SA/Rz 1840/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 13 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. Ł. kwotę 10 zł /słownie: dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 1840/02 Uzasadnienie Przedmiotem skargi J. Ł. jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dn. [...].07.2002r. Nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dn. [...].05.2002r. Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie odprowadzenia wód opadowych. Organ I instancji w/w decyzją umorzył postępowanie w sprawie odprowadzania wód opadowych z terenu posesji Nr 43 przy ul. P. w P. Decyzję adresowaną do A. i J. Ł. doręczono w dn.17.05.2002r. j. Ł. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych). Pismem z dn.13.06.2002r. J. Ł. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dn. [...].05.2002r. Wniosek ten uzasadnił tym, że był leczony antybiotykami i nie mógł w terminie otwartym do odwołania "zebrać myśli i sił". Dodatkowo powołał się na swoje niedołęstwo oraz trudności w poruszaniu się. W piśmie tym znalazło się stwierdzenie o utrwaleniu stanu, w którym wody opadowe nie mogąc naturalną droga spłynąć zalewają piwnice wnioskodawcy. Wniosek powyższy przekazano wg właściwości Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego. Wspomnianym na wstępie postanowieniem organ ten, powołując się na dyspozycję art.59 § 2 ustawy z dn.14.06.1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednol. Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm. zwany dalej k.p.a.) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Przytaczając treść art.58 § 2 k.p.a. organ ten uznał, że wnioskodawca nie udokumentował braku własnej winy, nie udokumentował kiedy ustała przyczyna uchybienia oraz nie dopełnił czynności, dla których określony był termin, albowiem nie załączono odwołania. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania złożył J. Ł. Nie wskazując kierunku weryfikacji zaskarżonego postanowienia J. Ł. wyraził swoje niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia, podniósł, że w terminie odwoławczym był obłożnie chory, na co przedstawił zaświadczenie lekarskie. Zaświadczenie to stwierdza, że J. Ł. z powodu zapalenia oskrzeli "nie może stawić się na wezwanie w sprawie własnej" i "przypuszczalny okres niemożności stawienia się z powodu choroby" określono na czas od 17.05.2002r. do 30.05.2002r. Skarżący powołał się także, że jest podeszłego wieku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, odwołując się do uzasadnienia zawartego w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., dlatego też z mocy art.97 § 1 ustawy z dn.30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm., zwana dalej Pwsa) podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn.30.08.2002r., Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Ta reguła intertemporalna ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest uzasadniona. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie o odmowie przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Problematykę przywrócenia terminu normuje art.58 i nast. k.p.a. Zgodnie z art.58 § 1 k.p.a. "w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy". Prośba taka musi być wniesiona w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie z wniesieniem prośby o przywrócenie terminu należy dopełnić czynności, dla której ustanowiony był termin (art.58 § 2 k.p.a.). Właściwym organem do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji jest organ właściwy do rozpatrzenia odwołania od decyzji, który w tej kwestii wydaje ostateczne postanowienie. Organem tym w przedmiotowej sprawie był Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Organ ten odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uznając, że "wnioskodawca nie udokumentował braku własnej winy, nie udokumentował kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu oraz nie dopełnił czynności dla których określony był termin – nie załączono odwołania". Posłużenie się w argumentacji organu twierdzeniem o konieczności "udokumentowania braku własnej winy" w uchybienie terminu jest zupełnie nietrafne, albowiem przepis art.58 § 1 k.p.a. posługuje się terminem "uprawdopodobnienia". Uprawdopodobnienie polega nie na udowodnieniu lecz na uwiarygodnieniu pewnych faktów. Jest to metoda dowodzenia, o charakterze odformalizowanym. Argumentowanie więc, jak to uczynił organ w zaskarżonym postanowieniu, iż brak winy należy "udokumentować" jest merytorycznie chybione. Podobnie ocenić należy wywód uzasadnienia, wskazujący iż nie dopełniono czynności, dla której przewidziany był termin, albowiem nie dołączono odwołanie. Wskazać należy w tym miejscu, że do prośby w sprawie przywrócenia terminu należy stosować także art.64 § 2 k.p.a., co w praktyce oznaczać musi, że organ przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który nie zawierałby odwołania od decyzji, winien wezwać wnoszącego prośbę o jej uzupełnienie o odwołanie. Gdyby skarżący nie uzupełnił takiego braku w terminie wyznaczonym po myśli art.64 § 2 k.p.a., należałoby pozostawić wniosek bez rozpatrzenia, a nie odmawiać przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Pogląd taki wyrażony w orzecznictwie (wyrok NSA z dn.2.08.2000r., SA/Bk 142/00) spotkał się z aprobatą w doktrynie (por. glosę L.Żukowskiego do w/w wyroku opubl. w OSP Nr 5/2000, poz.72). Zdaniem sądu czynność, której termin został przez stronę uchybiony, może ona dopełnić w samym podaniu zawierającym także prośbę o przywrócenie terminu. Nie jest koniecznym, by następowało to w odrębnym piśmie procesowym, art.58 § 2 zd. 2 k.p.a. wymaga jedynie, by nastąpiło to jednocześnie z wniesieniem prośby. Z tych przyczyn teza organu o "nie dołączeniu podania" jako argument za odmową przywrócenia terminu także jest wadliwa. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że samo odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, do jego bytu wystarcza, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji (art.128 k.p.a.). Taki element niezadowolenia ze stanu rzeczy po wydaniu decyzji przez organ I instancji znajduje się w samym podaniu J. Ł. o przywrócenie terminu we fragmencie, w którym mowa jest o utrudnieniu w "funkcjonowaniu działki nr 45 przy ul. P." z powodu zalewania przez wody opadowe piwnic wnioskodawcy. Podanie J. Ł. poza odwołaniem się do faktu choroby wnioskodawcy nie zawiera istotnie wskazania daty ustania przyczyny uchybienia. Rzecz jednak w tym, że organ nie wezwał wnioskodawcy o sprecyzowanie tego elementu prośby o przywrócenie terminu, czym niewątpliwie naruszył swój obowiązek udzielania informacji i wyjaśnień stronie postępowania, który wynika z art.9 k.p.a.. Obowiązek ten organ ma zwłaszcza wówczas, gdy strona z uwagi na swój wiek i stan niedołęstwa nie zna przepisów prawa. Brak wywiązania się przez organ z tego obowiązku oznacza, że naruszono także obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art.7 k.p.a.). Dodatkowej argumentacji dostarcza fakt, że skarżący dołączył zaświadczenie lekarskie mające świadczyć o swoim stanie chorobowym i braku możliwości wniesienia odwołania w terminie. Uznając zatem, że postanowienie zapadło z naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa) należało zaskarżone postanowienie uchylić. Prowadząc postępowanie organ odwoławczy wezwie skarżącego o sprecyzowanie terminu ustania przyczyny uchybienia, przeprowadzi dowód z dokumentu – zaświadczenia lekarskiego, a także ustali czy uchybienie terminu było zawinione przez J. Ł O kosztach postępowania orzeczono biorąc pod uwagę art.97 § 2 Pwsa. Ponieważ zaskarżonym postanowieniem odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, za bezprzedmiotowe sąd uznał opatrywanie wyroku klauzulą o braku niemożności wykonywania zaskarżonego postanowienia w okresie przed uprawomocnieniem się niniejszego wyroku (art.152 Ppsa).