SA/Rz 1957/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA /del./ Ryszard Bryk Sędzia WSA Robert Sawuła AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: ref. staż. Anna Mazurek Ferenc po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie o pozwolenie na budowę obiektu budowlanego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] maja 2001 r. [...]. SA/Rz 1957/01 U z a s a d n i e n i e Kierownik Urzędu Rejonowego w M. , decyzją z dnia [...] lutego 1997 roku Nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Zarządu Gminy G. nr [...], zatwierdził projekt budowlany sieci wodociągowej wraz z przyłączami do budynków mieszkalnych w miejscowości G. oraz udzielił Gminie G. pozwolenia na budowę tej sieci o średnicy 90 cm do 160 cm z przyłączami o średnicy 32 do 50 mm usytuowanych na wymienionych w decyzji działkach( w tym dz. 559) .Jednocześnie zobowiązał inwestora do prowadzenia robót budowlanych zgodnie z warunkami jednostek uzgadniających i opiniujących projekt, a również z przepisami BHP. Podstawą prawną decyzji są przepisy art. : 28 ust.1 i 2,art.32 ust.4,art.33 ust.1,art.34 art.36 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 -Prawo budowlane / Dz. U. Nr 69, poz. 414 i art. 104 k.p.a. Decyzja wydana została zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy T. uchwalonym w dniu 16 grudnia 1986 roku przez Gminną Radę Narodową uchwałą nr [..]. oraz miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy B. Od decyzji odwołał się małol. K. C. działający przez swoich rodziców Z. i C. C.. Wniósł o uchylenie decyzji jako wydanej niezgodnej z prawem budowlanym i k.p.a. Zdaniem odwołującego się, decyzja jest bezprzedmiotowa, gdyż obejmuje roboty wykonane przed jej wydaniem. Zaprojektowane przyłącza wodociągowe pod budynkiem są technicznie niemożliwe do wykonania, nie zostały uzgodnione. Poprzez już wykonany wodociąg naruszono stan posiadania odwołującego się i wyrządzono znaczne szkody w majątku. Inwestycja jest samowolą budowlaną i tak powinna być przez organ odwoławczy potraktowana, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Wojewoda, decyzją nr [...] z dnia [...] maja 1997 roku, umorzył postępowanie odwoławcze, bowiem odwołujący się, pismem z dnia 5 maja 1997 roku cofnął swoje odwołanie od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M.. Podstawą prawną decyzji był art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu podniósł, że wobec cofnięcia odwołania, sprawa stała się bezprzedmiotowa. W dniu 12 lutego 1999 roku K. C. za pośrednictwem przedstawicieli ustawowych –Z. i C. C., złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wymienioną wyżej decyzją Wojewody nr [..] umarzającą postępowanie odwoławcze w przedmiotowej sprawie.. Zarzucił naruszenie prawa materialnego w związku z "zaistnieniem samowoli budowlanej", która została bezprawnie zalegalizowana. Nadto projekt budowy, zdaniem wnioskodawcy jest niezgodny z interesem właściciela działki nr 559, przewidujący wykonanie przyłącza wodociągowego do budynków w sposób niemożliwy technicznie. Jako podstawę prawną do wznowienia postępowania wskazał art. 145 § 1 pkt 1,2,5 i § 2 oraz art. 147 k.p.a. Starosta [...], decyzją nr [...] z dnia [...] marca 1999 roku odmówił wznowienia postępowania. Prawną podstawą decyzji jest art. 149 § 3 oraz art. 104 k.p.a. Uzasadnił decyzję tym, że w wyniku rozpoznania sprawy stwierdzono brak przesłanek do wznowienia postępowania określonych przepisem art. 145 § 1 pkt.1,2,5 i § 2 k.p.a. K. C. odwołał się do Wojewody podnosząc zarzut, że decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lutego 1997 roku była nieważna, bowiem inwestor przed wystąpieniem o pozwolenie na budowę wykonał roboty na jego działce nr 559. Ponadto stwierdza, że zaprojektowano do jego budynku przyłącz wodociągowy w sposób niewykonalny, ponieważ trasa biegnie przez budynek stodoły. Dalej podnosi zarzut nie wypłacenia odszkodowania za dokonane zniszczenia podczas robót budowlanych, a także nie dotrzymania umowy z dnia 5 maja 1997 roku przez Wójta Gminy G. Wojewoda , decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 roku [...] uchylił zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu podniósł, że podanie strony o podjęcie postępowania prowadzi do wszczęcia postępowania wstępnego, w którym dochodzi do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania ( art. 149 § 1 k.p.a ) , bądź następuje odmowa wszczęcia postępowania w formie decyzji ( art. 149 § 3 k.p.a.). Wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania może nastąpić tylko z trzech przyczyn: - gdy podanie zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną - gdy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a - gdy w podaniu nie podano żadnej z przyczyn określonych w art. 145 § 1 k.p.a. Wojewoda uznał, że Starosta [...] nie sprawdził, czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione w terminie miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Starosta [...] decyzją z dnia [...] maja 2001 roku [...] po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia 10 lutego 1999 roku, odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją . Organ uznał, że podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie 1 miesiąca - terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. Nie znalazł też przyczyn do wznowienia postępowania z urzędu. K. C., działając przez swoich przedstawicieli ustawowych złożył odwołanie od tej decyzji. Jako powody do wznowienia postępowania wskazał art. 145§ 1 pkt 1,2 i 5 i § 2 k.p.a. Wojewoda, decyzją z [...] lipca 2001 roku [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawę prawną decyzji stanowi przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu podał, że zaskarżona decyzja dotyczy odmowy postępowania w sprawie pozwolenia na budowę zakończonej decyzją z [...] lutego 1997 roku, otrzymaną przez skarżącego 14 marca 1997 roku. Organ I instancji przyjął, że skoro odwołujący się złożył podanie o wznowienie postępowania w lutym 1999 roku, to w sposób oczywisty uchybił terminowi przewidzianemu w art. 148 § 1 k.p.a. Organ II instancji nie przyjął tego twierdzenia za słuszne, bowiem przewidziany w tym przepisie termin biegnie od daty, kiedy strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania w przypadku, gdy nie brała udziału w postępowaniu, co w rozpatrywanej sprawie nie ma miejsca. Skarżący, jako okoliczność uzasadniającą wniosek wskazują art. 145 § 1 pkt 1,2,5 i § 2 k.p.a. jednak uzasadnienie nie koresponduje z tymi przepisami. Powołany przepis dotyczy sfałszowania dowodów, wydania decyzji w wyniku przestępstwa, lub gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe dowody, nie znane organowi, który wydał decyzję. Powołane zarzuty wskazują natomiast wykonanie wodociągu przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, nieprawidłowe zaprojektowanie przyłącza wodociągowego pod istniejącym budynkiem stodoły oraz niezrealizowanie przez Wójta Gminy zobowiązań dotyczących wypłacenia odszkodowania za zniszczenia dokonane w czasie budowy przyłącza. Przebieg projektowanego wodociągu przez działkę 559 nie uległ zmianie od czasu wydania decyzji i fakt ten, jak i pozostałe, o których mowa we wniosku, znany był skarżącemu od dnia otrzymania pozwolenia. Natomiast okoliczność nie wywiązania się przez Gminę z zawartej umowy nie stanowi uzasadnienia do wznowienia postępowania. K. C. w skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie wznowienia postępowania administracyjnego w celu wykonania czynności projektowych w zakresie umożliwiającym wykonanie przyłącza wodociągowego do jego budynku i wyeliminowaniu pomyłki w projekcie obejmującej niemożliwy do wykonania przyłącz pod budynkiem stodoły . Podtrzymuje zarzut, że podstawą wniesienia wniosku o wznowienie postępowania jest przepis art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 5 k.p.a. W dalszym ciągu zarzuca, że projekt w części został wykonany w sposób "niewykonalny" i naruszający interes strony - dowód : akta [...] Sądu Rejonowego w M. - na okoliczność zawarcia ugody., która obejmowała zmianę projektu w części przyłącza do budynku w sposób bezkolizyjny, a nie pod stodołą. Strona nie może ponosić kosztów z winy projektanta i urzędu, który projekt zatwierdził i wydał pozwolenie na budowę, mimo, że zawierał wady możliwe do usunięcia. Wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony w terminie , niezwłocznie po otrzymaniu informacji, że podjęte uzgodnienia nie będą realizowane, a więc zgodnie z k.p.a.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone / a do takich należy niniejsza sprawa / podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 ustawy a dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowi, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przez rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzeka w granicach danej sprawy , nie będąc jednak ograniczony zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.. Przedmiotem oceny w rozpatrywanej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia [...] lipca 2001 roku nr [...], utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] maja 2001 roku nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę sieci wodociągowej z przyłączami w miejscowości G. Bezspornym w sprawie jest fakt, że Kierownik Urzędu Rejonowego, decyzją z dnia [...] lutego 1997 [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Gminie G. pozwolenia na budowę sieci wodociągowej z przyłączami. Decyzję tą zaskarżył K. C. działający przez swoich przedstawicieli ustawowych, jako właściciel działki nr 559 w G., m.in. przez którą miał być prowadzony wodociąg. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 1997 roku nr [...] z powodu cofnięcia odwołania. W piśmie z dnia 12 lutego 1999 roku skierowanym do Wojewody K. C. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego w/w prawomocną decyzją Wojewody. Decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydał Starosta [...]. Po rozpatrzeniu sprawy, w wyniku odwołania K. C., Wojewoda, jako organ II instancji wydał decyzję utrzymującą decyzję organu I instancji w mocy. Przepis art. 150 k.p.a. stanowi, że organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 k.p.a./ tzn. orzekającym o wznowieniu postępowania / jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. On przeprowadza zarówno postępowanie co do przyczyn wznowienia, jak i co do istoty sprawy. Może to być zarówno organ, który orzekał przedtem w I instancji, jeżeli nie wniesiono odwołania lub nie przysługiwało ono, może to być organ, który rozpatrywał odwołanie, a także organ nadzoru. Organ ten pozostaje właściwy także w przypadku, gdy po wydaniu decyzji zmieniła się właściwość rzeczowa lub miejscowa i organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji nie jest już właściwy w tym względzie / Kodeks postępowania administracyjnego – komentarz M.Jaśkowska, A.Wróbel, Zakamycze 2000 / Wyjątkiem jest sytuacja, gdy "przyczyną wznowienia jest działalność organu:", który wydał decyzję w ostatniej instancji, gdyż wówczas właściwym jest organ wyższego stopnia. ( E.Mzyk - Wznowienie postępowania administracyjnego ZCO 1994 ). Drugi wyjątek oparty jest na zasadach ogólnych art. 24,25 i 27 k.p.a. Nie pozbawia on organu właściwości do orzekania, jednak stanowi przesłankę do jego wyłączenia, a naruszenie tych przepisów skutkuje wznowieniem postępowania. W przedmiotowej sprawie organem, który wydał ostateczną decyzję w sprawie był Wojewoda R. Organem zatem właściwym do orzekania w postępowaniu o wznowienie postępowania powinien być tu, w myśl cytowanego wyżej przepisu art. 150 k.p.a., stosownie do przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 roku – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną / Dz. U Nr 98.133.872 / Wojewoda P. Tymczasem decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydał Starosta [...], a więc niezgodnie z dyspozycją cytowanego przepisu. Mając zatem na uwadze, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, co spowodowało również niewłaściwość organu II instancji, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt.2 p.p.s.a stwierdził nieważność obu decyzji.