SA/Rz 1849/03
WyrokWSA w Rzeszowie2005-05-13
Skład orzekający: Robert Sawuła, Zbigniew Czarnik, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej może zostać wydana na podstawie przepisów, które straciły moc obowiązującą w momencie wszczęcia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo, ponieważ została wydana na podstawie przepisów, które straciły moc obowiązującą w momencie wszczęcia postępowania administracyjnego. Wszczęcie postępowania nastąpiło w dniu doręczenia wniosku organowi, co miało miejsce po wejściu w życie nowego rozporządzenia dotyczącego chorób zawodowych. Zastosowanie niewłaściwych przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ nowe przepisy wykluczają opiniowanie przez jednostki kolejowej służby zdrowia, co było podstawą wydania decyzji w niniejszej sprawie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia u S. M. choroby zawodowej – uszkodzenia słuchu. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, opierając się na dwóch opiniach wykluczających zawodową etiologię niedosłuchu, mimo narażenia na ponadnormatywny hałas. S. M. zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i zasad postępowania administracyjnego, wskazując na nieobiektywizm opinii wydanych przez placówki kolejowej służby zdrowia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...];
SA/Rz 1849/03
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] października 2003 r., [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia [...] lipca 2003 r., [...] orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u S. M. choroby zawodowej – uszkodzenia słuchu. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] poprawnie przyjął, że w stosunku do S. M. nie może być stwierdzona choroba zawodowa skoro dwie opinie uprawnionych jednostek do orzekania o wystąpieniu choroby zawodowej jednoznacznie wykluczyły w tym przypadku zawodową etiologię występującego niedosłuchu. Równocześnie organ wskazał, że poza sporem pozostaje fakt, że S. M. w czasie wykonywania pracy był narażony na ponadnormatywny hałas. Jednak ze względu na negatywne opinie lekarskie, hałas ten nie mógł być przyczyną wystąpienia choroby.
Z decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] nie zgodził się S. M. W skardze do NSA OZ w Rzeszowie zarzucił decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniach społecznych, a także naruszenie zasad postępowania administracyjnego, szczególnie art. 8 k.p.a.
W szerokim uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że jego zdaniem organy w sposób nieobiektywny dokonywały ustaleń faktów istotnych dla rozstrzygania sprawy. Brak obiektywizmu wynika z tego, że w opiniowaniu medycznym brały udział placówki kolejowej służby zdrowia, a więc strukturalnie połączone z pracodawcą. Ta okoliczność nie dawała gwarancji bezstronnego orzekania o chorobie zawodowej. Skarżący wskazał także, że podstawą negatywnego rozstrzygnięcia w jego sprawie nie mogą być wytyczne ministra zdrowia i przyjęcie 30 dB ubytku słuchu jako minimalnej granicy orzekania o chorobie zawodowej. Z przytoczonych powodów skarga powinna być uwzględniona, a zaskarżona decyzja uchylona albo sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organy administracji.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] wniósł o oddalenie skargi. Jako uzasadnienie takiego wniosku przywołał argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi ST. M., gdyż skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do dnia 1 stycznia 2004 r. Sąd administracyjny rozpoznając skargę na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej prawo o p.s.a., nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznaje skargę w granicach danej sprawy dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia z obowiązującym prawem.
Oceniając w takim zakresie zaskarżoną decyzję Sąd stwierdza, że decyzja ta narusza przepisy obowiązującego prawa dlatego i z tego względu musi zostać wyeliminowana z porządku prawnego. Stanowisko takie oznacza, że skarga podlega uwzględnieniu i to nie tylko z powodów podniesionych w skardze.
Sąd przyjmuje, że zaskarżona decyzja narusza prawo z tego względu, że wydana została na podstawie przepisów, które w sprawie orzekania o chorobie zawodowej u S. M. już nie obowiązywały. Dla takiego stwierdzenia podstawowe znaczenie ma ustalenie w jakim momencie wszczęte zostało postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej. Analiza akt sprawy wykazuje, że pierwszym dokumentem który pojawia się w sprawie jest wniosek Kolejowego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych [...], który sporządzony został w dniu 2 września 2002 r. Wniosek ten wpłynął do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej [...] w dniu 12 września 2002 r. Zatem w tym dniu w sposób zgodny z przepisami prawa wszczęło się postępowanie w sprawie S. M. Określenie momentu wszczęcia postępowania ma w rozpoznawanej sprawie znaczenie podstawowe, gdyż z tą chwilą wiąże się obowiązek stosowania przepisów prawa. Sąd zauważa, że będące podstawą prowadzenia postępowania i orzekania rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm./ straciło moc obowiązującą w dniu 3 września 2002 r., gdyż z tą datą zaczęło obowiązywać rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz. U. Nr 132, poz. 1115/.
Zatem w dniu 12 września 2002 r., więc w chwili wszczęcia postępowania obowiązywały przepisy nowego rozporządzenia, a to oznacza, że całe postępowanie powinno być prowadzone w oparciu o te regulacje. Sąd przyjmując taki pogląd wskazuje, że ma on oparcie w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r., w którym jednoznacznie wskazano, że właściwy państwowy inspektor sanitarny wszczyna postępowanie dopiero po zgłoszeniu przez podmiot uprawniony podejrzenia o chorobie zawodowej. W rozpoznawanej sprawie takie podejrzenie zgłoszono w dniu 12 września 2002 r., a nie dnia 2 września 2002 r., więc w dacie, w której jednostka kolejowej medycyny pracy sporządziła wniosek do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...]. Zatem z treści art. 61 § 3 k.p.a. wynika, że datą wszczęcia postępowania na wniosek strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że postępowanie w sprawie S. M. nie zostało wszczęte przed dniem 3 września 2002 r., a to skutkuje koniecznością stosowania przepisów nowego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, gdyż stare przepisy na mocy § 10 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. /nowego/ mogły być stosowane tylko do spraw, które zostały wszczęte przed dniem wejścia w życie nowych przepisów /tj. przed 3 września 2002 r./.
Stwierdzając fakt naruszenia przepisów rozporządzenia Sąd badał, czy naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, gdyż tylko taki przypadek naruszenia prawa daje podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Analiza tej kwestii doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że zastosowanie w sprawie niewłaściwych przepisów miało wpływ istotny dla sprawy i to przesądziło o konieczności uchylenia decyzji obu instancji. Sąd uznał istotność wskazanego naruszenia z tego względu, że nowe przepisy nie dopuszczają by jednostkami opiniującymi w sprawie chorób zawodowych były jednostki kolejowej służby zdrowia. W tym zakresie treść dawnego § 7 ust. 1 rozporządzenia, pozostaje w wyraźnej kolizji z treścią § 5 ust. 2 nowego rozporządzenia.
Konkludując, Sąd stwierdza, że zastosowanie w rozpoznawanej sprawie przepisów niewłaściwego rozporządzenia, choć naganne i nieprawidłowe nie musiałoby prowadzić do uchylenia decyzji, o ile rozwiązania prawne przyjęte w nowych przepisach byłyby tożsame z tymi z przepisów w starym. W sprawie S. M. takiej tożsamości między przepisami nie ma, dlatego zastosowanie niewłaściwych przepisów musiało być ocenione przez Sąd w sposób jednoznaczny i doprowadziło do uchylenia decyzji obu instancji, gdyż decyzje te wydane zostały na podstawie opinii jednostek, które takich opinii nie mogły przedstawić.
Te okoliczności i treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) prawa o p.s.a. skutkować musiały uwzględnieniem skargi i uchyleniem decyzji obu instancji. Ponowne postępowanie wymaga przeprowadzenia go zgodnie z przepisami prawa, zwłaszcza oparcia rozstrzygnięć na podstawie dopuszczalnych opinii jednostek orzeczniczych.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 prawa o p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło