SA/Rz 1968/01
WyrokWSA w Rzeszowie2004-05-06
Skład orzekający: Ryszard Bryk, Maria Zarębska-Kobak, Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego (chlewni z gnojownikiem) może zostać utrzymana w mocy, jeśli organ I instancji nie zapewnił stronom czynnego udziału w oględzinach obiektu, a organ odwoławczy nie zwrócił na to uwagi?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, została uchylona z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 10 § 1 i art. 79 K.p.a. Organ I instancji nie zawiadomił stron o terminie oględzin obiektu budowlanego, co pozbawiło je możliwości czynnego udziału w tej czynności procesowej. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, nie naprawił tego uchybienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o pozwoleniu na użytkowanie istniejącego budynku chlewni z gnojownikiem. Skarżąca zarzucała organom I i II instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym nieprzeprowadzenie dowodów i brak pomiarów odległości gnojownika od zabudowań. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie prawa procesowego przez organ I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądzono koszty postępowania od Wojewody na rzecz skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Bryk /spr/ Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak Małgorzata Wolska Protokolant ref. stażysta Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2001 r Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty z dnia [...].04.2001 r., Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej D. K. koszty postępowania sądowego w kwocie 225 złotych /dwieście dwadzieścia pięć/.
SA/Rz 1968/01
U Z A S A D N I E N I E
Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody z dnia [...].07.2001 r., Nr [...] – utrzymująca w mocy decyzję Starosty Nr [...] w sprawie udzielenia T. P. pozwolenia na użytkowanie istniejącego budynku chlewni z gnojownikiem i zbiornikiem na gnojówkę, zlokalizowanych na działce nr ewid. 406/2 położonej w K. do prowadzenia hodowli tuczników w ilości nie większej niż 60 sztuk tj. 15 DIP.
Wskazaną decyzję organ odwoławczy wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 55 ust. 1 pkt 3 i art. 59 ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane /Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z 2000 r./.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczono, że D. K. w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzuciła, że organ I instancji odmówił przeprowadzenia dowodów w zakresie sanitarno-epidemiologicznym, jak również pomiarów odległości gnojownika do najbliższych zabudowań. Zdaniem organu odwoławczego powołane zarzuty są chybione. Przedmiotem postępowania jest legalizacja samowolnej zmiany przeznaczenia istniejącego budynku inwentorsko-składowego na chlewnię.
Według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S.., działka na której umiejscowiony jest przedmiotowy obiekt położona jest w terenach budownictwa zagrodowego i mieszkaniowego, łącznie z podstawową infrastrukturą społeczną, co przesądza o możliwości istnienia na tym terenie tego rodzaju obiektów.
Przedmiotowy obiekt przeznaczony jest do prowadzenia hodowli tuczników w ilości nie większej niż 60 sztuk, co przeliczeniowo odpowiada 15 DJP. Lokalizacja chlewni uzyskała pozytywną opinię rzeczoznawcy ds. sanitarno-higienicznych, bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii.
Także Powiatowy Inspektor Sanitarny dla Powiatu [...] w piśmie z dnia 29.12.2000 r., Nr [..] stwierdził, że chlewnia spełnia wymogi określone stosownymi przepisami, które wymieniono w tym piśmie.
Przedmiotowy obiekt nie jest inwestycją szkodliwą dla środowiska, albo mogącą pogorszyć stan środowiska, bo nie jest wymieniony w rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14.07.1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi, albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji /Dz. U. Nr 93, poz. 589 z 1998 r./.
Usytuowanie obiektu jest zgodne z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7.10.1997 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie /Dz. U. Nr 132, poz. 877 z 1997 r./. Na załączniku graficznym oznaczono odległość gnojowni od budynku mieszkalnego odwołującej się, która wynosi 82 m.
Znajdująca się w aktach sprawy inwentaryzacja geodezyjna potwierdza wiarygodność planu sytuacyjnego zagrody i uwidocznionych na nim pomiarów odległości sporządzonego przez Z. K. posiadającego uprawnienia budowlane Nr [...].
Obiekt w stanie istniejącym spełnia wymogi, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane w świetle przepisów prawa budowlanego, zwłaszcza art. 5 tego prawa.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca D. K. działająca przez pełnomocnika w osobie adwokata G. B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zarzuciła rażące naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1, 78 § 1 i 84 § 1 K.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu dowodu z opinii sanitarno-epidemiologicznej dla ustalenia czy inwestycja spełnia kryteria w tym zakresie, a w szczególności czy gnojownik posiada odpowiednią konstrukcję zapewniającą także zabezpieczenie epidemiologiczne.
Organy nie dokonały pomiarów odległości gnojownika do najbliższych zabudowań.
W opinii p. K. nie uwidoczniono pomiarów w stosunku do wszystkich położonych w sąsiedztwie obiektów, co narusza przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7.10.1997 r. w sprawie warunków technicznych jakie powinny spełniać budowle rolnicze i ich usytuowanie.
Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna z przyczyn uwzględnionych przez Sąd z urzędu.
I. Na wstępie należy nawiązać do art. 85 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ nazwanej dalej przepisami wprowadzającymi, wedle którego z dniem 1.01.2004 r. zostały zniesione ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego i w ich miejsce utworzono wojewódzkie sądy administracyjne. Stosownie do art. 97 § 1 w/w ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/, cytowanej niżej skrótem p.s.a.
Sąd w pierwszej kolejności sprawdził czy odwołanie D. K. od decyzji Starosty [...] z dnia [...].04.2001 r., Nr [...] zostało wniesione w ustawowym terminie. Wątpliwości w tej materii wynikły stąd, że do odwołania nie dołączono koperty, ani też nie zamieszczono na odwołaniu adnotacji o złożeniu remonstrancji /odwołania/ bezpośrednio w organie I instancji. Decyzję organu I instancji z dnia [...].04.2001 r. doręczono pełnomocnikowi odwołującej się w dniu 9.04.2001 r.
Na odwołaniu znajduje się adnotacja, iż odwołanie wpłynęło do Starostwa Powiatowego w R. w dniu 24.04.2001 r. Termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 23.04.2001 r. /poniedziałek/.
Na rozprawie sądowej /24.02.2004 r./ zobowiązano stronę przeciwną do przedłożenia koperty, albo innych dowodów stwierdzających, iż odwołanie zostało wniesione z zachowaniem 14 dniowego terminu określonego w art. 129 § 2 K.p.a. Wojewoda przedłożył kserokopię rejestru wpływu korespondencji pocztowej do Starostwa Powiatowego w R.. Z rejestru tego wynika, iż w dniu 24.04.2001 r. wpłynęła do tego Urzędu przesyłka polecona nr [...] nadana przez Kancelarię Adwokacką w R. ul. [...], zawierająca odwołanie od decyzji [...]. Kancelaria adwokacka adw. G. B. położona jest w R. przy ul. [...]. Skoro więc przesyłka polecona zawierająca odwołanie była nadana w R. i wpłynęła do organu I instancji w dniu 24.04.2001 r. /R./, zatem zasadne jest przyjęcie, że została nadana w placówce pocztowej najpóźniej w dniu 23.04.2001 r., czyli z zachowaniem ustawowego terminu do wniesienia odwołania.
II. Przechodząc do przyczyn implikujących kasację decyzji obu instancji należy nawiązać do pisma procesowego pełnomocnika D. K. z dnia 11.09.2000 r. /K. 26 akt I instancji/, w którym zawarty jest wniosek dowodowy o przeprowadzenie oględzin przedmiotowych obiektów budowlanych w celu sprawdzenia szczelności gnojownika i zbiornika na gnojówkę.
Organ I instancji przeprowadził oględziny w dniu 30.03.2001 r. /K. 39 akt I instancji/, ale o terminie oględzin nie zawiadomił pełnomocnika D. K. oraz innych uczestników postępowania, na skutek czego strony te nie miały możliwości uczestniczenia w tej czynności procesowej. W oględzinach uczestniczyła tylko T. P. /wnioskodawczyni/ i P. P.. Tym samym organ I instancji naruszył art. 10 § 1 i art. 79 K.p.a. Przepisy te stanowią, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a o terminie m. innymi oględzin strona powinna być zawiadomiona przynajmniej 7 dni przed terminem czynności organu.
Na przedstawione uchybienie organu I instancji – organ odwoławczy nie zwrócił uwagi i tym samym utrzymał w mocy decyzję naruszającą prawo.
W aktach administracyjnych nie ma wyciągu części opisowej i graficznej miejscowego planu zagospodarowania terenu, zatem Sąd nie mógł sprawdzić czy przedmiotowa zmiana sposobu użytkowania /hodowla tuczników do 60 sztuk/ jest zgodna z planem miejscowym. Zasygnalizować też należy, iż w zaskarżonej decyzji podano, iż przedmiotem odwołania była decyzja Starosty z dnia [...].04.2001 r., Nr [...], gdy faktycznie przedmiotem odwołania była decyzja Starosty z dnia [...].04.2001 r., Nr [...]. Do akt sprawy Wojewoda nie dołączył postanowienia o sprostowaniu ewentualnej omyłki pisarskiej.
III. Natomiast zarzuty podniesione w skardze nie mają uzasadnionych podstaw prawnych.
Z paragrafu 2 pkt 1 litera a rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14.07.1998 r. w sprawie określenia inwestycji szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz z wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji /Dz. U. Nr 98, poz. 589/ wynika, że hodowla tuczników w liczbie do 60 sztuk /60x0,25=15 Dużych Jednostek Przeliczeniowych/ w systemie chowu ściółkowego nie jest inwestycją mogącą pogorszyć stan środowiska, zatem nie była wymagana ocena oddziaływania na środowisko. Przy tego rodzaju inwestycjach zgodnie z art. 68 ust. 5 ustawy z dnia 31.01.1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /tekst jednolity Dz. U. z 1994 r., Nr 49, poz. 196 z późn. zm./ nie było wymagane uzgadnianie dokumentacji budowlanej z właściwym organem inspekcji sanitarnej. Należy nadmienić, iż powołana ustawa obowiązywała w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Niezależnie od tego organ I instancji zasięgnął opinii Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R., który pozytywnie zaopiniował pod względem sanitarnym dokumentację projektową budynku chlewni i obiektów towarzyszących /opinia z dnia 29.12.2000 r. i z dnia 1.12.1999 r. K. 13 i 37 akt I instancji/.
W takim stanie rzeczy organ I instancji trafnie nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącej /K. 31 akt I instancji/ o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu ochrony środowiska i spraw sanitarno-epidemiologicznych. Na wskazaną tezę dowodowa wyczerpująco wypowiedział się w/w Inspektor Sanitarny.
Należy też nadmienić, iż dokumentacja budowlana dotycząca adaptacji budynku składowego na chlewnię i urządzenia towarzyszące została pozytywnie zaopiniowana pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych przez rzeczoznawcę J. B.. Istnieje również pozytywne orzeczenie techniczne stwierdzające, że budynek chlewni, gnojownik oraz zbiornik na gnojówkę zostały wykonane zgodnie z przepisami prawa budowlanego i sztuką budowlaną i nadają się do użytkowania. Z dokumentacji projektowej, kopii mapy ewidencyjnej i planu sytuacyjnego w skali 1:1000 wynika, że działka inwestora nr 406/2 graniczy od wschodu z działką skarżącej nr 405. Na działce skarżącej położone są obiekty gospodarcze, a za nimi w kierunku wschodnim budynek mieszkalny. W planie sytuacyjnym podano, że odległość chlewni i obiektów z nią związanych do otworów okiennych i drzwiowych w budynku mieszkalnym skarżącej wynosi 82 m.
Natomiast odległość chlewni, gnojownika i zbiornika do innego obiektu budowlanego umiejscowionego na działce 389/3 położonej po drugiej stronie drogi gminnej wynosi 45 m. Działka inwestora od południa graniczy z gruntem ornym, a od zachodu z działką inwestora T. P. nr 406/1.
Stosownie do § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7.10.1997 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie /Dz. U. Nr 132, poz. 877/ odległości zamkniętych zbiorników na płynne odchody zwierzęce, mierzone od pokryw i wylotów wentylacyjnych powinny wynosić co najmniej:
- od otworów okiennych i drzwiowych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich – 15 m /przy otwartych – 30 m/,
- od granicy działki – 4 m.
Te odległości są zachowane.
Trzeba też nadmienić, iż dokumentacja budowlana zakłada od strony wschodniej działki inwestora wysadzenie szybko rosnących drzew /wierzby i topole/ dla zminimalizowania wpływu zapachu obornika i gnojówki.
IV. Z przyczyn przedstawionych w punkcie II uzasadnienia wyroku i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c oraz art. 135 p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku.
Na podstawie art. 152 p.s.a. Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku nie może być wykonana.
O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł po myśli art. 200 i 209 p.s.a. w zw. z art. 97 § 2 przepisów wprowadzających.
W skład zasądzonych kosztów postępowania sądowego weszły następujące składniki:
1) Wpis od skargi w kwocie 10 zł /§ 3 ust. 1 pkt 1 litera a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3.10.1995 r. w sprawie wpisu od skarg na decyzje administracyjne oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej /Dz. U. Nr 117, poz. 563 ze zm./.
- 200 zł wynagrodzenie adwokata,
- 15 zł opłata skarbowa od pełnomocnictwa.
Żądanie zasądzenia kosztów postępowania sądowego w tym zastępstwa adwokackiego zostało zgłoszone w skardze.
V. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy uwzględnić w/w wskazówki:
- organ architektoniczno-budowlany stosownie do art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz. U. Nr 80, poz. 718/ w zw. z art. 83 ust. 1 prawa budowlanego w brzmieniu w/w ustawy przekaże sprawę do właściwości właściwego powiatowego inspektora nadzoru budowlanego,
- organy nadzoru budowlanego przy rozpatrywaniu sprawy będą stosować przepisy prawa budowlanego obowiązujące do dnia 11 maja 2003 r. /art. 7 ust. 1 ustawy z 27.03.2003 r./ i przeprowadzą oględziny obiektu po uprzednim zawiadomieniu stron o terminie tej czynności zgodnie z wymogami K.p.a.
W trakcie oględzin sprawdzą czy dokonana zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego odpowiada wymogom przewidzianym w przepisach rozporządzenia z dnia 7.10.1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie. Zwrócą również uwagę na ewentualne zastrzeżenia stron zgłoszone w czasie oględzin lub wcześniej. Do akt sprawy dołączą wyciąg części opisowej i graficznej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło