SA/Rz 1899/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie NSA Ryszard Bryk AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sąd. M. Kołcz po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów skargę oddala SA/Rz 1899/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ro. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 20 ust. 1 i 2 i art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania Ro. S. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. odmawiającej wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków wsi D. Gmina J. zmiany granic działki nr 808 z działkami nr 806 i 810 - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że wnioskiem z dnia 6 kwietnia 2003r. R. S. wystąpił o wykazanie na mapie ewidencyjnej przebiegu granic działki nr 808 zgodnie ze stanem sprzed 1992 r., tj. sprzed odnowienia operatu ewidencyjnego. Organ I instancji, po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. odmówił wprowadzenia zmiany przebiegu granic działki nr 808, bowiem postępowanie wykazało, iż pomiędzy stronami istnieje spór graniczny. Od decyzji tej odwołanie wniósł Ro. S. podając, że w 1992r., podczas odnowienia ewidencji gruntów, na mapie ewidencyjnej celowo wykazano błędny przebieg granic. Jednocześnie podniósł, że jego ojciec F. S. zmarł w 1981 r. i nie uczestniczył w pracach związanych z odnowieniem ewidencji gruntów. Wobec tego ze względu na istniejący spór graniczny, rozgraniczenie działek powinno nastąpić z urzędu, a nie na wniosek. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ stwierdził, że spór dotyczy granic pomiędzy działką nr 808, a działką nr 810 stanowiącą własność J. B. i nr 806 stanowiącą własność S. i K. B. W ewidencji działka nr 808 o pow. 0,78 ha wykazana jest na rzecz E. L., A. S., Ro. S. i Ry. S. w częściach ułamkowych. Rozpoznając wniosek organ I instancji wyznaczył na dzień 23 maja 2003 r. rozprawę administracyjną i z protokołu tej rozprawy wynika, że przy granicy działki nr 808 z działką 810 na wysokości zabudowań znajdują się dwa ogrodzenia trwałe wybudowane w odległości ok. 0,20 m od siebie, a granica nie jest widoczna na gruncie. Natomiast przy granicy działki 808 z działką nr 806 istnieje ogrodzenie trwałe, wzdłuż którego po północnej stronie przebiega utwardzony dojazd do działek nr 808 i 807. Według twierdzeń K. B. właściciela działki nr 806, granica przebiega w odległości 6 metrów od stodoły znajdującej się na działce nr 808 obok znajdującego się tam słupa elektrycznego. K. B. stwierdził też, że właściciele działki nr 808 dojeżdżają do swojego gruntu drogą stanowiącą jego własność, przy czym Ro. S. drogę tą utwardził dwa lata temu, co wywołało spór o przebieg granic. Natomiast według Ro. S. spór graniczny powstał w 2000r., kiedy K. B. zaczął rościć sobie pretensje do jego gruntu. W przypadku działki nr 810 jej właściciel J. B. oświadczył, że granicę z działką 808 wyznacza istniejące na gruncie ogrodzenie wybudowane przez Ro. S., a w dalszej części - aż do rzeki, granica przebiega środkiem wąwozu. Z kolei Ro. S. podał, że oba ogrodzenia znajdują się na jego działce, zaś granica przebiega w odległości 4-5 m w głąb działki nr 810 od ogrodzenia wybudowanego pomimo jego sprzeciwu przez J. B. W dalszej części działek granica przebiega wschodnią krawędzią drogi tak, że cały wąwóz należy do działki 808, a spór graniczny pomiędzy stronami zapoczątkowały roboty budowlane rozpoczęte przez J. B. W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, że pomiędzy Ro. S., a J. B. i K. B. istnieje spór, co do granicy działki nr 808 z działkami nr 806 i 810. Podstawę wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów zmiany w związku z ewentualnymi błędami lub omyłkami stanowi dokumentacja geodezyjna sporządzona w wyniku pomiaru granic działek bezspornie wskazanych przez zainteresowane strony. Ponieważ w konkretnym przypadku strony nie wskazały w sposób zgodny przebiegu granicy, dlatego brak jest podstaw do wykonania pomiaru i sporządzenia stosownej dokumentacji geodezyjnej pozwalającej na wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów. Z tych przyczyn decyzja organu I instancji nie może być zmieniona. Na decyzję tą skargę złożył Ro. S. podnosząc, że w istocie odmawia ona sprostowania i unieważnienia zmian powstałych w 1992r. Stwierdził, że nikt nie był powiadomiony o jakichkolwiek zmianach, a znajdujący się w aktach sprawy z tamtego okresu podpis ojca F. S. nie może pochodzić od niego, gdyż F. S. zmarł w 1981 roku. Na tej podstawie domagał się unieważnienia zmian wprowadzonych na mapach, a dotyczących przebiegu granic i w związku z tym organ powinien z urzędu dokonać rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości. Odpowiadając na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. wniósł o jej oddalenie i dodatkowo naprowadził, że ewidencja gruntów wsi D. została założona i opracowana na mapie ewidencyjnej w skali 1:2880 na bazie mapy katastralnej. W 1991 r. dokonano odnowienia operatu ewidencyjnego na bazie mapy zasadniczej i dotychczasowa mapa ewidencyjna została zastąpiona mapą w skali 1:2000. Dla wyjaśnienia, czy podczas odnowienia ewidencji gruntów nie został popełniony błąd, wyznaczona została rozprawa administracyjna, która wykazała, iż istnieje spór graniczny pomiędzy działką nr 808, a działkami nr 806 i 810. Odnosząc się natomiast do postępowania prowadzonego w 1991 r. dotyczącego odnowienia ewidencji gruntów organ wskazał, że pismem z dnia 25 czerwca 1991 r. wykonawca prac związanych z odnowieniem zawiadomił F. S. o możliwości zapoznania się z danymi zawartymi w projekcie operatu ewidencyjnego, a pismo w tej sprawie znajduje się na karcie 46-47 akt administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest nieuzasadniona. Poza sporem pozostaje, że w wyniku wniosku Ro. S. z dnia 6 kwietnia 2003r. organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną połączoną z oględzinami działki nr 808 oraz działek sąsiednich i wobec oświadczeń złożonych przez wnioskodawcę, a także właścicieli nieruchomości sąsiednich oznaczonych jako działki nr 810 i 806 - odmówił wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów, bowiem strony nie wskazały w zgodny sposób przebiegu granic pomiędzy wymienionymi działkami. Na skutek odwołania Ro. S. organ II instancji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy stwierdzając, że istnieje spór graniczny, który nie podlega rozstrzygnięciu przez organ ewidencyjny w drodze wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów. Decyzja ta stanowi przedmiot skargi. Przechodząc do prawa materialnego wskazać należy, iż kwestie związane z prowadzeniem ewidencji gruntów reguluje art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm./. Przepis ten w ustępie 1 ma brzmienie: ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty, 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych, 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. Natomiast zgodnie z ustępem 2 tego artykułu, w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: 1) właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych -inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części, 2) miejsce zamieszkania lub siedzibę osób wymienionych w pkt 1, 3) informacje o wpisaniu do rejestru zabytków, 4) wartość nieruchomości. Dalsze unormowania ustawy stanowią, że ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie (art.22 ust. 1), a osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, są obowiązane zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z decyzji właściwych organów (ustęp 2). Ze wskazanych przepisów jednoznacznie wynika, że ewidencja gruntów to jedynie zbiór informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami i budynkami. Na tle wskazanych unormowań w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego od lat ugruntowane jest stanowisko, że zapisy w ewidencji mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny, a dokonywane zmiany nie mogą rozstrzygać o prawie własności oraz przedmiocie własności ( tak NSA w wyroku z dnia 14.11.1996r. sygn. USA 1824/95 - nie publ.). Z kolei w wyroku z dnia 17.02.1993r. sygn. II SA 1155/92 (ONSA Nr 2 z 1994r. poz. 61) stwierdzone zostało, że decyzja w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie może rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności. W podobny sposób wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 23 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1283/97 (Wokanda 1998/9 str. 40) stwierdzając, iż wpis do ewidencji gruntów i budynków stanowi potwierdzenie istniejącego stanu prawnego nieruchomości. Postępowanie o zmianę treści wpisu nie służy samodzielnemu dokonywaniu zmian prawnych w tym zakresie. Akceptując wskazaną linię orzecznictwa stwierdzić należy, że żądanie Ro. S. nie mogło być przed organem ewidencyjnym zrealizowane, gdyż sprowadza się do rozstrzygnięcia przez organ ewidencyjny sporu o własność, a do rozstrzygania tych kwestii ewidencja nie służy. Dowodem na istnienie takiego sporu jest stanowisko stron wyrażone do protokołu rozprawy administracyjnej z dnia 23 maja 2003r.: według twierdzeń K. B. właściciela działki nr 806, granica przebiega w odległości 6 metrów od stodoły znajdującej się na działce nr 808 obok znajdującego się tam słupa elektrycznego. W przypadku działki nr 810 jej właściciel J. B. oświadczył, że granicę z działką 808 wyznacza istniejące na gruncie ogrodzenie wybudowane przez Ro. S., a w dalszej części - aż do rzeki, granica przebiega środkiem wąwozu. Z kolei Ro. S. podał, że granica przebiega w odległości 4-5 m w głąb działki nr 810 od ogrodzenia wybudowanego pomimo jego sprzeciwu przez J. B.; w dalszej części działek granica przebiega wschodnią krawędzią drogi tak, że cały wąwóz należy do działki 808. Stąd też zasadnym są ustalenia organów obu instancji, że istnienie sporu granicznego będącego sporem o własność nie może być przez organ ewidencyjne rozstrzygane. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi zgodzić należy się ze skarżącym, że aktualnie istniejący stan będący wynikiem odnowienia ewidencji gruntów z 1992r. nie odpowiada stanowi wynikającemu z mapy poprzednio obowiązującej w skali 1:2880; nie odpowiada też stanowi władania, a skoro strony nie potrafią w sposób zgodny okazać granic, to w sprawie występuje spór graniczny, ze skutkami wyżej przedstawionymi. Jeśli chodzi natomiast o żądanie przeprowadzenia rozgraniczenia przedmiotowych działek "z urzędu", to stosownie do przepisu art. 30 ust.1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony. Stosownie zaś do ustępu 2 tegoż artykułu, postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości przeprowadza się z urzędu przy scaleniu gruntów, a także jeżeli jest brak wniosku strony, a potrzeby gospodarki narodowej lub interes społeczny uzasadniają przeprowadzenie rozgraniczenia. Ponieważ w konkretnym przypadku nie jest prowadzone scalanie gruntów i nie istnieją potrzeby gospodarki narodowej ani interes społeczny przemawiający za takim trybem postępowania, dlatego zasadne jest stanowisko organów ewidencyjnych, iż ustalenie granic może nastąpić jedynie na wniosek zainteresowanych stron. Dopiero dokumentacja geodezyjna z rozgraniczenia podlegać będzie wprowadzeniu do ewidencji gruntów. Wynika to z § 36 pkt.1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 200Ir. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz. U. Nr 38, poz. 454/. Przepis ten stwierdza, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w postępowaniu rozgraniczeniowym. Z tych przyczyn - skoro żądanie Ro. S. sprowadzało się do rozstrzygnięcie sporu granicznego będącego sporem o własność - skargę należało oddalić, w oparciu o art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).