SA/Rz 1928/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak (del.) Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik (spr.) AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi T. B. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2001r Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili prawomocności wyroku III. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 (dziesięciu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 1928/01 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [...] lipca 2001r [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych orzekł o niedopuszczalności odwołania oraz o uchybieniu terminu do złożenia wniosku przez T. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tegoż Kierownika z [...] maja 2000r. Na podstawie tej decyzji T. B. został pozbawiony uprawnień kombatanckich jako uczestnik walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał postanowienie na skutek pisma skierowanego przez T. B. do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 16 czerwca 2001r, w którym wskazał, że nie odwoływał się w terminie 14 dniowym od decyzji pozbawiającej go uprawnień kombatanckich, ale uważa, że uprawnień tych pozbawiono go niesłusznie i z tego względu wnosi o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. Do pisma wnioskodawca dołączył odpisy postanowień Sądu Rejonowego w L. ze sprawy dotyczącej stwierdzenia zgonu rodziców oraz fragmenty protokołu przesłuchania świadków w tym postępowaniu jako okoliczności mające uzasadniać nietrafność rozstrzygnięcia przyjętego w decyzji Kierownika z [...] maja 2000r. [...]. Postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] lipca 2001r zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Rzeszowie T. B. W skardze podniósł, że pozbawienie go uprawnień kombatanckich jest rażąco krzywdzące, bezpodstawne i pochopne. Przyjęcie za podstawę tego pozbawienia jego walki o utrwalanie władzy ludowej jest nieporozumieniem, gdyż walka ta związana została z jego pobytem w wojsku, który nie był przecież dobrowolny i trwał 57 dni. W dalszej części skargi skarżący wskazał, że przebywał w więzieniu hitlerowskim oraz wraz z rodzicami przechowywał w domu obywateli narodowości żydowskiej. Na dowód tych okoliczności przywołał akta spraw sądowych [...] i [...] i nie rozumie dlaczego ten dowód został przez organ pominięty. Z powyższych względów skarżący wniósł o uchylenie postanowienia ewentualnie o przywrócenie praw kombatanckich. Odpowiadając na skargę Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie z podaniem argumentacji przyjętej w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 97 § 1 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi, gdyż skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została rozpatrzona przez ten Sąd do 1 stycznia 2004r. Rozpoznając skargę Sąd stosownie do treści art. 134 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi, lecz orzeka w granicach danej sprawy. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdza, że narusza ono treść art. 134 K.p.a. art. 7 i art. 77 K.p.a. w związku z art. 9 K.p.a. Naruszenia te są naruszeniami prawa procesowego mogącymi mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a to na mocy art. 145 § 1 pkt c) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi podstawę do uwzględnienia skargi i uchylenia postanowienia. Konkretyzując stanowisko w sprawie naruszeń Sąd stwierdza, że postanowienie z dnia [...] lipca 2001r wydane zostało przedwcześnie przy założeniu, że pismo skarżącego z 16 czerwca 2001r jest w istocie wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy już zakończonej decyzją pozbawiająca wnioskującego uprawnień kombatanckich. Sąd takiego stanowiska nie podziela, choć zauważa, że w treści pojawia się sformułowanie "o ponowne rozpatrzenie mojej skargi". Organ dokonując oceny charakteru pisma skarżącego podszedł do jego treści nazbyt formalistycznie. Zdaniem Sądu z treści tego pisma i z dołączonych do niego załączników wynika raczej intencja, aby Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zajął się sprawą przywrócenia uprawnień kombatanckich. Temu mają sprzyjać załączone dowody wskazujące na istnienie może innych podstaw do przyznania uprawnień kombatanckich, niż tylko utrwalanie władzy ludowej. Oczywiście w stanie sprawy istniejącym w chwili orzekania przez Sąd nie można jednoznacznie wskazać na zamiar skarżącego. Taką wątpliwość powinien wyjaśnić organ w chwili, gdy otrzymał wniosek skarżącego. Zatem należało w sposób nie budzący wątpliwości przesądzić, czy pismo skarżącego z dnia 16 czerwca 2001r jest wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 K.p.a., czy może jest to wniosek o wznowienie postępowania weryfikacyjnego albo wniosek wszczynający nowe postępowanie o przyznanie uprawnień kombatanckich. Te okoliczności nie zostały przez organ wyjaśnione, natomiast organ dość dowolnie przyjął, że pismo skarżącego jest wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy bo takim sformułowaniem językowym skarżący posłużył się. Sąd stwierdza, że takie działanie jest naruszeniem przepisów prawa zwłaszcza art. 7 i art. 9 K.p.a., które to przepisy przy załatwianiu spraw nakazują (obligują organ) do takiego działania by słuszny interes obywatela był w postępowaniu uwzględniony oraz żeby strona dokładnie wiedziała jakie działania może podejmować bez szkody dla własnych praw. Te reguły dotyczą również Kierownika pomimo, że ustawa wprowadza w zakresie weryfikowania uprawnień swoiste domniemanie co do ciężaru dowodu i przesuwa ten obowiązek na stronę. Jednak przesunięcie ciężaru dowodu nie zwalnia do wyjaśnienia okoliczności sprawy jeżeli okoliczności te zostały przez stronę przywołane. Sąd zauważa, że skarżący już od życiorysu dla potrzeb przyznania uprawnień kombatanckich przywołuje przechowywanie obywateli narodowości żydowskiej, a później przebywanie w hitlerowskim więzieniu. W świetle przepisów ustawy są to okoliczności dające podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich, zatem organ powinien te fakty zweryfikować. Szczególnie ten obowiązek pojawił się z chwilą powołania się przez skarżącego na akta innych postępowań sądowych. Na tej podstawie należało ustalić czy twierdzenia skarżącego znajdują pokrycie w tym materiale dowodowym. Tego organ nie uczynił czym naruszył przepisy art. 7 i art. 77 K.p.a. Wreszcie Sąd stwierdza, że treść art. 134 K.p.a. pozwala orzekać w dwóch sprawach ale rozdzielnie. To znaczy, że organ stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania albo stwierdza, że uchybiono terminowi do jego wniesienia. Przepis ten nie reguluje instytucji niedopuszczalności i uchybienia terminu jednocześnie. W nauce prawa stanowisko zaprezentowane przez Sąd nie budzi wątpliwości (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, W-wa 1996, s. 575-576). Reasumując należy stwierdzić, że organ wydając postanowienie w trybie art. 134 K.p.a. musi ustalić czy jego podstawą jest niedopuszczalność czy uchybienie terminu do wniesienia odwołania i stosownie do tych ustaleń sformułować rozstrzygnięcie. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności i stan obowiązującego prawa Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 lit c) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 wcześniej przywołanej ustawy.