SA/Rz 1900/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie NSA Ryszard Bryk AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sąd. M. Kołcz po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów skargę oddala SA/Rz 1900/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 20 ust. 1 i 2 i art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania Ro. S. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. odmawiającej wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków wsi D. zmiany przebiegu granic działki nr 769/1 z działkami nr 769/2, nr 774 i nr 770/2 -utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że wnioskiem z dnia 6 kwietnia 2003r. Ro. S. wystąpił o wykazanie na mapie ewidencyjnej przebiegu granic działki nr 769/1 zgodnie ze stanem sprzed 1992 r., tj. sprzed odnowienia operatu ewidencyjnego. Organ I instancji, po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. odmówił wprowadzenia zmiany przebiegu granic działki nr 769/1 bowiem postępowanie wykazało, iż pomiędzy stronami istnieje spór graniczny. Od decyzji tej odwołanie wniósł Ro. S. podając, że w 1992r., podczas odnowienia ewidencji gruntów, na mapie ewidencyjnej celowo wykazano błędny przebieg granic. Jednocześnie podniósł, że jego ojciec F. S. zmarł w 1981 r. i nie uczestniczył w pracach związanych z odnowieniem ewidencji gruntów. Wobec tego ze względu na istniejący spór graniczny rozgraniczenie działek powinno nastąpić z urzędu, a nie na wniosek. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ stwierdził, że spór dotyczy granic pomiędzy działką nr 769/1, a działką nr 769/2 stanowiącą własność T. B. i nr 774 i 770/2 - własność J. B. W ewidencji działka nr 769/1 o pow. 0,73 ha wykazana jest na rzecz E. L., A. S., Ro. S., Ry. S. i T. S. w częściach ułamkowych. Rozpoznając wniosek organ I instancji wyznaczył na dzień 23 maja 2003 r. rozprawę administracyjną i z protokołu tej rozprawy wynika, że wymienione wyżej działki stanowią grunt leśny położony na terenie górzystym i granice stanu posiadania na gruncie są niewidoczne. Ro. S. oświadczył do protokołu, że wykazana na mapie ewidencyjnej działka nr 769/1 na długości działki nr 770/2 jest zawężona, przy czym wnioskodawca nie potrafił wskazać przebiegu wschodniej granicy podając jedynie, że ta przebiegać powinna w odległości 20 m od granicy zachodniej z działką nr 769/2. Również T. S. - współwłaściciel działki nr 769/1 nie potrafił wskazać przebiegu granicy na gruncie. Natomiast J. B. właściciel działek nr 770/2 i 774 stwierdził, że granica jego działki nr 770/2 z działką 769/1 przebiega wzdłuż istniejących na gruncie kopców, które według Ro. S. nie wyznaczają granicy. Z kolei T. B. - właściciel działki nr 769/2 podał do protokołu, że obecnie toczy się postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące ustalenia granicy tej działki z działką nr 769/1 i nie zostało ono jeszcze zakończone. Podstawę wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów zmiany w związku z ewentualnymi błędami lub omyłkami stanowi dokumentacja geodezyjna sporządzona w wyniku pomiaru granic działek bezspornie wskazanych przez zainteresowane strony. Ponieważ w konkretnym przypadku strony nie wskazały w sposób zgodny przebiegu granicy, dlatego brak jest podstaw do wykonania pomiaru i sporządzenia stosownej dokumentacji geodezyjnej pozwalającej na wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów. Nadto z akt wynika, że obecnie toczy się postępowanie rozgraniczeniowe o ustalenie granicy między działką nr 769/1 i 769/2. Zakończenie tego postępowania i sporządzony operat geodezyjny będzie stanowił postawę do dokonania stosownych zmian w operacie ewidencyjnym. Z tych przyczyn decyzja organu I instancji nie może być zmieniona. Na decyzję tą skargę złożył Ro. S. podnosząc, że w istocie odmawia ona sprostowania i unieważnienia zmian powstałych w 1992r. Stwierdził, że nikt nie był powiadomiony o jakichkolwiek zmianach, a znajdujący się w aktach sprawy z tamtego okresu podpis ojca F. S. nie może pochodzić od niego, gdyż F. S. zmarł w 1981 roku. Na tej podstawie domagał się unieważnienia zmian wprowadzonych na mapach, a dotyczących przebiegu granic; w związku z tym organ powinien z urzędu dokonać rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości. Odpowiadając na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. wniósł o jej oddalenie i dodatkowo naprowadził, że ewidencja gruntów wsi D. została założona i opracowana na mapie ewidencyjnej w skali 1:2880 na bazie mapy katastralnej. W 1991 r. dokonano odnowienia operatu ewidencyjnego na bazie mapy zasadniczej i dotychczasowa mapa ewidencyjna została zastąpiona mapą w skali 1:2000. Postępowanie administracyjne wykazało natomiast, że granice działki nr 769/1 są sporne przy czym w odniesieniu do granicy z działką nr 769/2 toczy się aktualnie postępowanie rozgraniczeniowe. Wynik tego postępowania będzie stanowił podstawę do wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym przy czym okoliczność, iż takie postępowanie się toczy wskazana została przez T. B. Jeżeli oświadczenie to nie polega na prawdzie, to i tak nie ma to wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest nieuzasadniona. Prawem materialnym, na podstawie którego organy prowadzą ewidencję gruntów i wprowadzają w niej zmiany jest ustawa z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm./. Zgodnie z art.20 ust.l tej ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty, budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych, lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: 1) właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych -inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części, 2) miejsce zamieszkania lub siedzibę osób wymienionych w pkt 1, 3) informacje o wpisaniu do rejestru zabytków, 4) wartość nieruchomości (art.20 ust.2). Dalsze unormowania ustawy stanowią, że ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie (art.22 ust.l), a osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, są obowiązane zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z decyzji właściwych organów (ustęp 2). Na tle przedstawionych regulacji w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego od lat ugruntowane jest stanowisko, że zapisy w ewidencji mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny, a dokonywane zmiany nie mogą rozstrzygać o prawie własności oraz przedmiocie własności ( tak NSA w wyroku z dnia 14.11.1996r. sygn. USA 1824/95 - nie publ). Z kolei w wyroku z dnia 17.02.1993r. sygn. II SA 1155/92 (ONSA Nr 2 z 1994r. poz. 61) stwierdzone zostało, że decyzja w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie może rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności. W podobny sposób wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 23 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1283/97 (Wokanda 1998/9 str. 40) stwierdzając, iż wpis do ewidencji gruntów i budynków stanowi potwierdzenie istniejącego stanu prawnego nieruchomości. Postępowanie o zmianę treści wpisu nie służy samodzielnemu dokonywaniu zmian prawnych w tym zakresie. Sąd w obecnym składzie w całości podziela przedstawioną linię orzecznictwa. Przechodząc natomiast do wniosku Ro. S. stwierdzić należy, że zawarte w nim żądanie nie mogło być przed organem ewidencyjnym zrealizowane, gdyż sprowadza się do rozstrzygnięcia przez ten organ sporu o własność, a do rozstrzygania tych kwestii ewidencja nie służy. Dowodem na istnienie takiego sporu jest stanowisko stron wyrażone do protokołu rozprawy administracyjnej z dnia 23 maja 2003r.: działka nr 769/1 i z nią graniczące działki stanowią grunt leśny położony na terenie górzystym i granice stanu posiadania na gruncie są niewidoczne. Ro. S. oświadczył, że wykazana na mapie ewidencyjnej działka nr 769/1 na długości działki nr 770/2 jest zawężona, przy czym wnioskodawca nie potrafił wskazać przebiegu wschodniej granicy podając jedynie, że ta przebiegać powinna w odległości 20 m od granicy zachodniej z działką nr 769/2. Również T. S. - współwłaściciel działki nr 769/1 nie potrafił wskazać przebiegu granicy na gruncie. Natomiast J. B. właściciel działek nr 770/2 i 774 stwierdził, że granica jego działki nr 770/2 z działką 769/1 przebiega wzdłuż istniejących na gruncie kopców, które według Ro. S. nie wyznaczają granicy. Stąd też - przy takim stanowisku stron - zasadnym są ustalenia organów obu instancji, że w sprawie występuje spór graniczny, będący sporem o własność. Powyższe wyklucza rozstrzygnięcie sprawy przez organ ewidencyjny. Odnosząc się z kolei do zarzutów skargi zgodzić należy się ze skarżącym, że aktualnie istniejący stan będący wynikiem odnowienia ewidencji gruntów z 1992r. nie odpowiada stanowi wynikającemu z mapy poprzednio obowiązującej w skali 1:2880, a skoro strony nie potrafią w sposób zgodny okazać granic, to w sprawie występuje spór graniczny, ze skutkami wyżej przedstawionymi. Jeśli chodzi natomiast o żądanie przeprowadzenia rozgraniczenia przedmiotowych działek "z urzędu", to stosownie do przepisu art. 30 ust.l Prawa geodezyjnego i kartograficznego, wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony. Stosownie zaś do ustępu 2 tegoż artykułu, postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości przeprowadza się z urzędu przy scaleniu gruntów, a także jeżeli jest brak wniosku strony, a potrzeby gospodarki narodowej lub interes społeczny uzasadniają przeprowadzenie rozgraniczenia. Ponieważ w konkretnym przypadku nie jest prowadzone scalanie gruntów i nie istnieją potrzeby gospodarki narodowej ani interes społeczny przemawiający za takim trybem postępowania, dlatego zasadne jest stanowisko organów ewidencyjnych, iż ustalenie granic może nastąpić jedynie na wniosek zainteresowanych stron. Dopiero dokumentacja geodezyjna z rozgraniczenia podlegać będzie wprowadzeniu do ewidencji gruntów. Wynika to z § 36 pkt.l rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 200Ir. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz. U. Nr 38, poz. 454/. Przepis ten stwierdza, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w postępowaniu rozgraniczeniowym. Z tych przyczyn - skoro żądanie Ro. S. sprowadzało się do rozstrzygnięcie sporu granicznego będącego sporem o własność - skargę należało oddalić, w oparciu o art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).