi B. K. i W. L. Odpowiadając na skargi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi L. S. i odrzucenie pozostałych skarg i podtrzymał swoje stanowisko i argumenty wyłożone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo nadmienił, że od czasu założenia w 1966 r. ewidencji gruntów wsi P. i W. na bazie mapy katastralnej w skali 1 : 2880, jak również na mapach katastralnych nie było wykazanej drogi granicznej pomiędzy w/w wsiami jako odrębnej działki, ani też konturu klasyfikacyjnego "droga" w działkach położonych przy granicy obu sąsiadujących ze sobą wsi na odcinku wskazywanym przez skarżących. Po odnowieniu w 1989 r. ewidencji gruntów wsi P. i W., na mapach ewidencyjnych obu wsi, nie ma także uwidocznionej drogi biegnącej wzdłuż granicy wsi. Poza tym podniósł, że skarżący W. L., B. R., J. C. i B. K. są zainteresowani wykazaniem w operacie ewidencji gruntów wsi P. przedmiotowej drogi ze względu na dojazd do własnych nieruchomości. Jest to interes faktyczny, a nie prawny /por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3.02.1997 r. – OPS 9/96 i z dnia 5.07.1999 r. OPS 16/98/. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi nie mają uzasadnionych podstaw prawnych. W piśmie z dnia 7.08.2001 r. skierowanym do Urzędu Gminy w P. i przekazanym do właściwości Starosty /K. 3 i 1 akt I instancji, wnioskodawca L. S. żądał wykazania w operacie ewidencyjnym P. drogi dojazdowej do pól, m. innymi do jego działek oznaczonych numerami 646, 647 i 649 położonych w obrębie P. Twierdził, iż przedmiotowa droga, obecnie wyłożona kamieniami, faktycznie istnieje na gruncie od dawien dawna. Z drogi tej korzystają rolnicy, których pola są przy niej położone. Wcześniej z drogi korzystali ich poprzednicy prawni. Dodał, że na wymienionych działkach zamierza rozszerzyć działalność gospodarczą o charakterze rekreacyjnym /korty tenisowe/. W związku z tym starał się o uzyskanie decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji, której nie może uzyskać z powodu braku odpowiedniego dojazdu do tych działek /wypowiedź L. S. złożona na rozprawie sądowej w dniu 30.11.2004 r. K 30/2 – akt sądowych/. W konkluzji stwierdził, że skoro droga ta faktycznie istnieje i była wykazana na dawnych mapach, przeto powinna być uwidoczniona w aktualnej mapie ewidencyjnej w postaci osobnej działki lub w postaci konturu klasyfikacyjnego "droga" – dr./. Przedmiotowy grunt jest zaznaczony kolorem czerwonym na wyrysie mapy ewidencyjnej w skali 1 : 2880 /K. 30 akt I instancji/. Jak pokazuje mapa, droga ta biegnie w kierunku północno-wschodnim od drogi powiatowej, oznaczonej jako działka nr 753/1. Grunt ten wchodzi w skład działki nr 152/82, stanowiącej własność Skarbu Państwa i znajdującej się w użytkowaniu wieczystym "A. – Spółki z o.o. w S. /wypis z rejestru gruntów i akt notarialny Rep. A Nr [...] z dnia 13.10.1999 r., sporządzony w Kancelarii Notarialnej notariusza B. M. /K. 11 i 19c akt I instancji/. Działka Nr 152/82 o pow. 13, 84 ha położona jest w jednostce ewidencyjnej P., w obrębie wsi W. Z wypisu rejestru gruntów wynika, że w skład tej działki ze względu na rodzaj użytków wchodzą tereny różne /Tr/ i tereny kolejowe /Tk/. Działka ta od strony wschodniej przylega do gruntów wsi P. Skarżący twierdzą, iż przedmiotowy grunt był położony na terenie wsi P. przy granicy z gruntami wsi W., ale obecnie wchodzi w skład działki nr 152/82. Natomiast działki o numerach 646, 647 i 649 stanowią współwłasność L. S., J. S. i H. S. /wypis z rejestru gruntów K. 26 akt I instancji/. Orzekające organy ustaliły, że na żadnej mapie ewidencji gruntów przedmiotowa droga pomiędzy wsiami P. i W. nie była i nie jest wykazana jako odrębna działka lub jako użytek "dr". Dotyczy to zarówno mapy prowadzonej przed założeniem ewidencji gruntów, czyli przed 1966 rokiem, jak też mapy po założeniu ewidencji gruntów. Poczynione w tym zakresie ustalenia są prawidłowe i znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale geodezyjnym. Droga taka nie była uwidoczniona zarówno na dawnej mapie katastralnej, jak również na mapach ewidencyjnych powstałych po założeniu i odnowieniu ewidencji gruntów wsi P. i W. Taki stan rzeczy ilustrują mapy katastralne, czyli mapy dotyczące parcel gruntowych /K. 14, 17 i 43 akt I instancji/, jak również aktualne mapy ewidencyjne /K. 16, 19a/. Mapa dla celów projektowych w skali 1 : 500, /K. 20 akt I instancji/ sporządzona przez geodetę T. K., na której kolorem żółtym uwidoczniono przedmiotową drogę, służy jedynie do celów projektowych w budownictwie, zatem nie może stanowić dowodu w sprawie z zakresu ewidencji gruntów. Stosownie do art. 2 pkt 8 i art. 20 ust. 1 i 2 i art. 21 ustawy z dnia 17.05.1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne /tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 ze zm./, ewidencja gruntów i budynków jest tylko zbiorem informacji m. innymi o gruntach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władającymi tymi gruntami i prowadzona jest na potrzeby związane z zagospodarowaniem przestrzennym, wymiaru podatków i innych obciążeń publicznoprawnych, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami. Z tej racji organy prowadzące ewidencję gruntów nie są właściwe /nie mają kompetencji/ do rozstrzygania w sprawach z zakresu ewidencji gruntów jakichkolwiek kwestii związanych z własnością lub innymi prawami rzeczowymi, bowiem sprawy te należą do właściwości sądów powszechnych. Dane z tego zakresu wprowadza się z urzędu do ewidencji gruntów na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych /§ 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków – Dz.U. Nr 38, poz. 454, cytowane niżej jako rozporządzenie/. Skarżący nie wykazali tytułu prawnego, określonego w rozporządzeniu do przedmiotowego gruntu, przeto orzekające organy nie miały podstaw prawnych do wydzielenia na mapie spornego gruntu z działki nr 152/82, lub do uwidocznienia w granicach tej działki użytku w postaci drogi dojazdowej. Brak jest również podstaw do twierdzenia, że nie uwidocznienie przedmiotowej drogi na aktualnej mapie ewidencyjnej jest wynikiem ewidentnego błędu geodezyjnego /kreślarskiego pomiarowego lub podobnego/. Argumentacja skarżących, iż przedmiotowa droga była rzekomo wykazywana na dawnych mapach, nie ma w tej sprawie istotnego znaczenia. Skoro przez okres ostatnich 40 lat, przedmiotowa droga nie była wykazywana w ewidencji gruntów, zatem taki stan rzeczy jest już ustabilizowany. Notabene przypuszczenia skarżących nie są wsparte żadnymi dowodami, zaś roszczenia własnościowe mogą być dochodzone tylko przed właściwym sądem powszechnym. Gruntowna analiza żądań skarżących de facto prowadzi do wniosku, iż skarżący i uczestnicy nie roszczą sobie prawa własności do przedmiotowego gruntu, bowiem podkreślają, iż przez wiele lat korzystali z tej drogi w formie przejazdu do swoich działek rolnych. Wynika to m.innymi z treści skargi w której zamieszczono passus: "W/w droga dojazdowa do pól i gospodarstw istnieje od pokoleń, utwardzona kamieniem, w naszym posiadaniu – zasiedzeniu /użytkowaniu/". W takim razie chodzi im o zasiedzenie służebności gruntowej w rozumieniu art. 292 kodeksu cywilnego /k.c./, ewentualnie o ochronę posiadania służebności w rozumieniu art. 344, w zw. z art. 352 k.c. Za tym przemawia wypowiedź uczestnika B. K. /K. 45/2 akt sądowych/ który stwierdził, że w 2001 r. przejeżdżał tą drogą, to zauważył szlaban i jacyś tam ludzie żądali opłaty za przejazd po tej drodze. Sprawy związane z zasiedzeniem służebności są sprawami cywilnoprawnymi, przeto nie mogą być rozstrzygane przez organ prowadzący ewidencję gruntów. J. C. i B. R. składając skargi kierowali się tylko interesem faktycznym polegającym na korzystaniu z przejazdu po cudzyn gruncie, czyli nie mieli interesu prawnego i tym samym legitymacji do wniesienia skargi. Brak legitymacji pociąga za sobą oddalenie skargi, a nie jej odrzucenie jak to sugerował organ II instancji w odpowiedzi na skargę /zob. Tadeusz Woś - Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze "LEXIS NEXIS", W-wa 2004 r., str. 129, pkt 8/. Z przedstawionych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm./, Sąd skargi /zawarte w jednym piśmie/ oddalił. Badając akta sprawy administracyjnej, Sąd zauważył, iż zaskarżoną decyzję z dnia [...].07.2002 r. podpisał Z-ca Dyrektora Wydziału [...] J. Ż. – wz. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Ponieważ prima facie zachodziły wątpliwości co do istnienia upoważnienia do jej podpisania, Sąd wezwał stronę przeciwną do przedłożenia stosownych dokumentów na ten temat. Z § 15 ust. 2 Statutu Urzędu Wojewódzkiego wynika, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego /administracja zespolona/ działa w ramach Wydziału [...] Urzędu Wojewódzkiego. Pismami z dnia 3.12.2001r., Nr [...] i z dnia 16.12.2002 r., Nr [...] Wojewoda powierzył J. Ż. wykonywanie zadań wchodzących w zakres stanowiska Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Było to podyktowane dłuższą nieobecnością w pracy B. S. – powołanej na stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Z art. 31 ust. 1 ustawy Administracja rządowa w województwie /Dz.U. z 2001 r., Nr 80, poz. 872/ wynika, że kierowników zespolonych służb powołuje i odwołuje właściwy wojewoda. Kierując się argumentacją a maiori ad minus /z większego na mniejsze/ Sąd uznał, że skoro wojewoda powołuje i odwołuje kierowników zespolonych służb, to jest również uprawniony do powierzenia wskazanej osobie na czas określony pełnienie obowiązków wchodzących w zakres zadań kierownika takiej służby, co równocześnie upoważnia taką osobę do podpisywania decyzji. Za przytoczonym poglądem przemawia również art. 32 ust. 1 w/w ustawy.