SA/Rz 1981/03

WyrokWSA w Rzeszowie2005-06-27

Skład orzekający: Maria Zarębska-Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji liniowej, wydana z naruszeniem przepisów o udziale stron w postępowaniu (w tym w stosunku do osób zmarłych przed wszczęciem postępowania lub wydaniem decyzji), jest decyzją nieważną?
Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, która została wydana z naruszeniem przepisów o udziale stron w postępowaniu, w szczególności gdy adresatem decyzji jest osoba zmarła przed wszczęciem postępowania lub wydaniem decyzji, jest decyzją dotkniętą wadą nieważności. Takie naruszenie stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie sieci gazowej. Organy administracji uznały, że decyzje zostały wydane zgodnie z prawem, powołując się na obowiązujące plany zagospodarowania przestrzennego i właściwe uzgodnienia. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące utraty mocy przez plan zagospodarowania przestrzennego oraz naruszenia prawa własności. Sąd administracyjny, badając sprawę, stwierdził, że w postępowaniu administracyjnym brały udział osoby zmarłe przed wszczęciem postępowania lub wydaniem decyzji, co stanowiło rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta. Określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. P. kwotę 10 zł tytułem kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. Stwierdza nieważność zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2003r. nr [...]; II. Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku; III. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz S. P. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 1981/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] na podstawie art. 138 § l pkt l k.p.a. i art. 43 oraz art. 67 ust. la ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm./, po rozpoznaniu odwołania S. P. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 1993 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie sieci gazowej średniego ciśnienia na osiedlu S. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że na wniosek Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. w W. Okręgowy Zakład Gazowniczy [...] złożony w dniu 29 czerwca 2001 r., organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji powyżej określonej. Prowadząc postępowanie organ wystąpił do Okręgowego Urzędu Górniczego o uzgodnienie wnioskowanej inwestycji i postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003 r. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego uzgodnił warunki zabudowy bez uwag. Również Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem z dnia [...] maja 2003r. uzgodnił projekt decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co pozwoliło organowi I instancji decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. ustalić warunki zabudowy zgodnie ze złożonym wnioskiem. Od decyzji tej odwołanie wniosła S. P. podnosząc, że narusza ona prawo własności i wydana została w oparciu o nieobowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Kolegium wskazało na przepis art. 40 oraz art. 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym podkreślając, że plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem gminnym, co wynika z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP. Następnie przytoczyło treść przepisu art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stwierdzając, że decyzja o warunkach zabudowy posiada cechy tzw. decyzji związanej. W rozpoznawanej sprawie podstawę decyzji stanowi m. in. Miejscowy Plan Szczegółowy Zagospodarowania Przestrzennego [...] zatwierdzony uchwałą Rady Miasta z dnia 6 lipca 1993r. nr [...], ogłoszony w Dz. Urz. Woj. [...] nr [...] poz. [...], jak również Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego nr [...], zatwierdzony uchwałą Rady Miasta [...] z dnia 25 stycznia 2000 r. nr [...] /Dz. Urz. Woj. [...] nr [...] poz. [...]/. Poza sporem pozostaje, że ostatnio wskazany plan uchwalony pod rządami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jest planem ważnym i obowiązującym w dacie rozstrzygania sprawy przez organ I instancji. Zatem wątpliwości strony odwołującej się mogą dotyczyć planu uchwalonego w 1993 roku. Cytując przepis art. 67 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a także art. 67 ust. 1a tej ustawy Kolegium stwierdziło, że plan z 1993 roku zachował ważność do 31 grudnia 2003 roku. Stąd też bezzasadny jest zarzut, iż rozstrzygnięcie oparte zostało na nieobowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego. Odnosząc się z kolei do zarzutu odwołania sprowadzającego się do naruszenia prawa własności działki nr 251 Kolegium stwierdziło, że w świetle art. 46 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie rodzi praw do trenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. W świetle powyższego brak jest podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji. Na decyzję tą skargę wniosła S. P. domagając się jej uchylenia wraz z decyzją organu I instancji. Zarzuciła organom, że ustaliły warunki zabudowy na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego, który końcem grudnia 2003 r. utracił moc, a więc w chwili rozpoznawania skargi nie może stanowić podstawy decyzji. Wskazała również, że między czasie Rada Miasta [...] uchwaliła kolejny plan zagospodarowania przestrzennego nr [...] w rejonie ulicy S., który pominęły organy obu instancji przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i ponowiło argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie z innych jednak przyczyn niż te, na które wskazuje. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r., dlatego też na mocy art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z 2002r. ze zm.), podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do przepisu art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a. ), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast podstawowym kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu - w tym przypadku decyzji administracyjnej - z prawem. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że prawo zostało naruszone. Poza sporem pozostaje, że postępowanie w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wszczęte zostało na wniosek PGNiG S.A. w W. - Okręgowy Zakład Gazowniczy [...] z dnia 29.06.2001 r. W wyniku uwzględnienia tego wniosku organ l instancji decyzją z dnia [...].07.2003r. ustalił wnioskowane warunki zabudowy, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. P., decyzją z dnia [...].11.2003r. - utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Zarówno organ I instancji, jak i Kolegium, kierując się wnioskiem i załączonymi do niego wykazami właścicieli nieruchomości, przez które planowana inwestycja ma przebiegać, osoby te (właścicieli poszczególnych działek) uznały za strony postępowania i wydane przez siebie decyzje skierowały do tych osób. W dacie orzekania przez organ odwoławczy obowiązywała ustawa z dnia 27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz.717), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003r. (art.89). Niemniej jednak, z mocy art. 85 ust. l tej ustawy, do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec tego prawem materialnym, na podstawie którego zaskarżona decyzja została wydana, jest ustawa z dnia 7.07.1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 15 z 1999r. poz. 139 ze zm.). Postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wskazana ostatnio ustawa uregulowała w rozdziale 4 stanowiąc, że w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu orzeka się, w drodze decyzji, na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 40 ust. 1), na wniosek zainteresowanego (art. 41 ust. 1); wymogi decyzji ustalającej warunki zabudowy określone zostały w art.42 ustawy. Jednocześnie ustawa w art. 46 ust. l stwierdza, że dla tego samego terenu decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy, doręczając odpis decyzji do wiadomości pozostałym wnioskodawcom i właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. la. Ustęp l a ma natomiast brzmienie: w przypadku inwestycji liniowych wprowadzonych do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości, na których inwestycje te mają być realizowane, przekazuje się informacje o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z przedstawionych unormowań jednoznacznie wynika - i jest to zasada bez wyjątków, że stroną postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest właściciel nieruchomości, która objęta została wnioskiem. Zasada to obejmuje również sytuacje, gdy wniosek dotyczy inwestycji liniowej wprowadzonej do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Pogląd taki znajduje oparcie w uchwale Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2001 r. sygn. OPS 1/2001 (ONSA 2001/4 poz. 146). Zgodnie z tą uchwałą właściciel nieruchomości, która w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego została przeznaczona pod inwestycję liniową (art. 46 ust. la ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. 1999 r. Nr 15 poz. 139), jest stroną postępowania administracyjnego o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji, niezależnie od tego kto jest wnioskodawcą wydania takiej decyzji. Przedstawiony powyżej stan prawny legł u podstaw procedowania organów: organ I instancji zawiadomieniem z dnia 30.09.2002r. poinformował właścicieli szczegółowo wymienionych nieruchomości położonych w obrębach [...] o wszczęciu postępowania, a następnie po jego przeprowadzeniu osoby te uczynił adresatami decyzji, w której wymienione zostały wszystkie działki, przez które planowana inwestycja ma przebiegać. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu skierowało ją również do właścicieli nieruchomości, której decyzja ta dotyczy. W podobny sposób postąpił Sąd wyznaczając na dzień 20.05.2005r. rozprawę i wysłał zawiadomienia o terminie do stron, wg załączonego przez organy wykazu. Rozprawa nie mogła się jednak odbyć, gdyż stwierdzone zostało, że kilka osób nie żyje. Podejmując próbę ustalenia następców prawnych i ustalając daty zgonów Sąd stwierdził, że co najmniej w 2 przypadkach śmierć stron nastąpiła przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, a w czterech przypadkach przed datą decyzji organu r instancji, a nawet przed datą wszczęcia postępowania. Dotyczy to: S. Ł., właściciela dgr 3/10 i 3/18 obr. [...], zam. ostatnio M. - zmarłego 14.03.1999r., S. R., właściciela dgr 23/8 obr. [...], zam. ostatnio ul. P., zmarłej 17.08.1994r., F. M., właściciela dgr 89 obr. [...], zam. ostatnio ul. S., zmarłego 4.12.1980r., R. S. właściciela dgr 48 i 67 obr. [...], zam. ostatnio ul. T., zmarłego 19.08.2003r., G. C., właściciela dgr 104/2 obr. [...], zam. ostatnio ul. S., zmarłej 27.10.2003r. oraz E. S., właściciela dgr 539/1 obr. [...], zam. ul. K., zmarłego 1.10.1991 r. (dowód: pismo Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta [...] z dnia 1.06.2005r. [...] - w aktach sądowych). Rozstrzygnięcie o sytuacji prawnej osoby, która zmarła po wszczęciu postępowania, uznać należy za rażące naruszenie prawa, dające podstawę do stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego, z postawy prawnej przewidzianej w art. 156 § l pkt 2 kpa (zob. wyrok NSA z dnia 20 września 2002 r. sygn. I SA 428/2001 - OSP 2004/3 poz. 33). W taki sam sposób należy potraktować sytuację, w której strona zmarła przed datą wszczęcia postępowania administracyjnego, a organ prowadzi postępowanie bez udziału następców prawnych tej strony i osobę zmarłą czyni adresatem decyzji. Ustalenie, iż postępowanie administracyjne dotknięte jest wadą nieważności stanowiło podstawę do skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym (art. 119 pkt l P.p.s.a.), na posiedzeniu niejawnym (art. 120 ustawy). Po rozpoznaniu sprawy w tym trybie Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, w oparciu o art.145 § l pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art.156 § l pkt 2 Kpa i art.135 P.p.s.a. Stwierdzenie przez Sąd przyczyny nieważności dotyczącej zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji powoduje, że zbędnym jest odniesienie się do treści i zarzutów skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło