SA/Rz 1934/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna po rozpoznaniu w dniu 15 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej J. R. kwotę 10 zł /słownie: dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego/. SA/Rz 1934/02 U z a s a d n i e n i e Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § l ust. 2 k.p.a po rozpatrzeniu odwołania J. R. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak: [...] z dnia [...].04.2002 r., umarzającej postępowanie w sprawie budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, realizowanego na działce nr ewid. 752 położonej w K. uchyliło w/w orzeczenie i umorzyło postępowanie administracyjne w sprawie istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia . W uzasadnieniu orzeczenia zostało wyjaśnione, że J. R. wystąpiła w do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o przeprowadzenie kontroli budowy budynku mieszkalnego realizowanej przez L. i S. S. na działce o numerze ewidencyjnym 752 położonej w K. Organ I-ej instancji po zapoznaniu się z dokumentami i przeprowadzeniu oględzin w terenie stwierdził, że inwestor budowę budynku mieszkalnego realizuje zgodnie z decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...].01.2000 r. Nr [...] określając przedmiot sprawy pod nazwą "budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego". Umorzenie postępowanie zostało orzeczone przez organ I instancji wobec stwierdzenia braku podstaw do wydania decyzji merytorycznej. W odwołaniu do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego J. R. zakwestionowała decyzję i podniosła, że organ I instancji nie ustosunkował się do poniesionych przez nią zarzutów w szczególności co do zachowania odległości w stosunku do granic działek sąsiednich w realizacji budowy budynku, posadowienia ław fundamentowych na innej wysokości podnosząc poziom wód gruntowych, które to odstępstwa od udzielonego pozwolenia w ocenie odwołującej są istotne i niezgodne z prawem. Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy uzupełnił postępowanie dowodowe poprzez wyznaczenie rozprawy administracyjnej w terenie z udziałem zainteresowanych stron. Stwierdzone zostało, że realizowany budynek jest w na etapie wykonania ław i ścian fundamentowych. Budynek został wytyczony w dniu 14.06.2000 r. przez uprawnionego geodetę mgr inż. T. C. zapisy z realizacji robót rejestrowane są w dzienniku budowy, a budową kieruje R. S. posiadający uprawnienia budowlane nr [...]. Wykonane pomiary poziome w obecności stron 6,52 m x 12,48 m są zgodne z projektowanymi 6.60 m x 12,50 m. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, że inwestor w sposób nieistotny odstąpił od warunków udzielonego pozwolenia w realizacji ław i ścian fundamentowych budynku mieszkalnego. Projekt przewidywał wykonanie ław na dwóch różnych poziomach, gdy tymczasem inwestor wykonał je na jednym poziomie. Określony w projekcie poziom zerowy na poziomie rzędnej 199,0 m pozwoli inwestorowi na zrealizowanie obiektu pod względem wysokości, zgodnie z zatwierdzonym projektem budowanym. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do braku podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Weryfikacji wymagało natomiast określenie przedmiotu sprawy i w tym zakresie organ tej korekty dokonał. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca J. R. nie sprecyzowała kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji , powtórzyła zarzuty jak w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga jest uzasadniona. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o posterowaniu przed sądami administracyjnymi / art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U z 2002 r. Nr 153 poz. 1271/ Kontrola natomiast tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej./ art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia / art. 135 ustawy/. Przedmiotem skargi jest decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie odstępstwa od warunków udzielonego pozwolenia, wydana w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. Decyzję o umorzeniu postępowania wydaje się, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Umorzenie bowiem postępowania zamyka drogę do konkretyzacji praw i obowiązków stron oraz kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej tj. prowadzi do załatwienia sprawy w tzw. "inny sposób." Przesłanki umorzenia postępowania powstają zawsze i tylko w konkretnej sprawie administracyjnej, dotyczą indywidualnie oznaczonej osoby i nie mogą być rozpatrywane w oderwaniu od konkretnej sprawy gdyż pojęcie bezprzedmiotowości postępowania odnosi się do sprawy w której ono się toczy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania / vide wyrok NSA z dnia 18.04 sygn. akt SA/Ł 2424/94,publ ONSA 1996,nr 2 poz. 8 / Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialno - prawnych uprawnieniach bądź obowiązkach natomiast wywierany przez nią skutek prawny jest taki, że nie ma przesłanek do orzekania co do istoty sprawy i kończy zawisłość sprawy w danej instancji. Przekładając powyższe rozważania na istniejący stan faktyczny sprawy Sąd stwierdza, że organy orzekające w sprawie nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności faktycznych dla rozpatrzenia sprawy, tym samym naruszyły przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 10 § 1 , art. 77 § 1, art. 80, oraz art. 107 § 3 k.p.a. których naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Zgodnie z wyżej cytowanymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego organy orzekające w sprawie zobowiązane są do przestrzegania zasady dążenia do prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. obligującej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do jej załatwienia przy uwzględnieniu zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony. Art. 77 § 1 k.p.a. nakazuje aby przed podjęciem decyzji w sprawie w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Celem bowiem każdego postępowania dowodowego jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, aby jej załatwienie opierało się na udowodnionych faktach i aby do tych faktów zostały zastosowane właściwe normy prawne. Organ orzekający w sprawie ma prawo z mocy art. 80 k.p.a. do swobodnej oceny dowodów jednakże aby ocena ta nie została uznana za dowolną , materiał dowodowy winien być zebrany w sposób wyczerpujący , ocena musi opierać się na materiale dowodowym a poczynione ustalenia muszą znaleźć pokrycie w dowodach. Ocena dowodów winna przy tym odpowiadać wymogom wiedzy, logiki i doświadczeniu życiowemu, oraz winna znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Wymogi wyżej wymienione nie zostały spełnione w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. W sprawie będącej przedmiotem skargi organy orzekające w sprawie nie wyjaśniły zasadniczej kwestii dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy tj. czy faktycznie inwestor odstąpił od warunków udzielonego pozwolenia, a jeżeli tak to na czym te odstępstwa polegały. Organ odwoławczy po opisaniu przebiegu sprawy wskazał, że faktycznie inwestor w sposób nieistotny odstąpił od warunków udzielonego pozwolenia budowlanego i podał, że z dokumentacji wynika ława budynku na dwóch różnych poziomach, gdy tymczasem inwestor wykonał ja na jednym poziomie nie podwyższając jednocześnie budynku, natomiast nie ustosunkował się do zarzutu odwołania w kwestii niezachowania odległości od granicy działek sąsiednich. Do akt sprawy nie dołączono jednak szkicu sytuacyjnego, na którym naniesione byłyby odległości rzeczywiste i projektowane, nie ustosunkowano się do zarzutu podniesienia terenu . W tym stanie faktycznym sprawy rozstrzygniecie sprawy wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego w/w zakresie. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ ponowi oględziny na miejscu sporu z udziałem zainteresowanych stron, sporządzi szkic sytuacyjny z naniesieniem odległości rzeczywistych i projektowanych spornego obiektu w stosunku do granic sąsiadów , odniesie się do wszystkich zarzutów odwołania w szczególności zawyżenia terenu budowy i wskazania od jakiego punktu zerowego zostały obliczone rzędne i dopiero tak uzupełniony materiał dowodowy pozwoli na wydanie stosownej decyzji. Uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy / art. 145 § 1 pkt 1 lit.c Ppsa/, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Określenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku znajduje uzasadnienie treści w art. 152 Ppsa. Zwrot kosztów postępowania znajduje uzasadnienie w treści art. 55 ust.1 ustawy z dnia 11.05.1995 o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U.Nr 74,poz. 368 ze zm/ w zw. z art. 97 § 2 Pwsa.