SA/Rz 1954/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA /del./ Stanisław Śliwa /spr./ Sędzia WSA Robert Sawuła Asesor WSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant ref.-staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. Ć. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...] w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego uchyla zaskarżoną decyzję. do wyroku z dnia 24 lutego 2004 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r., Nr [...] Kurator Oświaty na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, art. 9b ust. 5 i 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 1997 r., Nr 56, poz. 357 z późn. zm.), art. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 1996 r., Nr 67, poz. 329 z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania stopnia awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. Nr 70, poz. 825), rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 98, poz. 433) po rozpatrzeniu odwołania K. Ć. od decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] września 2000 r. w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej typów i rodzajów szkół i placówek w których może być ona zatrudniona i orzekł, że może być zatrudniona w : szkole ponadgimnazjalnej zawodowej, placówce kształcenia ustawicznego, szkole policealnej i pomaturalnej, placówce doskonalenia nauczycieli. W uzasadnieniu aktu podano, że w związku z wejściem w życie z dniem 6 kwietnia 2000 r. ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239), K. C. na mocy art. 7 ust. 1 tej ustawy, uzyskała z mocy prawa stopień awansu nauczyciela mianowanego i stała się nauczycielem zatrudnionym na podstawie mianowania. Aktem nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela Nr [...] z dnia [...] września 2000 r. Prezydent Miasta uznał, że K. C. : "posiada kwalifikacje: wyższe magisterskie z przygotowaniem pedagogicznym i może być zatrudniona w : w szkołach ponadgimnazjalnych zawodowych". Od decyzji tej K. C. złożyła odwołanie w którym zarzuciła, iż użycie terminu "ponadgimnazjalna szkoła zawodowa" dotyczy sytuacji po wprowadzeniu II etapu reformy szkolnictwa, który ma nastąpić od 1 września 2002 r. W ocenie odwołującej się określenie "ponadgimnazjalna szkoła zawodowa" dotyczy dwuletniej szkoły zawodowej przygotowującej do egzaminu zawodowego. Użycie takiego sformułowania ogranicza możliwości jej zatrudnienia również w liceum profilowanym i szkole policealnej. Rozpatrując odwołanie Kurator Oświaty ustalił, że K. Ć. legitymuje się dyplomem ukończenia Akademii Ekonomicznej na Wydziale Ekonomiki Produkcji w zakresie ekonomiki przemysłu, uzyskała tytuł magistra ekonomii, dyplomem ukończenia studium pedagogicznego organizowanego przez Politechnikę [...] dla absolwentów wyższych uczelni, aktem mianowania z dnia 5 stycznia 1998 r. wydanym przez Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych w K. Z brzmienia art. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty wynika, że system oświaty obejmuje : przedszkola, w tym specjalne, szkoły podstawowe, gimnazja i szkoły ponadgimnazjalne ogólnokształcące i zawodowe, szkoły specjalne, szkoły sportowe oraz mistrzostwa sportowego i szkoły artystyczne, placówki oświatowo-wychowawcze, placówki pracy pozaszkolnej placówki kształcenia ustawicznego, poradnie psychologiczno-pedagogiczne, ośrodki szkolno-wychowawcze, w tym specjalne, placówki zapewniające opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania, zakłady kształcenia i placówki doskonalenia nauczycieli, biblioteki pedagogiczne. W myśl przepisów art. 9 ustawy powołanej wyżej w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 25 lipca 1998 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty szkoły publiczne i niepubliczne dzielą się na: sześcioletnią szkołę podstawową, trzyletnie gimnazjum, szkoły ponadgimnazjalne: trzyletnie licea profilowane, dwuletnie szkoły zawodowe, dwuletnie licea uzupełniające, szkoły policealne. Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego ( Dz. U. Nr 12, poz. 96), szkoły ponadgimnazjalne są tworzone z dniem 1 września 2002 r. Biorąc pod uwagę opisany wyżej stan faktyczny oraz obowiązujący stan prawny zarzut odwołującej się, iż w akcie nadania stopnia awansu zawodowego w części dotyczącej typów szkół i placówek, w których może być zatrudniona, powinna mieć wskazaną szkołę ponadgimnazjalną ogólnokształcącą i zawodową, nie znajduje uzasadnienia, ponieważ posiadane przez K. Ć. kwalifikacje uprawniają ją do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkolnictwie typu zawodowego a nie ogólnokształcącego. Przepisy art. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty wymieniają typy szkół i placówek objęte systemem oświaty. I tak pod pojęciem "szkoły ponadgimnazjalne zawodowe" należy rozumieć wszystkie typy szkół kształcenia w danym zawodzie lub profilu kształcenia zawodowego. Zapisu tego nie należy zawężać wyłącznie do dwuletniej szkoły zawodowej, o której mowa w art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. b wyżej cytowanej ustawy. Akt nadania stopnia awansu zawodowego nadany z mocy prawa wymienia typy szkół funkcjonujące w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239). Ponieważ licea profilowane, uzupełniające, dwuletnie szkoły zawodowe zostaną utworzone z dniem 1 września 2002 r., zarzut nieujęcia ich w akcie nadania jest nieuzasadniony. Potwierdził się natomiast zarzut dostosowania treści aktu do typów szkół aktualnie funkcjonujących w systemie oświaty, stąd też orzeczono jak w sentencji decyzji. Powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżyła K. Ć. nie wskazując kierunku jej weryfikacji. W uzasadnieniu skargi zarzuciła, że decyzja jest niezgodna z prawem. Zapis w Akcie Nadania Stopnia Awansu Zawodowego Nauczyciela dotyczący typów i rodzajów szkół i placówek w których może być zatrudniona określający, że może to dotyczyć szkoły ponadgimnazjalnej zawodowej, placówki kształcenia ustawicznego, szkoły policealnej i pomaturalnej placówki doskonalenia nauczycieli, jej zdaniem powinien obejmować możliwość zatrudnienia w szkole ponadpodstawowej na podbudowie programowej ośmioklasowej szkoły podstawowej, szkole ponadgimnazjalnej ogólnokształcącej i zawodowej, szkole pomaturalnej, szkole policealnej, placówce kształcenia ustawicznego, placówce doskonalenia nauczycieli. Decyzja Kuratora Oświaty rozszerza wprawdzie w stosunku do decyzji organu I instancji potwierdzenie jej uprawnień do zatrudnienia, dodając szkoły policealne, pomaturalne, placówki kształcenia ustawicznego oraz placówki doskonalenia zawodowego nauczycieli, ale zapis ten w dalszym ciągu nie odpowiada aktualnemu stanowi prawnemu, nie wyczerpuje możliwości jakie daje w tym zakresie prawo i narusza przez to interes skarżącej, ponieważ : 1) pomija w dalszym ciągu ponadgimnazjalne szkoły ogólnokształcące, a także funkcjonujące obecnie (i jeszcze przez najbliższe 4 lata) szkoły ponadpodstawowe, na podbudowie programowej ośmioletniej szkoły podstawowej, 2) obecnie w polskim systemie oświaty funkcjonują typy i rodzaje placówek, w których może być zatrudniona jako nauczyciel mianowany takie jak szkoły średnie ogólnokształcące i zawodowe na podbudowie programowej ośmioletniej szkoły podstawowej (licea i technika oraz dwu i trzyletnie szkoły zawodowe), szkoły pomaturalne, szkoły policealne, placówki kształcenia ustawicznego, placówki doskonalenia nauczycieli. W uzasadnieniu swojej decyzji Kurator Oświaty pisze, że akt nadania stopnia awansu zawodowego wymienia typy szkól funkcjonujące w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Natomiast w orzeczeniu nie wymienia się funkcjonujących jeszcze szkół ponadpodstawowych (na podbudowie programowej ośmioletniej szkoły podstawowej), wymienia się szkoły ponadgimnazjalne ale tylko zawodowe, a pomija się ogólnokształcące. Zgodnie z art. 9 ust 1 pkt 3 ustawy o systemie oświaty szkoły ponadgimnazjalne, to trzyletnie licea profilowane, dwuletnie szkoły zawodowe, dwuletnie licea uzupełniające szkoły policealne. Liceum profilowane będzie ponadgimnazjalną szkołą ogólnokształcącą. Ministerstwo Edukacji Narodowej wyjaśniło, że liceum profilowane jest 3-letnią szkołą ogólnokształcącą powstałą na podbudowie programowej gimnazjum, przygotowującą uczniów do egzaminu maturalnego, a także do dalszego kształcenia poprzez system profilowania zajęć edukacyjnych. (Reforma systemu edukacji - szkolnictwo ponadgimnazjalne str. 13 tzw. niebieska książeczka). Kształcenie profilowe ma być : propozycją szkoły w zakresie dyscyplin akademickich bądź prozawodowych. Skarżąca ma odpowiednie kwalifikacje, aby pracować jako nauczyciel również w tego typu szkole. Określenie więc, że może być zatrudniona tylko w po-nadgimnazjalnej szkole zawodowej ogranicza jej prawo do zatrudnienia w ponadgimnazjalnej szkole ogólnokształcącej jaką ma być liceum profilowane. Ponadto we wszystkich profilach liceum profilowanego (również profilu akademickim) planuje się przedmiot "Podstawy przedsiębiorczości", którego skarżąca już obecnie uczy w liceum technicznym. Ponadto od 1. września br. wszystkie szkoły ponadpodstawowe, w tym również licea ogólnokształcące, mają wprowadzić przedmiot "Podstawy przedsiębiorczości". Akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela określa jedynie typy i rodzaje szkół w jakich skarżąca może być zatrudniona jako nauczyciel mianowany, mając wymagane kwalifikacje, natomiast o tym, czy może nauczać konkretnego przedmiotu powinien decydować zatrudniający ją dyrektor szkoły. Pozostawienie zapisu w akcie w obecnej postaci jest niezgodne z prawem, nie wyczerpuje możliwości jakie daje skarżącej prawo i narusza przez to jej interes. W odpowiedzi na skargę Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi stwierdził, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych ... (Dz. U. Nr 98, poz. 433) skarżąca jako absolwentka Akademii Ekonomicznej posiada jedynie kwalifikacje uprawniające ją do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkolnictwie typu zawodowego. Skarżąca nigdy nie posiadała i nie posiada kwalifikacji do nauczania w szkołach ogólnokształcących. Zarzut więc wpisania w akcie, iż może nauczać w szkołach ogólnokształcących nie znajduje uzasadnienia. Brak również podstawy do wpisania w akcie szkół wymienionych przez skarżącą w skardze, a to z uwagi na to, iż szkoły takie nie są wymienione w art. 2 cyt. ustawy o systemie oświaty. Ponadto w myśl przepisów art. 9 ustawy o systemie oświaty w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 25 lipca 1998 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty (Dz.U. Nr 117, poz. 759) wymienione tam szkoły będą tworzone dopiero z dniem 1 września 2002 r. i ich wymienianie w dniu wydawania decyzji było przedwczesne. Wynika to z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego (Dz.U. Nr 12, poz. 96). Akt nadania stopnia awansu wymienia typy szkół funkcjonujące obecnie, a nie te, które będą tworzone od 1 września 2002 r. Zarzut skarżącej w tym zakresie jest również bezpodstawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak więc niniejsza spraw mimo złożenia jej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zostanie rozpoznana w trybie wskazanej ustawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Poza sporem pozostaje, że K. Ć. wypełniła przesłanki ustawowe do nadania jej stopnia nauczyciela mianowanego i w związku z tym Prezydent Miasta [...] aktem nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela z dnia [...] września 2000 r., Nr [...] nadał jej stopień nauczyciela mianowanego. Zgodnie z przepisem art. 9b ust. 5 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r., Nr 56 poz. 357 z późn. zm.) akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela winien wymieniać między innymi typy i rodzaje szkół w których nauczyciel może być zatrudniony. Kwestią sporną pomiędzy stronami pozostają właśnie typy i rodzaje szkół w których K. Ć. może być zatrudniona, przy czym zaznaczenia wymaga, że kwalifikacje posiadane przez skarżącą pozostają pomiędzy stronami bezsporne. Organ I instancji uznał, że K. Ć. może być zatrudniona w szkołach ponadgimnazjalnych zawodowych. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca podniosła, że może być zatrudniona w szkołach ponadgimnazjalnych ogólnokształcących i zawodowych. Organ II instancji w zaskarżonej decyzji uznał, że K. Ć. może być zatrudniona w szkole ponadgimna-zjalnej zawodowej, placówce kształcenia ustawicznego, szkole policealnej i pomaturalnej, placówce doskonalenia nauczycieli. Z kolei w skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca podniosła, że sporny zapis powinien wskazywać na możliwość jej zatrudnienia w szkole ponadpodstawowej na podbudowie programowej ośmioklasowej szkoły podstawowej, szkole ponadgimnazjalnej ogólnokształcącej i zawodowej, szkole pomaturalnej, szkole policealnej, placówce kształcenia ustawicznego, placówce doskonalenia nauczycieli. Dokonując kontroli zaskarżonego aktu stwierdzić należy, że narusza on przepisy prawa. Przede wszystkim zasługuje na wskazanie fakt, że podstawę prawną wydania decyzji w przedmiocie awansu zawodowego skarżącej stanowił przepis art. 7 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 z późn. zm.). Przepis ten przewiduje, że nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy ( to jest w dniu 6 kwietnia 2000 r.) na podstawie mianowania z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie mianowania w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela. Z uwagi na taką konstrukcję powołanego przepisu w objętej kontrolą sprawie w zakresie określenia kwalifikacji nauczyciela oraz typów i rodzajów szkół w których może być on zatrudniony stosować należy przepisy obowiązujące w dniu uzyskania mianowania z mocy prawa, a więc w dniu 6 kwietnia 2000 r. Kwalifikacje oraz typ i rodzaj szkół w których może być zatrudniony nauczyciel według stanu prawnego na wskazany wyżej dzień określały przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 98, poz. 433). W oparciu o wskazane wcześnie rozporządzenie należało określić typ i rodzaj szkół w których może być zatrudniona K. Ć. Nie budzi wątpliwości Sądu stanowisko organu II instancji, że w zaskarżonej decyzji organ nie mógł wskazać na możliwość zatrudnienia skarżącej w szkołach, które według stanu prawnego na dzień 6 kwietnia 2000 r. jeszcze nie istniały. Dotyczy to w szczególności szkół ponadgimnazjalnych określonych w art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, bowiem z mocy przepisu art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego (Dz. U. nr 12, poz. 96 z późn. zm.) szkoły ponadgimnazjalne zostały utworzone z dniem 1 września 2002 r. Wskazać jednak należy na pewną niekonsekwencję w stanowisku organu II instancji. Skoro organ ten uważa, że wśród szkół w których może być zatrudniona skarżąca nie może być szkoły, które w dniu wydawania decyzji jeszcze nie istniała, to dlaczego wydając zaskarżoną decyzję uznał, że K. Ć. może być zatrudniona w szkole ponadgimnazjalnej zawodowej. Przecież szkoły takie również przed dniem 1 września 2002 r. nie istniały. Za wadliwe natomiast należy uznać stanowisko Kuratora Oświaty w zakresie w jakim uznaje, że w zaskarżonej decyzji z uwagi na obowiązujący w dniu wydawania decyzji system oświaty nie było możliwe wskazanie w decyzji na możliwość zatrudnienia skarżącej w szkołach określonych przez K. Ć., jako "szkoły ponadpodstawowe na podbudowie 8. klasowej szkole podstawowej". Powołane wyżej przez Sąd rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. przewidywało istnienie przykładowo szkół średnich ogólnokształcących czy szkół średnich zawodowych. Rola organu było zbadanie, czy w szkołach tego rodzaju może uczyć skarżąca. Przecież o ten rodzaj szkół chodziło K. Ć. W tej materii należy zwrócić uwagę na brzmienie przepisów art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego (Dz. U. nr 12, poz. 96 z późn. zm.). Przepisy te przewidują, że uczniowie będący w dniu 1 września 1999 r. uczniami klas ósmych dotychczasowych szkół podstawowych kończą te szkoły na dotychczasowych zasadach oraz kontynuują naukę w szkołach ponadpodstawowych i kończą te szkoły na zasadach obowiązujących przed tym dniem oraz że uczniowie będący w dniu 1 września 1999 r. uczniami klas ósmych dotychczasowych szkół podstawowych realizują obowiązek szkolny w tych szkołach, a po ich ukończeniu realizują obowiązek nauki w publicznych lub niepublicznych szkołach ponadpodstawowych albo w formach pozaszkolnych do ukończenia 18 roku życia. Przepisy te wskazują jednoznacznie, że w okresie przejściowym istnieją szkoły ponadpodstawowe, a odmienne stanowisko prezentowane przez organ II instancji, kierując się stanem prawnym na dzień 4 kwietnia 2000 r. wskazane przepisy prawa narusza. Organ II instancji rozpoznając ponownie sprawę w oparciu o wskazane wyżej przepisy prawa i kierując się wytycznymi Sądu podda ponownie analizie problem typów i rodzajów szkół w których może być zatrudniona K. C. według stanu na dzień 4 kwietnia 2000 r. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny po myśli przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może zostać wykonana (art. 152 powołanej wcześniej ustawy), bowiem zaskarżona decyzja nie uwzględniała możliwości zatrudnienia skarżącej we wskazanych wyżej szkołach, stąd też ewentualne wstrzymanie jej wykonania jest bezprzedmiotowe.