SA/Rz 1944/03
WyrokWSA w Rzeszowie2004-11-17
Skład orzekający: Robert Sawuła, Zbigniew Czarnik, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, wynikające z braku prawidłowego ustalenia kręgu stron (w tym uwzględnienia śmierci strony i braku ustalenia następców prawnych), stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, które może mieć wpływ na wynik sprawy i uzasadnia uchylenie decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, wynikające z nieprawidłowego ustalenia kręgu stron (w tym braku ustalenia następców prawnych zmarłych stron), stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, które może mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że postępowanie powinno być prowadzone od początku z uwzględnieniem prawidłowo ustalonych stron.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. S. i W. S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę oświetlenia ulicy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa i ich interesów. W trakcie postępowania administracyjnego organy pierwszej i drugiej instancji nieprawidłowo ustaliły krąg stron, nie uwzględniając śmierci niektórych adresatów pism i nie ustalając ich następców prawnych, co naruszyło zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. S. i W. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] września 2003 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących M. S. i W. S. kwoty po 10 zł /słownie: dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
SA/Rz 1944/03
UZASADNIENIE
Wojewoda [...] decyzją z [...].11.2003r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołań M. K., M. S. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z [...].09.2003r. Nr [...] zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu Gminie Miejskiej [...] pozwolenie na budowę oświetlenia ulicy S. w M.
W odwołaniu M. S. zakwestionowała sposób pracy projektanta, brak konsultacji z właścicielami nieruchomości, trasę kabla energetycznego w poprzek ulicy, zawężenie chodnika dla pieszych w wyniku wzniesienia słupów. Podobne argumenty zostały podniesienie w odwołaniu złożonym przez M. K.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że zatwierdzony projekt budowlany oświetlenia ulicznego został sporządzony przez J. B., posiadającego uprawnienia budowlane. Projekt przewiduje realizację zarówno linii NN jak i słupów oświetleniowych na terenie pasa drogowego ulicy S., stanowiącej własność Gminy Miejskiej [...]. Organ wyjaśnił też, że inwestor spełnił wymagania określone w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, tj. złożył wniosek w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej dla budowy oświetlenia ul. S., złożył oświadczenie o posiadaniu prawa do terenu przewidzianego pod realizację inwestycji. Spełnione zostały również wymagania wynikające z art. 35 Prawa budowlanego, gdyż projekt budowlany nie narusza ustaleń obowiązującego planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego miasta M., jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu Prezydenta Miasta z [...].04.2003r. Nr [...] i podanymi przez Rejon Energetyczny [...] pismem z 3.03.2003r. Nr [...] warunkami przyłączenia sieci elektroenergetycznej, pozytywnie zaopiniowany przez Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej w M. i Radę Techniczną Rejonu Energetycznego [...]. W tej sytuacji Starosta nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Skargę do Sądu na powyższą decyzję złożyli M. S., M. K. i W. S. W skargach skarżący zarzucili, że przeprowadzone przez Starostwo postępowanie naruszyło przepisy prawa i godzi w ich interesy prywatne jako strony postępowania. Wnieśli też o przeprowadzenie właściwego postępowania i dopuszczenie do udziału ich jako stron w postępowaniu oraz zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z 16.04.2004r. oddalił wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a postanowieniem z 7.06.2004r. odrzucił skargę M. K. z powodu nieuiszczenia wpisu od skargi w wyznaczonym terminie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, jednakże z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu.
Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.w.u.p., sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone (a do takich należy niniejsza sprawa), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 wspomnianej ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), zwanej dalej w skrócie u.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1).
Kontrola ta sprawowana jest, co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).
Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), zwana dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§1).
Według art. 135 tej ustawy Sąd stosuje przewidziane prawem, środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Poddawszy takiej właśnie kontroli zaskarżoną decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że zostały naruszone przepisy postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i z tego względu uchylono zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty Powiatu [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a.
Z akt sprawy przesłanych przy odpowiedzi na skargę wynika, że organy prowadzące postępowanie, tak I jak i II instancji naruszyły zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu zawartej w art. 10 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przez każdy etap postępowania należy rozumieć postępowanie od daty wszczęcia postępowania i zawiadomienia o tym wszystkich stron, zapewnienie udziału w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym , dowodowym, a wreszcie możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, którą należy doręczyć każdej stronie postępowania.
Definicja strony została zawarta w art. 28 k.p.a., zgodnie z którą stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny kwalifikujący dany podmiot jako stronę postępowania administracyjnego musi wywodzić się z przepisów prawa materialnego i musi dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Z przepisu art. 30 § 4 k.p.a. wynika, że w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa do lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują następcy prawni. W sprawach dotyczących spadków nie objętych, jako strony działają osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej, a w ich braku – kurator wyznaczony przez sąd na wniosek organu administracji publicznej (§ 5 art. 30 k.p.a.).
Z akt sprawy wynika, ze organ I instancji już na etapie zawiadomienia o wszczęciu postępowania na skutek relacji poczty zawartej na zwrotnym potwierdzeniu pisma adresowanego do J. i M. B. otrzymał informację o tym, że adresat zmarł (karta nr 10 akt adm. I inst.). Nie stanowiło to jednak dla Starosty Powiatu przeszkody procesowej w wydaniu decyzji Nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę dla Gminy Miejskiej dla inwestycji polegającej na budowie oświetlenia ul. S. na działkach nr 2066 i 2040. Poczta ponownie zwróciła przesyłkę, tym razem decyzję z informacją o tym, że adresat zmarł, a domownicy odmawiają odebrania przesyłki.
Organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję nie ustalił prawidłowo kręgu stron postępowania, do czego obligowały go przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wydając natomiast postanowienie o sprostowaniu omyłki w zaskarżonej decyzji, również z relacji poczty powziął wiadomość o tym, że kolejna strona postępowania – J. O. nie żyje od 15 lat. Przesyłki kierowane do J. i M. B. wracały z adnotacją o śmierci adresata.
Przedstawiony wyżej opis postępowania organów I i II instancji potwierdza, że w toku tego postępowania nastąpiło naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu od samego wszczęcia, co należy uznać za istotne naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć wpływ na wynik postępowania.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ ustali krąg stron postępowania w niniejszej sprawie, albowiem interes prawny nieżyjących stron postępowania wywodził się z prawa własności ( takie są wpisy w ewidencji gruntów- karta akt adm. I inst. nr 3), a zatem dotyczą praw dziedzicznych i z tego względu winni zostać ustaleni następcy prawni zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a. lub kurator spadku w myśl § 5 tego przepisu. Wobec wykazanego naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, Sąd nie dokonał merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji, gdyż postępowanie będzie prowadzone od samego początku.
Zarzuty skarżących o naruszeniu przepisów odnośnie zapewnienia udziału skarżącym w prowadzonym postępowaniu nie zasługują na uwzględnienie, gdyż w ich przypadku organy prawidłowo zawiadamiały o każdej czynności i strony czynnie uczestniczyły na każdym etapie postępowania, zatem organy stworzyły im możliwość realizacji prawa do obrony formalnej ich interesów w tym postępowaniu.
Mając na względzie przedstawiony stan rzeczy, Są na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c orzekł jak w sentencji wyroku. Na mocy art. 152 P.p.s.a Sąd ustanowił ochronę tymczasową w zakresie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło