SA/Rz 199/02
WyrokWSA w Rzeszowie2004-06-15
Skład orzekający: Maria Zarębska-Kobak, Ryszard Bryk, Zbigniew Czarnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, wydana na podstawie przepisu uznanego następnie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, podlega uchyleniu przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, wydana na podstawie przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, podlega uchyleniu przez sąd administracyjny. Uznanie przepisu za niezgodny z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jest przesłanką do uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich po terminie określonym w ustawie. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, a decyzję tę utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, argumentując, że uchybienie terminu nie nastąpiło z jej winy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2001 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ Sędziowie NSA Ryszard Bryk WSA Zbigniew Czarnik Protokolant ref. staż. Dorota Wolak po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2001 r. Nr [...]
SA/Rz 199/02
U Z A S A D N I E N I E
Przedmiotem skargi jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr. [...] utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] października 2001 r Nr. [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego.
Wskazana decyzja została wydana na podstawie art. 105 § 1, 138 § 1 pkt 1, art.127 § 3 k.p.a. oraz art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. Nr 142, poz. 950 z 1997 r. ze zm./.
W uzasadnienia tej decyzji wskazano, że organ uprawnienia kombatanckie przyznaje na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. Nr. 142, poz. 950 z 1997 r. ze zm./ zwana dalej ustawą, na podstawie złożonego wniosku przez zainteresowanego.
Stosownie do art. 22 ust. 3 powołanej ustawy wniosek o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4 z zastrzeżeniem ust. 4 mogą być kierowane w trybie o którym mowa w ust. 1, do dnia 31 grudnia 1998 roku przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 roku przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski.
Termin określony w wyżej cytowanym przepisie ustawy wyznaczony dla stron i uczestników postępowania administracyjnego jest terminem prawa materialnego w odniesieniu do którego nie stosuje się proceduralnej instytucji dotyczącej przywrócenia terminu. Zatem jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, natomiast wszczęte postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu.
Ponieważ S. G., ur. [...].1920 r. c. S., wniosek o przyznanie jej uprawnień kombatanckich złożyła po terminie ustawowym - umorzenie postępowania w niniejszej sprawie jest uzasadnione.
We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżąca S. G. nie sprecyzowała kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji, wskazała na krzywdzący jej charakter i wyjaśniła, że uchybienie terminu w złożeniu wniosku nastąpiło nie z jej winy i wskazała na okoliczności jego uchybienia związane z poszukiwaniem dokumentów dotyczących okoliczności śmierci jej męża w więzieniu Zamarstynowskim we Lwowie.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca powtórzyła argumentację jak we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, z przyczyn które legły u podstaw zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz. 1271/
Kontrola natomiast tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd podziela stanowisko organu, że uprawnienia wynikające z ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. Nr 142, poz. 950 ze zm./, zwana dalej ustawą, organ rozpoznaje na wniosek zainteresowanego /art. 22 ust.1 ustawy/.
Termin określony w art. 22 ust.3 w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. Nr 142, poz. 950 ze zm./ wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r sygn. akt SK 4/02 został uznany jako niezgodny z Konstytucją.
Po myśli art. 190 ust. 4 Konstytucji orzeczenie tego rodzaju stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia prawomocnego wydanego na podstawie niezgodnego z Konstytucją umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego.
Zgodnie zaś z treścią art. 145 a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
Stosownie do art.145 § 1 pkt b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. Nr 153 poz. 1270/ decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W świetle powyższego należy przyjąć, iż zasadą jest, że Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego a taką przesłanką jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności tego przepisu, na podstawie którego wydano zaskarżoną decyzję /vide; wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2000 r. II SA 1027/99, Lex. Nr 46809/.
Mając powyższe ustalenia na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt b ustawy z dnia sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. Nr 153, poz. 1270/ orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło