SA/Rz 1890/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie NSA Ryszard Bryk WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] października 2003 r., Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącej I. G. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 1890/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] października 2003 r., GP[...] w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego dla I. G.. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że nie może przyjąć jako uzasadnionego stanowiska odwołującej i uznać, że decyzja Burmistrza Gminy [...] wydana została z naruszeniem prawa, gdyż błędnie został ustalony jej dochód będący podstawą wyliczenia kwoty dodatku. Kolegium podzieliło pogląd organu I instancji i przyjęło, że ustalenie ostatecznej kwoty dochodu rodziny odwołującej musi uwzględniać kwotę 818,54 zł wypłaconą I. G. we wrześniu 2003 r. z tytułu rozliczenia zaliczki wnoszonej do Spółdzielni w związku z opłatą za ogrzewanie w okresie od 1 maja 2005 r. do 30 kwietnia 2003 r. Doliczenie tej kwoty do dochodu skutkować musiało obniżeniem wysokości dodatku mieszkaniowego. Zasadność takiego rozumienia dochodu wynika zdaniem Kolegium z treści art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm./. Skoro w przepisie tym w zdaniu 2 wyliczono rodzaje świadczeń pieniężnych nie podlegające wliczeniu do dochodu, a w art. 3 ust. 3 w zdaniu 1 posłużono się zwrotem "wszelkie dochody", to przyjąć należy, że takim dochodem jest także zwrot części nadpłaconych środków z tytułu zaliczki na ogrzewanie lokalu. Z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] nie zgodziła się I. G. W skardze do NSA OZ w Rzeszowie wniosła o rozstrzygnięcie jej sprawy. Wskazała, że decyzja Kolegium jest dla niej rażąco niesprawiedliwa i niekorzystna. Zdaniem skarżącej narusza przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zwłaszcza te, które określają sposób ustalania dochodu osoby ubiegającej się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Jako niezrozumiałą i pokrętną uznała argumentację organów, które wykazywały, że wypłata wcześniej poniesionej zaliczki jest jej dochodem i z tego powodu musi być uwzględniona przy przyznawaniu dodatku mieszkaniowego. Z tych względów skarżąca uznała swoją skargę za zasadną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i przywołało argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi, gdyż skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do dnia 1 stycznia 2004 r. Sąd administracyjny rozpoznając skargę na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej prawo o p.s.a., nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną, ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznaje skargę w granicach danej sprawy. Wyznaczony w taki sposób zakres sądowej kontroli nakłada na Sąd obowiązek stwierdzenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że decyzja ta narusza przepisy prawa materialnego i z tego powodu nie może być utrzymana w obrocie prawnym. Stwierdzenie tego faktu skutkować musiało uwzględnieniem skargi. Sąd podziela argumentację w skardze zawartą i uznaje, że organy orzekające w sprawie naruszyły art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, gdyż błędnie ustaliły dochód skarżącej. Błąd polegał na wliczeniu do dochodu pełnej kwoty 818,54 zł i przyjęciu, że dla skarżącej kwota ta jest dochodem. Zdaniem Sądu przywoływany przez organy art. 3 ust. 3 ustawy nie daje podstaw sumowania zwrotu zaliczki wpłaconej Spółdzielni na ogrzewanie z dochodami osiąganymi przez skarżącą. Z treści art. 3 ust. 3 zd. 1 wynika, że dochodami na potrzeby ustawy o dodatkach mieszkaniowych są wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz chorobowe. Taki sposób zbudowania tego przepisu wymaga, aby użyty w nim zwrot "wszelkie przychody" był interpretowany w łączności i kontekście dalszej części zdania, a nie w oderwaniu. Organy stosując ten przepis termin "wszelkie przychody" potraktowały w sposób autonomiczny kładąc nacisk na "wszelkie", czyli te, które wnioskodawca faktycznie uzyskuje, bez odnoszenia ich do źródła, z którego pochodzą. Taki sposób wykładni tego przepisu jest zdaniem Sądu niewłaściwy, gdyż w przepisie tym słowo "wszelkie" musi być wiązane z tymi dochodami, od których należy odliczyć koszty ich uzyskania, składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Inaczej rzecz ujmując, choć termin "wszelkie" ma charakter kwantyfikatora ogólnego, bo odnosi się do wszystkich, to w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie chodzi o wszystkie źródła przychodów, ale o te, od których istnieje obowiązek odliczania kosztów ich uzyskania oraz składek ubezpieczeniowych i zdrowotnych. Zatem zakres pojęciowy zwrotu "wszelkie" zostaje osłabiony w ten sposób, że musi obejmować wszystkie dochody, które uzyskać może podmiot występujący o dodatek mieszkaniowy. Dla ustalenia dochodu wnioskujących o taki dodatek istotne znaczenie ma właśnie art. 3 ust. 3 zd. 1 ustawy, gdyż w tym przepisie wyrażona jest zasada i ta powinna być wykładana szeroko, do granic kolizji z wyjątkami, o których ustawa stanowi w art. 3 ust. 3 zd. 2. W tej części przepisu ustawodawca wskazał wyłączenia przychodów nie podlegających wliczaniu do dochodu, przy czym znów należy zauważyć, że wyliczenie to zostało ograniczone do konkretnych form, które ustawodawca nazywa. Zestawienie tych regulacji prowadzi do wniosku, że dochodem na użytek ustawy o dodatkach mieszkaniowych może być tylko przychód. Choć ustawodawca nie wskazuje co jest przychodem, to dla Sądu nie pozostawia wątpliwości stwierdzenie, że ma to być korzyść zewnętrzna w stosunku do wnioskodawcy, czyli ma pochodzić z innego źródła i nie być jego majątkiem. Znaczy to, że dochodem w rozumieniu tych przepisów nie jest sam majątek, choć w niektórych sytuacjach majątek może być źródłem dochodu np. odsetki od kapitału, czynsz lub inne opłaty będące pożytkami cywilnymi rzeczy. Na taki sposób traktowania majątku wskazuje treść art. 3 ust. 4 ustawy, w którym nie posiadanie gospodarstwa rolnego decyduje o możliwości uzyskania dodatku, ale dochód który gospodarstwo przynosi. Reasumując, należy stwierdzić, że przy określaniu dochodu uprawniającego na podstawie art. 3 ust. 3 zdanie 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm./ do uzyskania dodatku mieszkaniowego należy uwzględnić wszystkie przychody, które na gruncie obowiązujących przepisów mogą być pomniejszane o koszty ich uzyskania oraz składkę na ubezpieczenie społeczne i chorobowe, a to oznacza, że nie wszystkie przychody faktycznie możliwe do uzyskania będą mogły być podstawą do ustalenia dochodu osoby ubiegającej się o dodatek. Takiego rozumienia art. 3 ust. 3 zdanie 1 ustawy nie zmienia zawarte w zdaniu 2 tego przepisu wyliczenie rodzajów przychodów nie podlegających wliczeniu do dochodu, gdyż wskazanie tych przychodów nie stanowi wyjątku od użytego w daniu 1 terminu "wszelkie przychody", a jest tylko wskazaniem rodzajów świadczeń socjalnych, które przyznane przez władzę publiczną nie mają wpływu na ustalenie dochodu wnioskodawcy. W rozpoznawanej sprawie zwrot na rzecz skarżącej kwoty 818,54 zł dokonany z tytułu zaliczek na ogrzewanie nie może w ogóle być traktowane jako przychód, gdyż w istocie są to środki skarżącej. W tym więc zakresie Sąd podziela argumentację skargi, a zwrotu nadpłaty nie można traktować jako darowizny czy innego przysporzenia ze strony Spółdzielni. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak na wstępie biorąc pod uwagę treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) prawa o p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 prawa o p.s.a.