SA/Rz 1881/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska /del./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: ref. staż. Anna Mazurek Ferenc po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. D. i E. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...].04.2001 r., [...] II. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili prawomocności wyroku III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących łącznie kwotę 30 złotych /trzydziestu złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 1881/01 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r., [...] Prezydent Miasta odmówił zwrotu nieruchomości położonej w obr. [...]oznaczonej jako działki ewidencyjne nr 227/1, nr 227/3, nr 227/7, nr 227/10 i nr 227/9 stanowiących własność Gminy R. oraz umorzył postępowanie w części odnoszącej się do działek nr 230/7 i nr 213/7 stanowiących własność Skarbu Państwa, a będących w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej w R. Objęte postępowaniem zwrotowym działki odpowiadały działce nr 227 o pow. 44a 07 m2 przejętej w drodze umowy sprzedaży z dnia 15 września 1986 r. na rzecz Skarbu Państwa od B. D. Odmawiając zwrotu części dawnej działki nr 227 organ wskazał, że zbycie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło na podstawie art. 8 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 30, z 1991 r. poz. 127 ze zm./ nie daje podstaw do domagania się zwrotu nieruchomości, gdyż do takich sytuacji postępowanie zwrotowe nie może być prowadzone, bowiem art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 46, z 2000 r., poz. 543 ze zm./ nie pozwala takiego zbycia traktować jako wywłaszczenia. W zakresie działki objętej użytkowaniem wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej w R., zdaniem organu I instancji należało postępowanie umorzyć, bo brak jest przedmiotu, który mógłby podlegać zwrotowi. Od decyzji Prezydenta Miasta odwołanie złożyli wnioskodawcy: S. i E. D. reprezentowani przez pełnomocnika. W odwołaniu wnieśli o uchylenie decyzji I-wszo instancyjnej ponieważ ich zdaniem decyzja narusza przepisy prawa oraz zasady postępowania administracyjnego. Zdaniem odwołujących się decyzja Prezydenta Miasta jest przedwczesna, gdyż nie wyjaśniono w ramach postępowania okoliczności skutkujących przymusem zawarcia umowy sprzedaży w takim stanie. Wojewoda decyzją z [...] lipca 2001 r. [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2001 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa sprzedaży nieruchomości w 1986 r. nie można traktować jako jej wywłaszczenia i to jest podstawowa przeszkoda do zastosowania przepisów zwrotowych. Wypowiadając się o umorzeniu postępowania w części odnoszącej się do działki nr 230/7 i 227/5 organ II instancji stwierdził, że ustanowienie na tych częściach nieruchomości użytkowania wieczystego musi skutkować zastosowaniem art. 105 k.p.a., gdyż postępowanie zwrotowe jest bezprzedmiotowe. Z decyzją Wojewody nie zgodzili się S. i E. D. W dniu 13 sierpnia 2001 r. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Rzeszowie. W skardze wskazali, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 137, art. 138, art. 139 i art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący dopatrzyli się również naruszenia procedury zwłaszcza art. 7, art. 77 i art. 78 k.p.a. Z tych powodów wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem i orzeczenie o kosztach postępowania wg norm prawem przypisanych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi argumentując jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na zasadzie art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi gdyż skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została rozpoznana do dnia 1 stycznia 2004 r. Rozpoznając skargę stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdza, że decyzja Wojewody i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta podlegają uchyleniu jako niezgodne z prawem. Jest bezspornym, że nieruchomość, o której zwrot występują S. i E. D. stanowi obecnie własność Gminy Miasto R. Decyzję w I instancji wydawał Prezydent Miasta, a więc organ osoby prawnej, która jest w przedmiotowej sprawie stroną postępowania. W orzecznictwie NSA wypowiedziano pogląd, iż w sprawie o zwrot nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu /Miasto R. jest powiatem grodzkim/, prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcje starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta /por. uchwała NSA z dn. 19.05.2003 r. OPS 1/03, opubl. ONSA Nr 4/2003, poz. 115/. Pogląd ten podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że decyzja II instancji utrzymywała w mocy decyzję wydana w postępowaniu, co do którego istnieją podstawy do wznowienia. Skoro przedmiotem orzekania w sprawie jest nieruchomość stanowiąca obecnie własność Miasta R., to Prezydent Miasta podlegał obowiązkowi wyłączenia się od załatwienia sprawy. Ta okoliczność z kolei implikuje nakaz uchylenia decyzji obu instancji. Uznając, że zaskarżone decyzje naruszają prawo, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dn. 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej p.p.s.a./, orzec należało jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ w zw. z art. 97 § 2 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.